Điểm lại tình hình kinh tế xã hội hai tháng đầu năm, Thủ tướng đánh giá cao nỗ lực của các thành viên Chính phủ đã triển khai đồng bộ kế hoạch năm 2008, đưa kinh tế xã hội tiếp tục phát triển, nhất là việc chỉ đạo để nhân dân đón Tết Nguyên đán Mậu Tý bình yên, an toàn và tiết kiệm.

Tuy nhiên, kinh tế nước ta cũng gặp phải nhiều khó khăn và thách thức do rét đậm, rét hại kéo dài gây thiệt hại lớn đến sản xuất nông nghiệp và đời sống của nhân dân. Cộng với tình trạng nhập siêu tiếp tục tăng cao gần bằng 50% kim ngạch xuất khẩu, chỉ số giá tiêu dùng trong 2 tháng đầu năm tăng 6,02%, thị trường tài chính tiền tệ đang có diễn biến phức tạp (lãi suất tiền đồng đang bị đẩy lên cao, chỉ số giá chứng khoán giảm sút mạnh, trong khi đó giá trị VND so với USD tiếp tục bị đẩy lên cao...).

Thủ tướng cho rằng, tình trạng giá tiêu dùng tăng cao là do giá cả thế giới tăng nhưng một phần là do chính sách điều hành tiền tệ của ta còn yếu kém và chưa phù hợp, cần phải sớm được khắc phục để làm tốt hơn. Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Nhà nước phải cập nhật báo cáo Chính phủ kịp thời để giám sát và điều hành kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ nhằm điều chỉnh khi cần thiết.

Về nhiệm vụ trong tháng 3.2008, Thủ tướng đề nghị các thành viên Chính phủ tăng cường công tác dự báo sát với tình hình thực tiễn, nhất là trong bối cảnh kinh tế thế giới đầu năm nay đang có chiều hướng sụt giảm, tác động đến kinh tế nước ta. Do vậy, Chính phủ cùng với các Bộ, ngành kiểm soát chặt chẽ kinh tế vĩ mô, kiềm chế giá cả thị trường, tiếp tục áp dụng chính sách tiền tệ, tỷ giá và lãi suất một cách chặt chẽ, thận trọng và chủ động. Thực hiện đồng bộ các biện pháp để đảm bảo cho thị trường chứng khoán phát triển ổn định, giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư, nhất là các nhà đầu tư nhỏ; phải có chính sách điều hành khoa học, linh hoạt phù hợp với điều kiện thực tiễn của đất nước và hội nhập quốc tế. Đồng thời, đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, tăng nhanh tỷ trọng xuất khẩu và giảm nhập siêu... Tiếp tục chỉ đạo quyết liệt nhằm đảm bảo diện tích lúa vụ xuân và khôi phục đàn gia súc do rét đậm, rét hại gây ra, đồng thời chủ động trong việc khắc phục tình trạng thiếu điện phục vụ cho sản xuất trong những tháng đầu năm. Thủ tướng chỉ đạo các Bộ, ngành hướng dẫn cụ thể nhằm tháo gỡ vướng mắc trong việc giải ngân đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách, trái phiều, vốn đầu tư nước ngoài, hỗ trợ đồng bào khó khăn và quan tâm tới công tác cải cách hành chính, phòng chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm... Triển khai đồng bộ các giải pháp, trong đó đặc biệt quan tâm tới chất lượng giáo dục, cho học sinh nghèo vay vốn đi học, phấn đấu đến năm 2010, trên 50% lao động được qua đào tạo.

Các thành viên Chính phủ đã thảo luận, nhất trí với đánh giá tình hình kinh tế-xã hội năm 2007 và triển khai kế hoạch năm 2008, bên cạnh khó khăn, thách thức nhưng có những thuận lợi cơ bản nhờ sự ổn định về chính trị-xã hội, môi trường kinh doanh được cải thiện, nhất là đà tăng trưởng cao từ trước.

Trong hai tháng đầu năm, giá trị sản xuất công nghiệp tăng 16,3% so với cùng kỳ năm trước (cùng kỳ tăng 17,5%) và chưa đạt mức kế hoạch đề ra (kế hoạch năm 2008 tăng 17,5%). Nguyên nhân tăng trưởng công nghiệp thấp và không đạt kế hoạch chủ yếu do giá vật tư nguyên liệu và chi phí dịch vụ tăng cao làm giảm khả năng cạnh tranh cả ở thị trường trong nước và xuất khẩu. Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục đà tăng trưởng, nhưng nhập siêu quá lớn bằng 49,2% kim ngạch xuất khẩu 2 tháng đầu năm. Sản xuất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn do rét đậm, rét hại kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ gieo cấy lúa đông xuân ở phía Bắc và duy trì phát triển đàn gia súc. Theo báo cáo của các địa phương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính đến 18.2.2008, toàn miền Bắc có trên 146 nghìn ha lúa bị ảnh hưởng nặng, trong đó có 10 nghìn ha phải gieo trồng lại. Tổng số các loại vật nuôi đã bị chết là 63 nghìn con, trong đó bê, nghé non chiếm 75%; bò, trâu già chiếm 25%. Ước tổng thiệt hại khoảng 400 tỷ đồng.

Các thành viên Chính phủ đều cho rằng để giảm nhập siêu phải điều chỉnh thuế đối với một số mặt hàng và dựng hàng rào kỹ thuật nhằm dùng hàng trong nước, đồng thời đẩy mạnh tiến độ thi công các công trình trọng điểm như: Nhà máy lọc dầu Dung Quất, các dự án sản xuất phôi thép, phân đạm... Lý giải về tình trạng nhập siêu, Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng cho rằng, lượng hàng hoá nhập khẩu nhiều chủ yếu là nguyên liệu phục vụ sản xuất như: phụ liệu dệt may, da giày, phôi thép... Còn Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh phân tích, các mặt hàng phục vụ sản xuất chiếm 63% giá trị nhập khẩu mà kiểm soát nhập siêu đối với hàng tiêu dùng thì lại ảnh hưởng đến cung cầu trong nước, do vậy biện pháp đẩy mạnh xuất khẩu vẫn là tối ưu.

Liên quan chính sách tiền tệ, các thành viên Chính phủ cũng kiến nghị cần phải linh hoạt hơn trong công tác điều hành, đồng thời khấu trừ đầu vào đối với các doanh nghiệp nhà nước đầu tư trong lĩnh vực chứng khoán, bất động sản, thị trường bảo hiểm...