Lại thêm tin không vui với người dân, lần này là từ Nhà xuất bản (NXB) Giáo Dục: giá sách giáo khoa (SGK) cho năm học 2008-2009 tăng khoảng 10%. Bình quân, phụ huynh phải chi thêm 6.000-9.000 đồng/bộ SGK, con số chẳng nhỏ với đại đa số người dân lao động, nhất là người ở vùng sâu, vùng xa. Chưa hết, mới đây, các nhà sản xuất tập vở cũng đã "hăm" tăng giá khoảng 10%.
Với người dân nghèo, việc tăng giá SGK như thêm một bàn tay "cấu, véo" đồng lương, thu nhập ít ỏi của họ bị teo dần bởi thời gian qua đã có quá nhiều mặt hàng tăng giá.
NXB Giáo Dục đã đưa ra lý do phải tăng giá SGK, đó là giá giấy tăng, nhà thầu in sách đòi phải điều chỉnh giá... Nơi này cũng đã đưa ra một số biện pháp hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn như sử dụng sách cũ, cho thuê... Thế nhưng, các giải pháp này cũng không thể khỏa lấp một thực tế là giá SGK sẽ tăng.
Vì sao lại tăng giá SGK ngay thời điểm nhạy cảm này? Chính phủ đang thực hiện nhiều cố gắng để kiềm chế giá, hàng loạt mặt hàng thiết yếu, được cung cấp bởi những doanh nghiệp độc quyền đã được chỉ đạo không tăng giá. Có thật là tình hình quá bức thiết, nếu không tăng thì sẽ không có SGK cho học sinh trong năm học mới…? Việc tăng giá này có phù hợp chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ với Bộ GD-ĐT, theo đó bộ này phải chỉ đạo NXB Giáo Dục nghiên cứu, xây dựng cơ cấu giá bán hợp lý để giảm giá bán SGK?
Các lý do phải tăng giá SGK sẽ chưa thuyết phục một khi câu chuyện độc quyền xuất bản SGK vẫn tồn tại. Với lý lẽ phải đặt ra sự nghiêm túc cho bộ SGK nên từ bao năm nay, Nhà nước đã tạo ra và trao cho NXB Giáo Dục độc quyền thị trường tiêu thụ khổng lồ với cả trăm triệu bản sách/năm.
Trong một thị trường không có cạnh tranh thì việc độc quyền giá là đương nhiên, dù rằng việc xác định chi phí in ấn và giá SGK đều có những ban bệ của các bộ liên quan xem xét quyết định. Thế nhưng, những ban bệ này cũng không thể làm tốt hơn hoạt động cạnh tranh của thị trường, giúp loại bỏ được những chi phí không hợp lý để giảm giá thành in ấn và phát hành SGK. Năm 2007, qua thanh tra NXB Giáo Dục đã phát hiện những sai phạm trong quản lý, sử dụng kinh phí hỗ trợ, hạch toán chi phí sản xuất kinh doanh.
Trước khi quyết định tăng giá SGK, NXB Giáo Dục đã tính đến việc rà soát cắt giảm các chi phí? Thực tế một số trường học vẫn được thông báo hưởng 10% cho khoản phát hành.
Có thể những người đưa ra quyết định tăng giá SGK cho rằng có thể an tâm vì với những trường hợp học sinh nghèo, khó khăn vẫn có được sách nhờ chủ trương dùng sách cũ, cho thuê sách... Hiệu quả của những giải pháp này như thế nào phải chờ thực tế trả lời. Chúng ta đang sốt ruột trước con số không ít học sinh vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn phải bỏ học. Chính vì thế mà quyết định tăng giá SGK trong lúc này càng đẩy thêm khó khăn về phía phụ huynh học sinh trước thềm năm học mới.
THANH TUYỀN
Khổ lắm rồi, sao còn khổ thêm với SGK?
TTO - Tôi là một học sinh hiện đang học lớp 11 trường THPT Lưu Văn Liệt tại Vĩnh Long. Đọc qua bài báo này biết rằng NXB Giáo Dục đòi tăng giá sách giáo khoa (SGK), tôi thực sự bức xúc.
>> Giá sách giáo khoa tăng 10%
Quả thật vấn đề tăng thêm "vài nghìn" một bộ sách đối với gia đình tôi thì không phải là vấn đề lớn lắm, cha mẹ tôi sẵn sàng bỏ ra nhiều hơn thế để tôi được học hành trong điều kiện tốt nhất. Nhưng tôi lại bức xúc thay cho nhiều.... nhiều lắm những bạn học sinh nghèo.
Không cần nói đâu xa xôi huyện nghèo hay miền núi, ngay trong trường tôi - một trường thuộc thị xã, cũng có hàng trăm học sinh ngày ngày đi học mà trong cặp chưa có được 1.000 đồng uống nước, đầu năm học phải làm đơn xin nhà trường hỗ trợ 50% học phí. Với những hoàn cảnh đó thì vấn đề "vài nghìn" kia giờ đây cũng trở nên to tát biết bao!
Để làm "dịu bớt những căng thẳng", đã có ý kiến sẽ cho học sinh thuê mượn sách tại thư viện trường, nhưng thử hỏi sẽ có bao nhiêu thư viện hưởng ứng việc này một cách thuận lợi nhất cho học sinh, bao nhiêu thư viện cho muợn sách mà không kèm theo nhiều điều kiện này nọ, rồi bao nhiêu học sinh có được trong tay một bộ sách trọn vẹn? Ý kiến này rất hay, tôi không phủ nhận, nhưng liệu có thực tế không lại là một chuyện khác. Nó đã được đưa ra ngay từ những năm đầu thí điểm sách giáo khoa cải cách, phân ban. Hãy nhìn lại bây giờ mà xem kết quả như thế nào.
Thời buổi giá cả thị trường mỗi thứ tăng "một ít", nhưng cuộc sống sinh hoạt hằng ngày thì cần nhiều cái "một ít" gộp lại lắm. Hoá ra người dân như chúng tôi lại phải giải quyết "một đống của một ít " đó. Khẩn thiết mong Chính phủ và Bộ giáo dục tìm cách giảm bớt gánh nặng cho học sinh cũng như phụ huynh, đừng để con đường đến trường của những người bạn tôi nói riêng và học sinh hiếu học cả nước nói chung phải gian truân vất vả mãi như thế! Đừng để thế hệ tương lai của đất nước ta bị mất mát chỉ vì "vài nghìn" hay "một ít"đó.
|