Xe ba gác vẫn là phương tiện kiếm sống của nhiều gia đình - Ảnh: NGỌC HẬU

Ngày 30-6 - giờ "G" đối với việc hoàn thành chương trình thay thế xe ba gác, xe lắp ráp thô sơ các loại ở TP.HCM - đang đến gần. Trong khi người dân đang trông chờ một số chính sách hỗ trợ cần thiết thì đến giờ phút này mọi chuyện vẫn còn "bàn đi, tính lại"...

Theo thống kê của cơ quan chức năng, thực hiện lệnh cấm xe ba, bốn bánh tự chế, TP.HCM sẽ phải thay thế gần 3.000 xe cơ giới và thô sơ dùng để thu gom rác trên khắp TP cùng khoảng 16.000 xe tự chế đang là phương kế sinh nhai lâu nay của hàng chục nghìn hộ gia đình.

Chưa thấy giải quyết chính sách gì

Ông Trương Văn Hải (39 tuổi, P.9, Q.8) cho biết vừa rồi ông có nghe chủ trương người sinh sống bằng xe ba bánh sẽ được vay vốn để thay đổi phương tiện khi Nhà nước cấm loại xe này lưu thông nhưng chưa biết vay vốn ở đâu. Ông Hải lo lắng khi lệnh cấm xe ba, bốn bánh tự chế có hiệu lực: "Tôi chưa biết sẽ làm gì để nuôi gia đình". Về khả năng tìm kiếm việc khác, ông Hải nói: "Gần 40 tuổi rồi dễ kiếm việc lắm sao?". Ông Nguyễn Văn Thanh (quê ở Trà Vinh, tạm trú tại Q.Bình Tân) - chạy xe ba gác máy khu vực Q.5 - nói vừa rồi phường cho thống kê người hành nghề chạy xe ba gác nhưng đến giờ này vẫn chưa thấy giải quyết chính sách gì.

Trong khi đó, khi được hỏi việc chuẩn bị xe thay thế để thu gom rác, một công nhân rác dân lập trên đường Nguyễn Văn Đậu (Q.Bình Thạnh) nói: "Tiền đâu có đủ mà sắm xe mới hàng trăm triệu đồng. Với lại chưa thấy có chủ trương cho vay vốn hay chính sách hỗ trợ...".

Bà Lê Thị Vuôn - phó chủ tịch UBND Q.6 - tỏ ra lo ngại: nếu không giải quyết tốt chế độ chính sách cho nhóm dân cư làm ăn hằng ngày bằng xe ba bánh thì rất dễ tái nghèo. Một số quận, huyện TP.HCM cũng gặp không ít khó khăn, vẫn đang loay hoay tìm hướng giải quyết chính sách hỗ trợ cho nhóm dân cư bị ảnh hưởng bởi việc thực hiện lệnh cấm xe ba bánh tự chế, nhất là giải quyết nhu cầu về vốn, loại phương tiện phù hợp để chuyển đổi.

Cần 700 tỉ đồng nhưng chỉ có thể chi 40 tỉ đồng

Mẫu xe thay thế: chưa có ai đặt hàng Theo ông Trần Quốc Toản - phó tổng giám đốc Tổng công ty Cơ khí vận tải Sài Gòn (Samco), đơn vị này đã làm ra nhiều mẫu xe tải và xe ép rác để phục vụ việc chuyển đổi xe ba, bốn bánh tự chế nhưng do chưa có ai đặt hàng nên chưa có kế hoạch sản xuất. Trong khi đó UBND TP đã giao các quận huyện chủ động thực hiện chính sách xã hội để chuyển đổi xe ba, bốn bánh tự chế; đồng thời không chấp nhận đề án của Sở GTCC trình về việc chuyển đổi xe ba, bốn bánh tự chế nên không có việc Samco sản xuất xe theo yêu cầu của Sở Tài nguyên - môi trường. Về giá xe do Samco sản xuất, ông Toản cho biết trước đây Sở Tài nguyên - môi trường tham khảo giá xe tải nhẹ trên thị trường khoảng 130 triệu đồng/chiếc. Thế nhưng đến nay giá sắt thép và thuế nhập khẩu xe tăng nên giá xe tải nhẹ tăng cao hơn so với trước, nhất là chưa có người đặt hàng nên Samco chưa xác định giá xe.  N.ẨN

Theo chỉ đạo của UBND TP, Sở Giao thông công chính đã xây dựng đề án chuyển đổi xe ba, bốn bánh tự chế các loại. Qua khảo sát, trong đề án phân làm bốn nhóm xe. Cụ thể: xe ba, bốn bánh của người khuyết tật; xe ba, bốn bánh đang hoạt động thu gom rác; xe ba bánh có đăng ký biển số nhưng không có giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường; xe ba, bốn bánh không có biển số đăng ký.

