Cô Nguyễn Kim Hà tư vấn cho học sinh lớp 9/13 Trường THCS Hoàng Văn Thụ, Q.10, TP.HCM ghi hồ sơ thi tuyển vào lớp 10 (sáng 5-5-2008)

Năm học 2008-2009, tuy TP.HCM có thêm gần 3.000 chỗ học dành cho HS lớp 10 tại các trường công lập, nhưng số HS tốt nghiệp THCS lại tăng gần 5.000 so với năm học trước.

Cuộc đua "giành một chỗ vào lớp 10 công lập" ở TP.HCM bắt đầu từ ngay những ngày này, khi HS và phụ huynh đặt bút đăng ký ba nguyện vọng (NV).

Sáng 4-5, tại buổi họp phụ huynh HS lớp 9 ở Trường THCS Ngô Tất Tố, Q.Phú Nhuận (để hướng dẫn việc làm đơn đăng ký NV vào lớp 10 công lập), bà Lâm Thanh ngần ngừ: "Trường THPT Phú Nhuận năm nay rất có thể tăng điểm chuẩn. Trường vừa mới xây dựng, rất khang trang lại gần công viên. Tôi thấy nhiều phụ huynh đang ngắm nghía... Tôi đang thuyết phục con gái ghi NV1 là Trường Phú Nhuận mà nó cứ muốn thử sức ở Trường Nguyễn Thượng Hiền, rồi NV2 mới ghi Phú Nhuận. Cả hai trường này đều "nặng ký”, tôi chỉ sợ xôi hỏng bỏng không".

Băn khoăn chọn trường

Hơn 18.400 HS sẽ rớt khỏi trường công Năm học 2008-2009, HS sẽ có ba NV vào lớp 10 công lập, vì thế tâm lý căng thẳng có phần giảm so với năm học trước. Tuy nhiên, các chuyên gia về tuyển sinh dự đoán: căng thẳng sẽ nằm ở khâu thi tuyển. Năm nay, TP.HCM có thêm gần 3.000 chỗ học dành cho HS lớp 10 tại các trường công lập, nhưng số HS tốt nghiệp THCS lại tăng gần 5.000 em so với năm học trước. Và thay vì có 16.575 HS sẽ bị rớt khỏi trường công lập (như năm trước) thì năm nay sẽ có 18.420 HS thuộc diện trên.

Ngay từ giữa tháng tư đến nay, chị Yến - phụ huynh Trường THCS Hai Bà Trưng, Q.3 - đã đi hỏi dò khắp nơi: "Trường THPT Lê Quý Đôn có chất lượng cao thật không? Con mình mê trường này quá nhưng thấy học phí cao ngất mình hơi ngán...". Mở bảng điểm chuẩn của năm trước ra xem, chị than: "Học phí cao mà điểm chuẩn cũng đâu có thấp. Đáng lẽ với ngôi trường thu phí cao như Lê Quý Đôn nên cho xét tuyển mới phải...".

Ngoài việc tham khảo các yếu tố về chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10, điểm chuẩn (năm học trước) của từng trường, năm nay một số phụ huynh còn cẩn thận đi tìm hiểu tình hình an ninh trật tự ở các trường. Ông Thang Văn Lực - phụ huynh ở Q.1 - cho biết: "Ai cũng muốn chọn cho con mình một ngôi trường có chất lượng giảng dạy tốt nhưng với tôi, chọn môi trường học tập trong lành, an toàn còn quan trọng hơn. Thử hỏi nếu trong trường xuất hiện những băng nhóm HS thường xuyên gây sự, đánh nhau hoặc "thanh toán" những bạn cùng trường mà chúng "nhìn thấy ghét" như vừa rồi báo chí nêu thì con mình có yên tâm học tốt được không!".

