Chiều nay, VKSND Tối cao đã ra quyết định chính thức đình chỉ điều tra đối với ông Nguyễn Việt Tiến - nguyên thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, bị can vụ tiêu cực PMU 18. Sau 2 năm bị khởi tố, và 18 tháng tạm giam, ông Tiến chính thức ra khỏi vòng lao lý.
> Kiến nghị khôi phục quyền lợi ông Nguyễn Việt Tiến

Theo quyết định của VKSND Tối cao, ông Nguyễn Việt Tiến được đình chỉ điều tra về tội cố ý làm trái quy định nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng (điều 165 Bộ luật hình sự) và lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ (281). Riêng tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng (285), VKS miễn truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 25 Bộ luật hình sự.

VKSND cũng đề nghị Bộ Giao thông và các cơ quan có liên quan phục hồi các quyền lợi và lợi ích hợp pháp theo quy định của pháp luật.

Vụ án liên quan ông Tiến bắt nguồn từ khi Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội Bộ Công an phá ổ bạc với sự góp mặt của Bùi Quang Hưng (Phòng cảnh sát giao thông Hà Nội) và hơn 20 cán bộ Công an thành phố, ngày 13/2/2005 tại Bách Thảo. Khám nhà cảnh sát truy tìm dấu vết về việc tổ chức cá độ bóng đá, trinh sát lại thu nhiều tài liệu liên quan cán bộ của PMU 18, đặt biệt là Tổng Giám đốc Bùi Tiến Dũng.

Mở rộng vụ án, cơ quan điều tra mở ra hướng thứ hai về những sai phạm trong quản lý kinh tế tại PMU 18. Đầu năm 2006, ông Nguyễn Việt Tiến, thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải, người tiền nhiệm của Bùi Tiến Dũng, bị cơ quan điều tra triệu tập. Vụ án cố ý làm trái quy định nhà nước về quản lý kinh tế, lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trong được khởi tố với 9 bị can gồm: ông Nguyễn Việt Tiến, Bùi Tiến Dũng và một số trưởng, phó phòng của PMU 18.

Cơ quan điều tra cho rằng, với cương vị Tổng Giám đốc PMU 18 (1994-1998), ông Tiến đã điều 4 xe từ nguồn vốn của ODA sang một số đơn vị trong ngành giao thông sử dụng, trong đó xe Toyota Crown do Bộ trưởng Bùi Danh Lưu sử dụng, chiếc Toyota Landcruise cho thứ trưởng Lê Ngọc Hoàn.

Cơ quan điều tra cho rằng, việc điều chuyển các xe là nhằm trốn thuế nhập khẩu vì là xe của dự án. Nhưng quá trình điều tra xác định, việc điều chuyển là có ý kiến của lãnh đạo Bộ Giao thông vận tải, Hơn nữa, Bộ là chủ đầu tư dự án, cho nên việc điều chuyển là trong nội bộ. VKS cho rằng, việc điều chuyển xe là nhằm phục vụ các hoạt động của Bộ Giao thông cũng như hoạt động của ngành. Trước khi chuyển đổi, các xe đã hoàn thành xong quá trình phục vụ dự án, do đó không có hậu quả và thiệt hại. VKS nhận định, không thể lấy chuyện khấu hao tài sản làm giá trị thiệt hại để cấu thành tội hình sự với ông Tiến.

Về tội danh thứ hai, lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, theo cơ quan điều tra, với tư cách thứ trưởng, ông Tiến đã bút phê vào tờ trình của UBND xã Vân An, Chí Linh, Hải Dương hỗ trợ kinh phí san lấp nền chợ ở thôn Trại Sen. Do vậy, xã được nhận tổng cộng 275 triệu đồng để di chuyển chợ, đảm bảo hành lang an toàn giao thông.

Quá trình điều tra công an xác định, con rể ông Tiến có mua đất rừng làm trang trại tại đây... do đó cơ quan điều tra đặt ra nghi vấn việc cấp kinh phí trên có dấu hiệu của tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Tuy nhiên, VKSND Tối cao đã bác bỏ nghi vấn này và cho rằng không có căn cứ để khẳng định hai việc này có liên quan đến nhau. Xác minh của Bộ Tài chính cũng cho thấy, việc ông Tiến cấp 275 triệu đồng là đúng trình tự, thẩm quyền, tiền sử dụng đúng mục đích.

Do đó không thể kết luận ông Tiến phạm tội lợi dụng chức vụ quyền hạn. Viện kiểm sát quyết định đình chỉ điều tra.

Về tội danh thứ ba: tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Cơ quan điều tra cho rằng, sau khi tiếp quản cương vị Tổng giám đốc, Bùi Tiến Dũng đã cho mượn 30 xe, trong đó có 7 xe cho các đơn vị ngoài ngành, vì thế cơ quan điều tra đặt ra trách nhiệm của ông Tiến với tư cách thứ trưởng. Công an cũng phát hiện một sai phạm tại một số dự án, khoảng 3 tỷ đồng. Và dự án cầu Bãi cháy với số tiền tương tự, hiện 13 liên quan đã bị khởi tố.

Theo cơ quan điều tra, ông Tiến phải có trách nhiệm với tư cách là người quản lý vê tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. VKS đồng tình với quan điểm này, cho rằng đủ căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Tuy nhiên, Viện tối cao nhận định sai phạm chính thuộc về lãnh đạo ban quản lý PMU18. Các dự án liên quan đến nhiều đơn vị. Bản thân ông Tiến có nhiều đóng góp trong việc khai thác các nguồn vốn ODA. Quá trình điều tra không chứng minh được ông Tiến có hành vi tham ô, do đó VKS miễn truy cứu trách nhiệm hình sự với ông Tiến ở tội danh này, theo điều 25 Bộ luật hình sự.

Đánh giá về việc khởi tố, điều tra của các cơ quan tố tụng, trao đổi với VnExpress, Viện phó VKSND Tối cao Hoàng Nghĩa Mai cho hay, VKS có trách nhiệm trong việc phê chuẩn các quyết định khởi tố, bắt giam đã thực hiện với ông Tiến. "Thời gian tới, VKS sẽ xem xét, làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, từng cá nhân và sẽ xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Chúng tôi nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong vấn đề này", Viện phó cho biết.