Ngày 1/7 được coi là "mốc son" của cải cách hành chính năm 2007 khi Luật Cư trú và Luật Công chứng đồng thời có hiệu lực. Bên cạnh đó không thể không nhắc đến bước chuyển trong công tác cấp hộ chiếu đối với công dân Việt Nam.

Người dân Hà Nội nô nức đi làm hộ khẩu hồi tháng 7 (ảnh chụp tại công an Q. Cầu Giấy). C.M

Chủ nhật - ngày 1/7 là thời khắc quan trọng đối với hàng triệu người muốn nhập hộ khẩu vào các thành phố lớn: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng... khi Luật Cư trú chính thức có hiệu lực. Có những người đã phải tạm trú dài hạn 5,10,15 năm và lâu hơn thế (KT3, KT4) trong chính ngôi nhà của mình. Người ta hân hoan được chính thức trở thành công dân hạng một của các thành phố trực thuộc trung ương khi những rào cản ngặt nghèo đã được gỡ bỏ, từ nay không còn phải nhờ người thân, bạn bè đứng tên đủ loại giấy tờ.

Từ nay cũng thôi xin không nhắc đến câu chuyện "quả trứng có trước hay con gà có trước" tưởng như dài bất tận: muốn làm sổ đỏ cho mảnh đất thì phải có hộ khẩu, nhưng muốn có hộ khẩu thì lại phải có sổ đỏ. Có hộ khẩu trong tay người ta cũng cắt bớt được nỗi sợ đủ hàng chồng giấy tờ ăn theo, luôn đòi hộ khẩu: điện, nước, điện thoại, đăng ký xe cộ, xin học cho con cái... ước tính, TP. Hồ Chí Minh có khoảng 860.000 người và Hà Nội có khoảng 130.000 người khác có đủ điều kiện đăng ký hộ khẩu thường trú. Mà điều kiện cũng đơn giản thôi: Chỉ cần đã tạm trú một năm trở lên và có chỗ ở hợp pháp. Tốc độ làm cũng là kỷ lục "xưa nay hiếm": Trong vòng 15 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền phải cấp sổ hộ khẩu cho người đăng ký, nếu không phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do.

Ngày 1/7 quả thực là "mốc son" của tiến trình cải cách hành chính Việt Nam. Cũng đúng ngày này, cùng với Luât Cư trú, Luật Công chứng đồng thời có hiệu lực. Từ lâu nay, cứ mỗi khi có việc đến phòng công chứng là người dân lại rùng mình vì cảnh chen chúc, chờ đợi đến kinh hoàng. Điểm "gút" cơ bản đó là việc nhầm lẫn giữa công chứng và chứng thực bản sao, hễ có bất cứ giấy tờ gì tất tật người ta đều mang đến phòng công chứng để đóng dấu, từ chứng minh thư, bằng đại học, phổ thông, chứng chỉ ngoại ngữ, tin học cho đến giấy đăng ký kết hôn... người nào cũng vài chục bản cho bõ công "một lần đến phòng công chứng". Từ đó nảy sinh bên cạnh phòng công chứng đủ các thể loại "cò" ăn theo.

Theo luật, từ 1/7 các loại bản sao được chuyển về cho cấp phường, xã. Phòng công chứng đã trở lại chức năng chính thức của mình - chỉ công chứng các hợp đồng giao dịch, dân đỡ khổ mà công chứng viên cũng dễ thở hơn.

Cuối cùng cần phải nhắc đến bước chuyển trong công tác cấp hộ chiếu cho công dân Việt Nam, xuất phát từ Nghị định 136 của Chính phủ. Như bao thủ tục hành chính lằng nhằng khác, người dân rất ngại khi "ăn chực nằm chờ", xếp hàng làm hộ chiếu. Đơn cử như Hà Nội, cả 4 triệu dân chỉ có một điểm làm hộ chiếu duy nhất là số 89 Trần Hưng Đạo, ngày cao điểm 17 cán bộ công an ở đây có thể phải tiếp nhận đến 400-500 hồ sơ. Vì thế chỉ cần 8h sáng đến xếp hàng đã bị coi là muộn. Cò hộ chiếu cũng nảy sinh, lấy giá cắt cổ lên đến 2 triệu đồng/tấm, thậm chí tiền còn tăng theo mức độ cần nhanh hay chậm của dân.

Mốc thời gian đánh dấu việc cấp hộ chiếu mới chính xác là ngày 15/10, người dân đến làm hộ chiếu chỉ cần mang chứng minh thư và điền vào hai tờ khai theo mẫu. Sau tối đa 8 ngày là nhận được kết quả, hộ chiếu mới cũng đỡ phải đổi đi đổi lại, có thời hạn lên tới 10 năm, có giá trị thay chứng minh thư trong giao dịch. Mừng nhất là công chức, cán bộ làm trong cơ quan nhà nước, từ nay mỗi dịp nghỉ lễ không cần phải đóng dấu của cơ quan chủ quản mới có thể xuất ngoại được. Hộ chiếu cho công dân đã thực sự thoáng hơn.