Trong buổi họp phụ huynh mới đây, ông Lưu Quốc Chính - giáo viên chủ nhiệm lớp 9/2 Trường THCS Ngô Tất Tố - đã nhấn mạnh: "Khi đăng ký NV vào lớp 10 công lập, HS và phụ huynh thường mắc phải những lỗi sau: các em nghe theo bạn bè rủ rê "đăng ký vào trường X đi để tụi mình cùng chơi với nhau". Thứ hai là phụ huynh có vẻ "mơ màng" về năng lực của con em mình, nhất là một số phụ huynh có chức sắc, họ lầm tưởng con mình giỏi nên đăng ký NV vào trường điểm chuẩn quá cao. Có phụ huynh lại "thi" với đồng nghiệp cùng cơ quan: con anh đăng ký Nguyễn Thượng Hiền thì con tôi cũng vào Nguyễn Thượng Hiền. Hậu quả là có em bị rớt oan mặc dù điểm thi không đến nỗi...".

Nên dựa vào điểm kiểm tra học kỳ 2

Phân tích tình hình tuyển sinh lớp 10 năm học trước, ông Trần Mậu Minh - hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn, Q.1 - cho rằng: "Nhiều HS giỏi bị rớt oan là do đăng ký NV1 vào trường tốp đầu, NV2 cũng chọn trường ở tốp kế tiếp (chứ không phải trường tốp dưới). Chưa kể đề thi môn toán năm rồi hơi khó, nhiều HS "bó tay" với hai câu cuối nên tổng điểm thi không cao. Có em HS giỏi đạt 36,5 điểm vẫn rớt vì NV1 đăng ký Trường Nguyễn Thị Minh Khai (điểm chuẩn 39,5) còn NV2 ghi Trường Trưng Vương (điểm chuẩn 37)".

Ông Trần Mậu Minh đưa ra lời khuyên: "Phụ huynh nên dựa vào điểm kiểm tra học kỳ 2 của con em mình (đây là kỳ thi do Sở GD-ĐT ra đề cho HS toàn TP). Theo đó, lấy điểm môn văn, toán nhân hệ số 2 cộng với điểm môn ngoại ngữ (dự đoán 80 % môn thi thứ ba sẽ là môn ngoại ngữ). Sau đó, lấy tổng điểm này so sánh với điểm chuẩn lớp 10 năm học trước xem khả năng con em mình đến đâu. Và để bảo đảm an toàn, phụ huynh không nên cộng thêm điểm ưu tiên, khuyến khích vì ở TP này có cả chục ngàn em được cộng thêm điểm".

Về việc thi vào lớp không chuyên trong trường chuyên, ông Minh nhận định: "HS giỏi môn tiếng Anh sẽ có lợi thế hơn vì qui định tuyển sinh vào lớp thường trong trường chuyên là không nhân hệ số 2 môn văn, toán (tức chỉ cộng điểm ba môn: văn, toán, ngoại ngữ). Trong khi môn tiếng Anh dễ đạt điểm 9, 10 thì môn văn, toán sẽ rất khó đạt được".

Theo ông Hồ Phú Bạc - trưởng phòng khảo thí, Sở GD-ĐT TP.HCM: "Để giảm bớt rủi ro trong việc đăng ký NV, HS nên ghi NV1 vào trường tương đương với lực học của mình, NV2 sẽ chọn trường mình có thừa khả năng để vào và NV3 nên coi là "chuyến tàu vét": chọn trường có điểm chuẩn thấp và gần nhà để phòng hờ những bất trắc có thể xảy ra (vì đề thi quá khó, không thể đạt điểm cao hoặc do một số trường THPT điểm chuẩn tăng cao so với năm trước). Cũng cần lưu ý các phụ huynh: sau khi có kết quả tuyển sinh, HS sẽ không được đổi NV và các trường công lập cũng sẽ không tuyển thêm chỉ tiêu như những năm trước".

Đương nhiên đó là những yếu tố làm giảm đi sự hên xui may rủi trong "cuộc đua" này. Vì "đua" nên cả phụ huynh và HS tự đưa mình vào tình trạng... cân não!