Mơ hồ trong định hướng

Bà Nguyễn Thị Ngọc Chinh - Phó Giám đốc Trung tâm GTVL HN nhận định: "Điểm yếu của TNNT là trình độ học vấn còn thấp và thiếu tay nghề mặc dù việc đào tạo nghề cho đối tượng này đã được chú trọng từ trước. Tâm lý phổ biến thích học đại học của lao động trẻ đã khiến hoạt động của các cơ sở đào tạo nghề gặp nhiều khó khăn trong thu hút học viên".

Một khảo sát được thực hiện mới đây cho thấy có tới 90% số thanh niên có nguyện vọng học đại học, cao đẳng, rất ít có nguyện vọng học nghề. Không những thế, một bộ phận trong số này lại có tâm lý muốn chọn những nghề "nhàn mà sang", "lương cao", dẫn đến trở ngại trong việc giúp đỡ tìm việc làm sau đào tạo.

Việc tư vấn định hướng nghề nghiệp cho đối tượng này còn có phần xem nhẹ. Hầu hết các bạn trẻ khi được hỏi, đều không thể trả lời dứt khoát và quyết định rõ ràng xem mình sẽ: Chọn nghề gì để học; chọn công việc gì để làm; khả năng phát triển nghề nghiệp như thế nào...

Cũng vì thiếu thông tin định hướng nên rất nhiều bạn trẻ đã không thể tự tìm cho mình một công việc phù hợp với khả năng của mình. Họ chỉ có cho mình rất ít sự lựa chọn: Làm công nhân ở KCN hoặc ra thành phố làm lao động phổ thông. 

Thanh niên nông thôn: Cần chủ động

Hiện nay, tỷ lệ thất nghiệp ở nông thôn chiếm trên 6% và tỷ lệ thời gian lao động không được sử dụng ở nông thôn chiếm trên 20%. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu việc làm của TNNT, trong đó phần lớn do thiếu đất canh tác, chậm đổi mới cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn; các ngành nghề chậm phát triển, chưa được đào tạo nghề...

Để giải quyết vấn đề việc làm, thu nhập cho TNNT cần có sự phối hợp hoạt động của nhiều phía. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn - Phó ban Thanh niên nông thôn (TƯ Đoàn TNCSHCM): Trước hết cần phải đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ văn hóa và phát triển các nghề mới cho thanh niên.

Với trình độ tay nghề vững, ngành nghề đa dạng thì sẽ có nhiều cơ hội việc làm hơn cho TNNT ngay trên quê hương mình vì hiện nay, tại rất nhiều các KCN-KCX mở ra, lao động có tay nghề cao không phải là người địa phương. Để làm được điều này cần có sự liên kết của các cơ sở dạy nghề, trường nghề và địa phương.

Với vai trò xung kích của mình, TƯ Đoàn TNCSHCM nhiều năm qua đặc biệt chú trọng tới việc tuyên truyền, định hướng nghề nghiệp, cung cấp thông tin việc làm tới bộ phận TNNT. Rất nhiều địa phương, tổ chức Đoàn đã thiết lập được trung tâm tư vấn, GTVL. Ví dụ như ở Vĩnh Phúc, Tỉnh Đoàn đã thành lập mạng lưới tư vấn, GTVL miễn phí tại 153 xã, phường; tổ chức phân luồng lao động (giản đơn, có tay nghề, trình độ...) để giới thiệu cho DN; nối mạng máy tính để người lao động truy cập, tìm kiếm việc làm...

Hay như ở Tiền Giang, trung tâm GTVL đã được mở đến cấp huyện để kịp thời cung cấp thông tin việc làm miễn phí đến lao động trẻ... Ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng: Các mô hình giúp TNNT lập nghiệp, tạo nghề ở cơ sở rất đa dạng nhưng quan trọng nhất vẫn là sự nỗ lực, chủ động từ phía các bạn trẻ. Có như vậy, những biện pháp trên mới trở nên thực sự hữu ích.

Trình độ của TNNT: Trung bình có khoảng 12% tốt nghiệp THPT. Tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật chỉ đạt 3,11%- thấp hơn khoảng 4 lần so với khu vực thành thị; tỷ lệ LĐ qua đào tạo nghề ở nông thôn chiếm trên 10% (tỷ lệ chung của cả nước là 25%). Nếu xét riêng trình độ cao đẳng, đại học trở lên, TNNT thấp hơn 6 lần so với TN thành thị.  (Nguồn: T.Ư đoàn)