Các đại biểu Quốc hội đoàn TP.HCM thảo luận tại tổ về tình hình kinh tế - xã hội

Trong phiên thảo luận tổ vào chiều 6-5, đại đa số đại biểu Quốc hội bày tỏ sự không hài lòng với giải trình của Chính phủ về nguyên nhân lạm phát, đồng thời bức xúc trước việc thông tin về tình hình kinh tế - xã hội chưa được báo cáo đầy đủ.

Không hài lòng với giải trình của Chính phủ về yếu kém trong quản lý, điều hành, ông Trần Hoàng Thám (đại biểu TP.HCM) đặt dấu hỏi: "Có không nguyên nhân thuộc về hoạch định chính sách mà không thấy Chính phủ nêu? Trong báo cáo Chính phủ chỉ nêu vấn đề thuộc về yếu kém, bất cập, vậy trách nhiệm thuộc về bộ, ngành nào, thành viên Chính phủ nào?". Ông Nguyễn Văn Bé (TP.HCM) thẳng thắn: "Chúng ta chưa dám chỉ rõ, chưa dám làm rõ, chưa qui trách nhiệm rõ từng thành viên Chính phủ”.

Tại sao không đưa mục tiêu kiềm chế lạm phát? Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên thắc mắc: "Tại sao Chính phủ không đưa ra một mục tiêu cụ thể về lạm phát, tại sao không đặt vấn đề giữ tốc độ tăng trưởng ở mức hợp lý, phấn đấu kiềm chế lạm phát thấp mà chỉ đưa ra con số một vế tăng trưởng làm gì?". Ông Kiên cũng ngạc nhiên khi tình hình kinh tế khó khăn như vậy nhưng Chính phủ không hạ thấp chỉ tiêu thu ngân sách. "Phải chăng Chính phủ trông chờ vào nguồn thu từ dầu thô, từ thị trường bất động sản? Những nguồn thu đó liệu có chắc chắn không? Chính phủ phải giải trình rõ những vấn đề này".

Tại đoàn Hà Nội, đại biểu Nguyễn Ngọc Đào bày tỏ sự không đồng tình khi Chính phủ không giải trình rõ nguyên nhân xảy ra lạm phát. Ông Đào khẳng định: "Có thể nói Chính phủ đã lúng túng trong đối phó với những biến động vừa qua. Phải nói rõ đâu là nguyên nhân chính, trách nhiệm của các bộ, ngành ra sao, không thể cứ chung chung quanh chuyện giá thế giới tăng. Yếu tố dự báo kém đã được nhắc tới trong rất nhiều năm. Nếu nhận thấy khâu dự báo quá kém thì Chính phủ phải đầu tư cho nó”.

Hệ thống quản lý không ổn

Đi sâu vào phân tích cụ thể những yếu kém trong bộ máy Chính phủ dẫn tới tình trạng lạm phát tăng cao thời gian qua, ông Nguyễn Việt Dũng (TP.HCM) đề nghị Chính phủ cần làm rõ vai trò của Ngân hàng Nhà nước và Kho bạc Nhà nước. Ông Trần Du Lịch (TP.HCM) bổ sung: "Hiện dư nợ tín dụng cao một cách vô lý. Thủ tướng chỉ đạo thắt chặt chính sách tiền tệ, tái cấu trúc tín dụng nhưng phải đảm bảo nguồn tín dụng cho xuất khẩu nhưng thực tế chưa diễn ra như vậy. Nhiều nơi còn dư nợ lôi thôi chưa thu hồi được. Nếu không xác định rõ sẽ khó triển khai".

Ông Nguyễn Việt Dũng tiếp tục phân vân: "Hình như có điều gì không ổn trong hệ thống quản lý. Đâu là vai trò của nhạc trưởng trong điều phối chính sách tài chính, qui hoạch công nghiệp phụ trợ để tránh nhập siêu nguyên liệu như thép và phân bón?". Ông Trần Du Lịch cũng đồng tình với quan điểm này khi yêu cầu phải làm rõ trách nhiệm của Bộ Công thương trong việc nhập siêu cao. Cũng theo ông Lịch, Chính phủ cần làm rõ tình trạng doanh nghiệp nhà nước thay vì làm việc của mình lại "nhảy" vào bất động sản, chứng khoán. Ông Lịch kiến nghị Chính phủ chấm dứt bảo lãnh tín dụng cho tập đoàn nhà nước như Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy (Vinashin) vay 750 triệu USD.

