Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Nhân kỷ niệm 7 năm ngày mất của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn 1/4/2001 - 2008, tại Hội quán Hội Ngộ, Làng du lịch Bình Quới sẽ có đêm nhạc Trịnh miễn phí dành cho 5.000 khán giả thành phố với chủ đề “Ngồi bên hiên nhà” vào tối ngày 2/4 tới.

Tại buổi họp báo vào chiều ngày 17/3, BTC đêm nhạc này cho biết chương trình sẽ được làm “mới” hơn so với mọi năm, bớt đi chuyện tưởng niệm để tập trung cho âm nhạc. Đặc biệt, đêm nhạc còn giới thiệu một vài đoạn phim do nhạc sĩ thủ vai. Và câu chuyện tác quyền nhạc Trịnh một lần nữa được nhắc tới.

“Mới” hơn từ âm nhạc, ca sĩ đến… sân khấu

Năm nay, những người thực hiện chương trình có tham vọng sẽ làm những ca khúc mới. Đó là một thách thức rất lớn đối với ê-kip của đạo diễn Đinh Anh Dũng, vì hầu hết các sáng tác của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đều đã được biết đến. Nhà thơ Đỗ Trung Quân - người biên tập chương trình cho biết: “Đó là cách hát khác đi những ca khúc của Trịnh Công Sơn”. Chương trình lần này sẽ gồm hai phần: Đất khổ và Ngồi bên hiên nhà.

Theo đạo diễn Đinh Anh Dũng thì phần Đất khô sẽ là những ca khúc trong tập Da vàng, phần thứ hai sẽ nằm trong chủ đề Ngồi bên hiên nhà. “Về phía ban nhạc cũng sẽ có sự thay đổi, năm nay sẽ có một số bài hơi “nhạc nhẹ” một tý. Điều đặc biệt là chúng tôi sẽ không nhắc về cái chết hay sự mất mát ở đây nữa. Theo suy nghĩ của chúng tôi thì anh Sơn mất cũng lâu rồi và mình cũng không cần gợi những điều buồn đó ra nữa. Vấn đề chỉ là nhắc về anh Sơn, về âm nhạc của anh Sơn” - đạo diễn Đinh Anh Dũng nhấn mạnh.

Ngoài ra, cái mới trong âm nhạc lần này có thể nhắc đến lực lượng ca sĩ tham gia, ngoài những giọng hát ít nhiều quen thuộc với nhạc Trịnh như Lan Ngọc, Đức Tuấn, Hồng Hạnh, Xuân Phú, Mỹ Lệ, Phương Thanh... còn có những người vừa mới chập chững bước chân vào không gian âm nhạc của Trịnh Công Sơn như Hà Anh Tuấn, Hoàng Hải (Sao Mai điểm hẹn), Thảo Trang, Trà My (Việt Nam Idol), nhóm Mặt trời mới...

Trịnh Công Sơn từng làm…diễn viên

Đặc biệt, trong chương trình lần này khán giả sẽ được nhìn thấy một Trịnh Công Sơn trong phim Đất khổ. Bộ phim này sau khi lưu lạc nhiều năm đã đến được tay của nhà thơ Đỗ Trung Quân và theo anh thì “không lý gì tôi giữ lại để làm tác quyền riêng cho mình”.

Về số phận của bộ phim này, nhà thơ Đỗ Trung Quân cho hay: “Bộ phim làm chính xác vào năm 1973 và sau khi thực hiện xong thì bộ phim không được ra mắt. Sau 1975 thì bộ phim đã lưu lạc qua Mỹ và rơi vào tay một nhà kinh doanh có liên quan đến phim ảnh, vì vợ ông có làm trong ê-kip phim này.

Khi hai vợ chồng chia tay thì bộ phim đã nằm trong kho 16 năm và không ai phát hiện ra. Khi phát hiện ra thì ông có đem chiếu tại một số trường đại học bên đó nhưng người Việt trong các trường đại học không nhiều. Do đó bộ phim vẫn còn nằm trong bóng tối cho đến khi tạm gọi là đến tay tôi. Chúng ta sẽ gặp lại anh Sơn ở cái thời mà phải nói là hết sức đẹp trai, lúc khoảng 27, 28 tuổi với cây đàn rất là nghệ sĩ.”

Được biết, đây là một bộ phim truyện nhựa của đạo diễn Hà Thúc Cần, người sau này trở thành nhà sưu tập tranh và đã mất tại Singapore. Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn xuất hiện trong phim với vai diễn cũng là một nhạc sĩ có tên là Trịnh Quân. Ngoài Trịnh Công Sơn, trong phim còn sự xuất hiện của nhà văn Sơn Nam, kiều nữ Kim Cương (thời còn trẻ), NSƯT Thành Lộc hồi 8 tuổi...