Có một số chính sách hỗ trợ được đề xuất phù hợp với từng nhóm xe, như hỗ trợ vay vốn với lãi suất bằng 0, hỗ trợ không hoàn lại, hỗ trợ đào tạo nghề... Tổng kinh phí cho đề án này hơn 700 tỉ đồng.

Tại cuộc họp hồi đầu tháng tư để xem xét đề án này, Chủ tịch UBND TP Lê Hoàng Quân đã kết luận "... đề án trình hơn 700 tỉ đồng là không khả thi". Chủ tịch Lê Hoàng Quân giao Sở Tài chính TP thẩm tra đề án, đảm bảo ngân sách TP chỉ hỗ trợ tối đa 40 tỉ đồng. Ông Quân nhấn mạnh: "TP phải thực hiện đúng thời gian của Chính phủ; yêu cầu các ngành, các cấp có giải pháp cụ thể, khả thi". Chủ tịch Lê Hoàng Quân yêu cầu hoàn chỉnh đề án và trình UBND TP xem xét trước 30-4.

Trách nhiệm tìm giải pháp khả thi được Chủ tịch Lê Hoàng Quân giao cho chủ tịch UBND các quận, huyện. Riêng về xe thu gom rác, Sở Tài nguyên - môi trường TP hướng dẫn kỹ thuật để chủ phương tiện tự đóng mới xe chuyển đổi. Ngân sách không bao cấp trong lĩnh vực này, chủ yếu huy động các doanh nghiệp, tổ chức tài chính tham gia qua kênh tín dụng và thu hồi vốn theo các cung đường thu gom, vận chuyển rác.

Không kịp thì xin gia hạn

Các quận, huyện đang làm gì để thực hiện đề án chuyển đổi xe ba, bốn bánh theo chủ trương đã được chủ tịch UBND TP gút? Ông Lê Minh Huệ - phó chủ tịch UBND huyện Bình Chánh - cho biết trước mắt tập trung lo chuyển đổi xe chở rác. Huyện đang tìm nhà cung cấp xe, nhà tài trợ vốn... "Lần này làm quyết liệt, nhưng nếu đến hạn cuối tháng sáu không kịp thì xin gia hạn tiếp đến cuối năm" - ông Huệ nói.

Theo ông Huỳnh Văn Hạnh - chủ tịch UBND Q.Tân Phú, quận đang cho các bộ phận giúp việc nắm lại toàn bộ tình hình, quận cố gắng làm nhưng chưa biết có kịp không. Ông Nguyễn Văn Xê, phó giám đốc Sở Lao động - thương binh và xã hội TP, cho hay sở đã có đề xuất mới về chính sách chuyển đổi xe ba, bốn bánh nhưng phải chờ UBND TP xem xét, thông qua, "hiện chưa thể thông tin chi tiết được"...

Chỉ còn chưa tới hai tháng là đến giờ "G" nhưng mọi chuyện vẫn còn ngổn ngang.

 Q.THANH - N.HẬU

Xe lôi Trung Quốc… liên tỉnh Một người dân An Giang vừa đăng ký xong chiếc xe lôi Trung Quốc tại Đồng Tháp - Ảnh: Đ.V. Do An Giang chưa cho phép nên những người mua xe lôi Trung Quốc tại các cửa hàng ở An Giang phải qua tận TP Cao Lãnh (Đồng Tháp) đăng ký, đăng kiểm để được hoạt động. Tại các cửa hàng bán xe ở Đồng Tháp có khá đông khách từ các tỉnh khác đã đổ xô đến mua xe để được làm thủ tục đăng ký, đăng kiểm, rồi sau đó mang xe về tỉnh nhà hoạt động. Tại ĐBSCL, do chưa có phương tiện thay thế nên xe lôi Trung Quốc đang được tiêu thụ mạnh trở lại sau khi một vài tỉnh cho làm thủ tục lưu hành. Hiện loại xe lôi hiệu Yinxiang có giá từ 43- 45 triệu đồng/chiếc.