Kê thuốc đã đúng liều?

Đánh giá về các giải pháp Chính phủ báo cáo trước Quốc hội nhằm kiềm chế lạm phát, duy trì tăng trưởng bền vững, ông Lịch băn khoăn: "Toa thuốc có rồi, nhưng các bộ có "uống" không, "uống" thế nào, có đúng thời điểm, đúng liều không?". Băn khoăn của ông Lịch là có căn cứ bởi như Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên phát hiện thì có những điểm chưa rõ ràng trong điều hành của Chính phủ khi chỉ thấy điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế mà không điều chỉnh các chỉ tiêu khác.

Ông Vũ Xuân Hồng (Phú Thọ) đánh giá: "Các giải pháp Chính phủ đưa ra chỉ có tính trước mắt chứ không có tính lâu dài". Ông Kiên cũng đồng tình với quan điểm này.

Bức xúc hơn, ông Lê Thanh Bình (TP.HCM) lo ngại: "Tình hình hiện nay rất căng. Tôi cho rằng hậu quả lạm phát này còn nguyên nhân do thành viên Chính phủ thiếu trách nhiệm, không hoàn thành nhiệm vụ được giao. Nếu không giải quyết được, người dân sẽ bảo chúng tôi là nghị gật, chuyển tải thông tin từ cử tri đến Chính phủ nhưng không giám sát được".

"Mù” thông tin

Bên cạnh hàng loạt băn khoăn về việc giải trình nguyên nhân chưa rõ ràng, giải pháp chưa sáng tỏ, một vấn đề được đại biểu nhiều tỉnh, thành bức xúc trong buổi thảo luận chiều qua là việc thông tin Chính phủ đưa ra chưa đầy đủ. Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) thẳng thắn: "Qua một số vấn đề nổi cộm xảy ra, có thể thấy Quốc hội thiếu thông tin. Ví dụ như vụ việc hàng trăm lao động VN bị chết ở Malaysia, khi báo chí lên tiếng Quốc hội mới biết".

Ông Trần Hoàng Thám (TP.HCM) đề nghị Chính phủ cần nói rõ các biện pháp triển khai chính sách chống lạm phát để Quốc hội có thông tin, phân định chính sách đúng sai. Sự "mù” thông tin của Quốc hội căng đến nỗi ông Nguyễn Việt Dũng (TP.HCM) đề nghị Quốc hội nên có trung tâm nghiên cứu tư vấn số liệu riêng để đại biểu có thông tin. Ông Dũng cũng yêu cầu: "Chính phủ phải xem lại cách tổ chức thông tin. Ví dụ như khi chỉ số giá tiêu dùng cuối năm ngoái tăng cao quá thì đưa ra cách tính mới, người dân không thể chịu được. Chính phủ nói nhập siêu nhiều năm nhưng không có con số rõ ràng, Chính phủ nói sao nghe vậy thôi".

T.L.THÙY - K.HƯNG - C.V.KÌNH

----------------------------------------------------

Khai mạc kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XII, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng:

Kiềm chế lạm phát, đảm bảo an sinh xã hội

* Bốn nhiệm vụ và giải pháp cấp bách

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trình bày báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 2007 và kế hoạch phát triển năm 2008

TT - Kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XII đã khai mạc sáng 6-5. Tổng bí thư Nông Đức Mạnh, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, thường trực Ban Bí thư Trương Tấn Sang đều tới dự phiên khai mạc.

Trong diễn văn khai mạc kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng nêu rõ: tình hình kinh tế - xã hội nước ta đang phải đối mặt với một số khó khăn lớn, đòi hỏi Quốc hội, Chính phủ, các ngành, các cấp và nhân dân cả nước phải tập trung mọi nguồn lực để đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 2008. Trong đó, mục tiêu ưu tiên hàng đầu hiện nay là kiềm chế lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, quan tâm vấn đề an sinh xã hội, hỗ trợ và giúp đỡ người nghèo, đồng thời duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý. Chủ tịch Quốc hội cho biết trong kỳ họp này, Quốc hội thảo luận và thông qua 11 dự án luật và nghị quyết về việc thí điểm cho người nước ngoài mua và sở hữu nhà ở có thời hạn tại VN.

