Một trường hợp ngộ độc khoai mì (sắn) đã được Bệnh viện Nhi đồng 1 cứu sống nhờ có thuốc Sodothiol mua từ hàng xách tay

Vì thiếu thuốc điều trị chống độc, gần như tuần nào một bộ phận các bác sĩ ở Bệnh viện Nhi đồng 1 cũng phải sục sạo “săn” thuốc từ nhà thuốc, hiệu thuốc đến chợ dược phẩm, “chợ trời”...

Để tìm mua than hoạt tính hỗ trợ trong việc giải độc theo đơn kê của bác sĩ cho đứa con bị ngộ độc, anh Nguyễn Văn Nghiệp (đường Kha Văn Can, phường Linh Đông, quận Thủ Đức, TPHCM) chạy cả hàng trăm nhà thuốc, hiệu thuốc lớn nhỏ ở địa bàn thành phố vẫn không tìm ra.

Không chỉ có than hoạt tính mới bị “cháy hàng” mà các loại thuốc chống độc khác, tìm mỏi mắt vẫn không thấy bán ở TPHCM. Bác sĩ Bạch Văn Cam - Trưởng khoa Cấp cứu Hồi sức Bệnh viện Nhi đồng 1 cho biết: “Từ một năm nay, lúc nào chúng tôi cũng phấp phỏng lo vì thiếu thuốc chống độc.

Hàng trăm loại thuốc chống độc như: chống độc bị rắn cắn, ngộ độc khoai mì (sắn), ong đốt… đều phải “ăn đong” từng bữa. Ngay cả than hoạt tính - một loại vừa dùng trong công nghiệp và y học bán tràn lan tại các nhà thuốc nhiều năm qua, nay cũng rất khan hiếm”.

Để giải quyết tình trạng “cháy” thuốc điều trị chống độc, gần như tuần nào một bộ phận các bác sĩ ở Bệnh viện Nhi đồng 1 đều phải sục sạo “săn” thuốc từ nhà thuốc, hiệu thuốc đến chợ dược phẩm, thậm chí cả thuốc ở “chợ trời” và hàng xách tay từ nước ngoài về.

“Để phòng khi có ca cấp cứu ngộ độc nào nhập viện, các bác sĩ phải tìm mua than hoạt tính ở một Cty hóa chất tại quận 5. Sau đó đưa về bệnh viện rồi chiết ra từng bọc ni lông nhỏ để điều trị cho bệnh nhi. Tuy nhiên, giá lại tăng rất nhiều vì khan hàng ” - Bác sĩ Cam nói.

Điển hình như khi điều trị ngộ độc khoai mì, không có cách nào khác là phải dùng thuốc chống độc Sodothiol. Tuy nhiên, các Cty không phân phối loại thuốc này buộc bệnh viện phải mua từ Thái Lan về.

Bác sĩ Minh Tiến - Phó khoa Hồi sức cấp cứu Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết: “Hơn 20 lọ thuốc Sodothiol của hãng Zennith Biochemmikan này chúng tôi mới “săn” được cách đây 10 ngày. Khi mua được thuốc, chúng tôi rất mừng vì cứu được bệnh nhân nhưng khổ nỗi đây là hàng xách tay từ Thái Lan về, không được bệnh viện thanh toán do không có hóa đơn nên đành tìm nguồn từ phòng trợ giúp xã hội”.

Mỗi năm, Bệnh viện Nhi đồng 1 và 2 tiếp nhận khoảng 150 bệnh nhi ở TPHCM và các tỉnh bị hàng chục loại rắn độc cắn. Tuy nhiên, theo bác sĩ Bạch Văn Cam, huyết thanh kháng độc đặc trị rắn cắn ở nước ta chỉ duy nhất có Viện Pasteur Nha Trang sản xuất. Nhưng thực tế, viện này cũng chỉ sản xuất một số huyết thanh kháng độc thông thường như rắn cạp nong, hổ mang…. Vì vậy, mỗi lần có trường hợp rắn choàm quạp cắn là bác sĩ đành bó tay!

Mới đây, loại huyết thanh kháng độc rắn choàm quạp cũng đã được Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai Hà Nội sản xuất nhưng đang trong thời gian thử nghiệm. Vì vậy đã có nhiều trường hợp tử vong do không có thuốc điều trị.

Hiểm họa treo lơ lửng!

