Cơn "bão" giá đang đè nặng lên vai đa số những người lao động. Ảnh: Lê Quang

Sau khi Chính phủ đã có các trình bày về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2007; tình hình triển khai thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2008, Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội đã đề nghị Chính phủ tập trung vào một số nhóm giải pháp trọng yếu trong thời gian tới.

Một là, về nhóm các giải pháp tiền tệ: Cần nâng cao vai trò của Ngân hàng Nhà nước trong kiềm chế lạm phát và khai thông thị trường ngoại tệ liên ngân hàng, thực hiện nhất quán, đồng bộ chính sách “thắt chặt tiền tệ”, bảo đảm kiểm soát tăng tổng phương tiện thanh toán ra thị trường không quá 25- 30%, phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ như lãi suất, tỷ giá... Thực hiện chính sách tỷ giá linh hoạt, đáp ứng nhu cầu chuyển đổi ngoại tệ của các nhà đầu tư và doanh nghiệp xuất khẩu để đảm bảo ổn định sản xuất, xuất khẩu. Từng bước điều chỉnh lãi suất ngân hàng phù hợp với yêu cầu kiềm chế lạm phát; rà soát, bổ sung, nâng cao yêu cầu đối với việc thành lập mới các ngân hàng thương mại phù hợp với chiến lược phát triển ngành ngân hàng; kiểm soát tốc độ tăng dư nợ tín dụng không quá 30%.

Hai là, về nhóm các giải pháp tài chính: Đề nghị chưa thực hiện việc giảm vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước mà chỉ thực hiện các biện pháp rà soát, cắt giảm, cho dừng những dự án chưa cấp bách hoặc kém hiệu quả, tập trung và điều chuyển vốn cho các dự án có khả năng hoàn thành sớm, có tác động lớn đối với nền kinh tế và xã hội. Đưa vấn đề hiệu quả vốn đầu tư là chỉ tiêu quan trọng nhất trong năm 2008 để rà soát lại các danh mục đầu tư đã được phê duyệt. Việc rà soát các dự án đầu tư để bố trí vốn hợp lý phải làm thật cương quyết, nhất là sự chỉ đạo ở các địa phương. Uỷ ban Kinh tế nhất trí với đề nghị của Chính phủ về việc cắt giảm 25% vốn trái phiếu Chính phủ (khoảng 10.000 tỷ đồng) nhưng đề nghị không thực hiện cắt giảm bình quân mà phải tính đến mức độ quan trọng của đầu tư và yếu tố vùng miền, không cắt giảm vốn trái phiếu để đầu tư cho y tế tuyến huyện và giáo dục (kiên cố hoá trường, lớp học, xây nhà ở công vụ cho giáo viên và nhà nội trú cho học sinh vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số,...). Thực hiện kiên quyết việc cắt giảm chi tiêu ngân sách trong năm 2008 nhằm đạt mục tiêu bội chi ngân sách dưới 5% và có lộ trình trong những năm còn lại của kế hoạch 5 năm đạt được mức an toàn theo kinh nghiệm quốc tế. Có chính sách thu hút nguồn vốn đầu tư gián tiếp bảo đảm tương thích với khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế và khả năng quản lý kinh tế vĩ mô.

Kiểm soát chặt chẽ việc vay vốn đầu tư của các doanh nghiệp, đặc biệt là các Tổng công ty, tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp nhà nước lớn, bảo đảm sử dụng vốn đúng mục đích, có hiệu quả. Kiểm soát việc thành lập và hoạt động của các công ty chứng khoán, bảo đảm an ninh tài chính – tiền tệ. Đẩy mạnh cổ phần hoá, tiếp tục thực hiện lộ trình đấu giá cổ phiếu lần đầu của các DNNN lớn để ổn định thị trường chứng khoán.

Ba là, cần thực hiện quyết liệt các chính sách kiềm chế nhập khẩu đã có, nhất là với nhóm hàng tiêu dùng, đồng thời nghiên cứu các giải pháp mới để đẩy mạnh xuất khẩu, hạn chế nhập khẩu để giảm nhập siêu, tiến tới cân bằng cán cân thanh toán. Thực hiện hỗ trợ cho doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu gặp khó khăn do việc thực hiện chính sách tài chính, tiền tệ “thắt chặt” gây ra.

Bốn là, đề nghị Chính phủ tăng cường chỉ đạo công tác phối hợp trong điều hành thực hiện các giải pháp đã được thông qua giữa các bộ, ngành và địa phương; đồng thời phân giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương để việc kiểm tra, đôn đốc chỉ đạo sâu sát, thường xuyên hơn, tạo sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ, ngành, địa phương, phát hiện kịp thời các biến động của tình hình thực hiện các giải pháp để có điều chỉnh kịp thời.

Năm là, về nhóm các biện pháp hỗ trợ: Tiếp tục có chính sách thoả đáng hỗ trợ nông dân vượt qua thiên tai, dịch bệnh, tiếp tục đẩy mạnh sản xuất, chăn nuôi để góp phần kiềm chế tăng giá nhóm mặt hàng lương thực, thực phẩm, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, đồng thời bảo đảm duy trì sản lượng lương thực phục vụ nhu cầu xuất khẩu trong tình hình giá đang có lợi. Trước mắt, cần có giải pháp tăng cung trên thị trường, góp phần giảm giá nhóm mặt hàng có tốc độ tăng cao thời gian vừa qua ảnh hưởng lớn đến đời sống nhân dân. Tăng cường sự phối hợp giữa các bộ để đảm bảo hệ thống chính sách đồng bộ, thống nhất.

Bên cạnh những giải pháp nhằm ổn định tình hình kinh tế, kiểm soát lạm phát nêu trên, Ủy ban Kinh tế cũng đề nghị cần xem xét một số giải pháp mang tính ổn định lâu dài: Thứ nhất là tận dụng thời cơ, sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư của Nhà nước để thực hiện chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế; Thứ hai là nâng cao năng lực dự báo và điều hành vĩ mô; Thứ ba là từng bước hoàn chỉnh chính sách tài chính - tiền tệ; Thứ tư là xây dựng và thực hiện các chính sách an sinh xã hội phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế, ưu tiên cho giáo dục đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ ổn định đời sống nhân dân, nhất là hộ có thu nhập thấp, hộ nghèo.