Quốc hội cũng xem xét quyết định một số vấn đề quan trọng: điều chỉnh địa giới hành chính thủ đô Hà Nội và một số tỉnh; thí điểm tổ chức, quản lý và dạy nghề cho người sau cai nghiện ở TP.HCM và một số tỉnh, thành phố khác.

Ngay sau phát biểu khai mạc kỳ họp của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã trình bày báo cáo "Phấn đấu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững".

Giá cả tiêu dùng và nhập siêu tăng cao

Trong bản báo cáo này, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết tốc độ tăng trưởng kinh tế quí 1-2008 tuy đạt khá cao (7,4%) nhưng thấp hơn cùng kỳ năm trước (7,8%) và thấp xa so với mục tiêu kế hoạch cả năm (8,5 đến 9% và phấn đấu đạt mức cao hơn), giá trị sản xuất công nghiệp bốn tháng đầu năm 2008 tăng 16,4% nhưng thấp hơn cùng kỳ (16,7%), sản xuất nông nghiệp tăng trưởng cao hơn cùng kỳ nhưng đang gặp nhiều khó khăn do thiên tai, dịch bệnh.

Xuất khẩu bốn tháng đầu năm tuy có tăng cao hơn cùng kỳ năm trước (27,6% so với 22%), nhưng nhập khẩu tăng quá cao so với bốn tháng đầu năm 2007 (71% so với 33,6%), nhập siêu bốn tháng bằng 60,8% kim ngạch xuất khẩu, đây là mức nhập siêu cao nhất trong nhiều năm qua. Đặc biệt, Thủ tướng nhận định: giá tiêu dùng tuy đã có dấu hiệu chững lại nhưng vẫn ở mức rất cao, tháng 4-2008 tăng 11,6% so với tháng 12-2007. Nếu so với tháng 4-2007 thì tốc độ tăng giá lên đến 21,42%, là mức tăng giá cao nhất trong nhiều năm qua.

Theo Thủ tướng, đáng lo ngại là tình hình lạm phát, giá cả tiêu dùng và nhập siêu tăng cao, cùng với những biến động bất thường của thị trường tiền tệ, thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản đã đe dọa nghiêm trọng sự ổn định của kinh tế vĩ mô, tác động tiêu cực đến sản xuất, đến tăng trưởng của nền kinh tế và môi trường đầu tư, ảnh hưởng đến công ăn việc làm, thu nhập và đời sống của nhân dân. Tình hình này xuất phát nhiều nguyên nhân, trong đó những yếu kém, bất cập trong quản lý, điều hành của Chính phủ là nguyên nhân chủ quan trực tiếp, quan trọng đã làm cho những yếu kém vốn có của nền kinh tế nước ta càng bộc lộ rõ hơn và tác động sâu rộng hơn.

Các chỉ tiêu đã đề ra không còn phù hợp

Trong bản báo cáo, Thủ tướng nhấn mạnh: theo nhiều dự báo, kinh tế thế giới có xu hướng tiếp tục suy giảm, giá cả và lạm phát toàn cầu gia tăng; biến đổi khí hậu và thiên tai dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp. Trong bối cảnh đó, khả năng thực hiện một số chỉ tiêu chủ yếu của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2008 như mức đã xác định trước đây là không còn phù hợp. Để thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm cấp bách, Chính phủ xác định tám nhóm giải pháp chủ yếu cần tập trung sức chỉ đạo đồng bộ, trong đó Thủ tướng nhấn mạnh bốn nhóm giải pháp chính.

Trong phần cuối bản báo cáo, Thủ tướng cho rằng nhiệm vụ đặt ra cho năm 2008 là rất nặng nề, nhiều khó khăn, thách thức. Do vậy, cần xây dựng niềm tin, ý chí, tinh thần trách nhiệm trước đất nước trong cả hệ thống chính trị, trong mỗi cán bộ đảng viên và trong mỗi người dân, tạo sự đồng thuận cao và sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc để phát huy thuận lợi, vượt qua khó khăn, đưa nền kinh tế nước ta tiếp tục phát triển nhanh và bền vững.

Hôm nay (7-5), Quốc hội bước vào ngày làm việc thứ hai với việc nghe và thảo luận ở tổ về dự án Luật thuế giá trị gia tăng (sửa đổi), Luật thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) và nghe tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật dầu khí. 