Thuốc đặc trị chống độc vẫn phải “ăn đong” tại bệnh viện

Trung tuần tháng 10/2007, một trẻ 5 tuổi ở Long An tử vong trên đường chuyển viện lên Bệnh viện Nhi đồng 1 cấp cứu do rắn choàm quạp cắn đã làm nhiều người lo lắng. Sau đó, thêm một trường hợp bị ngộ độc khoai mì được cấp cứu ở Bệnh viện đa khoa Long An nhưng do không có thuốc điều trị đã chuyển lên Bệnh viện Nhi đồng 1 trong tình trạng ngưng thở. Rất may bệnh nhi này được Bệnh viện Nhi đồng 1 cứu sống vì có thuốc chống độc Sodothiol và máy lọc máu nhân tạo.

Một bác sĩ ở Bệnh viện Long An cho biết: Do thuốc điều trị cấp cứu ngộ độc ở Long An cũng rất khó tìm, nên mới đây, sau khi một bệnh nhi bị ngộ độc khoai mì cao sản nhập viện lên Nhi đồng 1, anh đã sục sạo suốt hai ngày khắp các điểm kinh doanh dược phẩm ở TPHCM để tìm thuốc chống độc Sodothiol, theo phác đồ điều trị của Bệnh viện Nhi đồng 1. Nhưng cuối cùng, anh đành thất vọng đi về mà không mua được thuốc.

Một bác sĩ ở khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhi đồng 2 cho rằng, than hoạt tính dùng để loại bỏ độc tố trong hầu hết các trường hợp ngộ độc do thuốc điều trị hay thuốc bảo vệ thực vật… nhưng không thể mua được trên thị trường.

“Do không có than hoạt tính hấp thụ dành cho chống độc trong y tế, chúng tôi phải “liều” sử dụng loại Carbophos - một loại khác của than hoạt tính sử dụng trong điều trị tiêu chảy nên hiệu quả trong điều trị ngộ độc rất thấp” – Bác sĩ này nói.

Theo bác sĩ Bạch Văn Cam, nhiều trường hợp bệnh nhân ngộ độc nặng, rắn độc cắn và ong đốt dẫn đến suy đa cơ quan gần như phải đối mặt với nguy cơ tử vong nếu như không có thuốc chống độc đặc hiệu.

Tại Bệnh viện Nhi đồng 1, năm 2002 - 2003, ba trường hợp đã tử vong do ong đốt suy đa cơ quan và rắn choàm quạp cắn mà không có thuốc chống độc và máy lọc máu nhân tạo.

Theo bác sĩ Nguyễn Thanh Hùng - Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1, từ năm 2002 đến nay, tại bệnh viện đã có 45 trẻ tử vong do ngộ độc ong đốt và rắn cắn, trong đó gần một nửa trường hợp tử vong do thiếu trang thiết bị hỗ trợ và cấp cứu ở tuyến dưới không hiệu quả, trong đó có thiếu thuốc.

Bác sĩ Hùng cho rằng, việc thiếu thuốc chống độc sẽ cực kỳ nguy hiểm. Từ đầu năm đến nay, tại Bệnh viện Nhi đồng 1 đã có gần 170 bệnh nhi phải nhập viện do rắn cắn, ong đốt và ngộ độc, trong đó 50% bệnh nhi ở các tỉnh đưa đến.

“Một lượng bệnh nhân tập trung lớn như vậy, nếu không có thuốc chống độc cung ứng kịp thời thì nguy cơ tử vong sẽ còn xảy ra” – Bác sĩ Hùng cảnh báo. 

Về tình trạng khan hiếm thuốc chống độc, bác sĩ Nguyễn Văn Châu - GĐ Sở Y tế TPHCM cho biết: Một số loại thuốc chống độc do nhu cầu dùng không nhiều nên nhiều Cty dược không nhập. Vì vậy, nếu bệnh viện thiếu thuốc hầu như chỉ có thể tìm nguồn thuốc chống độc theo đơn đặt hàng của bệnh viện với các Cty dược. Theo bác sĩ Châu, để thuận lợi cần thành lập Trung tâm chống độc phía Nam tại TPHCM, khi đó sẽ dễ phân công các Cty dược quốc doanh tìm nguồn thuốc chống độc không thể sản xuất trong nước nhưng có sử dụng ở nước ngoài.