Dù có “số phận” khá đặc biệt và đã trải qua những năm tháng thăng trầm của lịch sử, nên bộ phim này cũng được xem là một bộ phim khá nhạy cảm. “ Tôi có trích một số hình ảnh trong bộ phim này như phần anh Sơn hát bài Dựng lại nhà dựng lại người, một đoạn anh Sơn hát bài Ta cùng lên đường hay một đoạn anh Sơn đóng phim giận hờn vu vơ vậy thôi”- đạo diễn Đinh Anh Dũng nói.

Việc thận trọng như thế là cần thiết, nhưng nên chăng những cơ quan quản lý văn hoá vào cuộc để thẩm định về bộ phim này cũng như nhiều ca khúc khác của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Vì có như thế thì những người thực hiện sau này mới dễ dàng trong việc khai thác kho tàng âm nhạc cũng như những tư liệu khác gắn liền với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn để phục vụ công chúng. Thu tác quyền nhạc Trịnh để gây quỹ học bổng.

Đó là nguyện vọng của gia đình Trịnh Công Sơn mà đại diện là bà Trịnh Vĩnh Trinh đã phát biểu trong buổi họp báo. Bà Trinh cho biết: “Là người đại diện cho gia đình, về vấn đề tác quyền thì tôi nghĩ, những người nào đã tổ chức chương trình của nhạc sĩ thì cũng nên tự nguyện làm chuyện này. Anh Sơn mất đến giờ đã 7 năm, gia đình luôn luôn suy nghĩ và trăn trở để làm được một cái gì cho anh Sơn.

Tiền về tác quyền dĩ nhiên gia đình sẽ chuyển đến từng địa điểm, ví dụ như đó là nhà hát lớn, phòng trà nhỏ hay vừa. Các chỗ lớn sẽ phải theo cái khung giá do các cơ quan nhà nước định trước chứ không phải là do gia đình đặt ra. Vừa rồi có phòng trà lấy tên Trịnh trên đường Âu Cơ (quận Tân Bình), khi nhận được thư của gia đình thì hai anh chị có đến để làm việc. Tôi và chồng tôi có đến để tham quan chỗ đó và rất xúc động vì phòng trà đó cũng vừa phải và có vẻ rất trân trọng anh của mình.  

Sau đó tôi có bàn với gia đình và quyết định để chỗ đó cho người ta tự nguyện đóng góp. Việc thu tác quyền ở đây không phải là để dành cho gia đình. Hiện gia đình đang chuẩn bị một quỹ học bổng manh tên anh Sơn, gia đình mong muốn sẽ làm những việc mà anh Sơn đã làm trước đây và những điều anh Sơn muốn mà chưa thực hiện được. Nhưng làm cái gì cho anh Sơn cũng để mang lại những mong muốn của tất cả những người yêu thương anh Sơn, tôi nghĩ là ai cũng chờ đợi điều đó. Hiện gia đình đang ký những suất học bổng và sẽ tuyên bố trong thời gian sắp tới.”

Tuy nhiên, bà Trinh cũng cho biết thêm dù gia đình đã gửi “thư” đến các tụ điểm, phòng trà ca nhạc đang sử dụng các ca khúc của nhạc sĩ để yêu cầu bàn bạc nhưng không phải ai cũng chịu hồi âm. Cụ thể là phòng trà Không Tên (Hai Bà Trưng - TP.HCM), bà Trinh chia sẻ: “Năm ngoái phòng trà này có tổ chức hai, ba đêm nhạc Trịnh Công Sơn, Quang Dũng hát, tôi có đi hai đêm và thấy rất đông, thậm chí không còn chỗ để vào, nhiều khách đã phải ra về.

Ngoài tiền nước chưa kể thì tiền phụ thu cho một ca sĩ nổi tiếng như Quang Dũng mỗi vị khách sẽ phải bỏ ra 350 ngàn đồng. Số tiền rất lớn nhưng phòng trà đó chưa bao giờ thông qua với gia đình hay hỏi ý kiến gì và còn nhiều phòng trà khác mà tôi chưa thể nói cụ thể vì có rất nhiều tụ điểm mà gia đình tôi không thể nào biết hết được. Có rất nhiều người liên lạc với gia đình để trả tác quyền nhưng cũng có nhiều nơi quên lãng chuyện này.”