L.T.TÂM - K.HƯNG

Bốn nhiệm vụ và giải pháp cấp bách Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải (trái) và Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân trao đổi trong giờ Quốc hội nghỉ giải lao TT - Trên cơ sở phân tích tình hình của bốn tháng đầu năm, Chính phủ đề nghị Quốc hội xem xét điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng cả năm 2008 ở mức khoảng 7%. Dưới đây là các nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu để kiềm chế lạm phát, đảm bảo an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững. Thực hiện chính sách tài chính, tiền tệ chặt chẽ Thực hiện chính sách tài chính chặt chẽ theo hướng hết sức tiết kiệm chi, nhất là chi thường xuyên và kiểm soát chặt đầu tư công, giảm dần bội chi ngân sách. Thực hiện thu đúng, thu đủ theo qui định của pháp luật, phấn đấu thu ngân sách nhà nước năm 2008 vượt dự toán tối thiểu 5% để bảo đảm các nhiệm vụ chi đã bố trí trong dự toán. Rà soát, sắp xếp lại các dự án đầu tư theo hướng: đình hoãn khởi công các dự án không có trong qui hoạch được duyệt; các dự án chưa đủ thủ tục đầu tư xây dựng; các dự án xây dựng mới trụ sở cơ quan, hội trường, bảo tàng, nhà văn hóa đã bố trí trong kế hoạch năm 2008 nhưng chưa khởi công. Thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt, kiểm soát chặt chẽ việc tăng tổng phương tiện thanh toán, tổng dư nợ tín dụng, nhưng phải bảo đảm tính thanh khoản của nền kinh tế và hoạt động lành mạnh của các ngân hàng. Thực hiện cơ chế tỉ giá linh hoạt với biên độ thích hợp, phản ánh quan hệ cung cầu ngoại tệ trên thị trường. Thực hiện các giải pháp thiết thực không để đôla hóa nền kinh tế. Hoàn thiện thể chế và tăng cường quản lý để phát triển lành mạnh thị trường chứng khoán; tăng cường việc công khai minh bạch các hoạt động chứng khoán; qui định rõ phạm vi hoạt động của nhà đầu tư nước ngoài; kiểm soát chặt việc cho vay kinh doanh chứng khoán và lập mới công ty chứng khoán. Thực hiện chính sách tài chính, tiền tệ thích hợp để phát triển nhanh, lành mạnh thị trường bất động sản. Chú trọng tăng nguồn cung về nhà ở cho người có thu nhập thấp và văn phòng cho thuê, khách sạn, hạ tầng khu công nghiệp để đáp ứng nhu cầu phát triển. Tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc Phải tập trung chỉ đạo đẩy mạnh sản xuất, phát triển dịch vụ và thu hút đầu tư; đặc biệt quan tâm chỉ đạo tháo gỡ các khó khăn vướng mắc, bảo đảm đủ vốn, đủ ngoại tệ cho sản xuất các ngành hàng, các sản phẩm mà thị trường trong nước và xuất khẩu đang có nhu cầu lớn. Cần tăng mạnh đầu tư cho sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn để vừa bảo đảm đủ lương thực cho tiêu dùng trong nước, vừa tăng thêm số lượng lương thực xuất khẩu, đồng thời cải thiện tốt hơn đời sống của người sản xuất lương thực. Chính phủ đang chỉ đạo khẩn trương việc rà soát, kiểm tra để có sự điều chỉnh và hạn chế nghiêm ngặt việc chuyển đất trồng lúa và cây lương thực sang sử dụng vào mục đích khác như khu công nghiệp, khu đô thị, khu du lịch sinh thái, sân golf... Đẩy mạnh xuất khẩu, giảm nhập siêu, bình ổn thị trường Điều chỉnh hợp lý thuế suất thuế nhập khẩu một số loại vật tư, nguyên liệu trực tiếp đáp ứng cho nhu cầu sản xuất trong nước và xuất khẩu. Áp dụng ở mức tối đa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhóm hàng không khuyến khích tiêu dùng. Sử dụng các hàng rào kỹ thuật và các biện pháp phi thuế quan phù hợp với cam kết quốc tế để giảm nhập siêu. Tăng thuế suất thuế xuất khẩu đối với một số loại tài nguyên, khoáng sản, nguyên liệu thô. Bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa là tiền đề quyết định cho sự bình ổn của thị trường, tránh đột biến về giá và ngăn chặn đầu cơ, buôn lậu. Riêng về giá bán xăng dầu, trong trường hợp giá dầu thế giới tăng đột biến, Chính phủ sẽ nghiên cứu phương án tổng thể, thích hợp, với tinh thần Nhà nước, doanh nghiệp và nhân dân cùng chia sẻ, gánh vác để vượt qua khó khăn, giữ ổn định và phát triển. Để bảo đảm an ninh lương thực quốc gia trong mọi tình huống, đồng thời bảo đảm lợi ích của người trồng lúa, Chính phủ đã qui định lượng xuất khẩu gạo cả năm 2008 ở khoảng 3,5 đến 4 triệu tấn với tiến độ giao hàng thích hợp và đang nghiên cứu việc áp dụng thuế xuất khẩu gạo. Làm tốt các chính sách an sinh xã hội Chính phủ đang chuẩn bị các điều kiện cần thiết để điều chỉnh thích hợp lộ trình tăng lương theo đề án cho cán bộ, công nhân viên khu vực hành chính sự nghiệp, cán bộ, chiến sĩ các lực lượng vũ trang và người lao động làm việc trong các doanh nghiệp. Đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện chế độ trợ cấp mới cho các đối tượng là người già, người tàn tật, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Giữ ổn định mức thu học phí, viện phí và tiếp tục cho sinh viên, học sinh đại học, cao đẳng, học nghề có hoàn cảnh khó khăn được vay ưu đãi để học tập. Điều chỉnh tăng mức hỗ trợ mua bảo hiểm y tế cho người nghèo và hỗ trợ giá thẻ bảo hiểm y tế đối với người cận nghèo tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện; hỗ trợ ngư dân về mua sắm, đóng mới, hiện đại hóa tàu thuyền, bảo hiểm thân tàu và tai nạn cho thuyền viên; hỗ trợ về nhiên liệu trực tiếp cho ngư dân. Hoàn thiện cơ chế chính sách để thực hiện chương trình quốc gia về nhà ở. Đẩy mạnh chương trình phát triển nhà ở xã hội để phục vụ nhu cầu của các đối tượng có thu nhập thấp tại khu vực đô thị. Phát triển nhà ở công vụ cho giáo viên. Triển khai chương trình hỗ trợ về nhà ở cho hộ nghèo ở khu vực nông thôn và miền núi. Tiếp tục rà soát, cắt giảm các loại phí thu từ nông dân. Những yếu kém, bất cập trong quản lý, điều hành của Chính phủ Một là, thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng trong nhiều năm, nhất là trong năm 2007, làm tổng phương tiện thanh toán và tổng dư nợ tín dụng tăng cao gây áp lực trực tiếp đến lạm phát. Điều hành tỉ giá - nhất là tỉ giá đồng VN với đồng đôla Mỹ - chưa thật linh hoạt, phù hợp. Hai là, tỉ lệ bội chi ngân sách ở mức 5% được giữ liên tục trong nhiều năm trong khi qui mô nền kinh tế ngày càng lớn nhưng chưa đặt ra kế hoạch phấn đấu giảm dần bội chi. Chi đầu tư từ khu vực nhà nước còn lớn và hiệu quả thấp. Ba là, vai trò của Nhà nước trong quản lý thị trường (trong đó có thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản) và quản lý giá cả, quản lý xuất nhập khẩu còn nhiều bất cập; chậm đề ra các chính sách thích hợp, có hiệu quả để quản lý và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của các hoạt động này. Các giải pháp chống đầu cơ, buôn lậu hiệu quả chưa cao. Bốn là, công tác nghiên cứu dự báo và thông tin thị trường chưa được coi trọng đúng mức. Năng lực tham mưu tổng hợp về kinh tế vĩ mô chưa đáp ứng kịp yêu cầu quản lý điều hành. Năm là, công tác thông tin tuyên truyền, giải thích tình hình vẫn chưa kịp thời, chưa đủ rõ và thiếu nhất quán, nhất là trước những diễn biến mới và khi ban hành các chính sách, giải pháp có tính nhạy cảm, gây tâm tư lo lắng trong xã hội.