Đại biểu Quốc hội tỉnh Hoà Bình Bùi Hữu Tỉnh phát biểu ý kiến.

– Trên đây là yêu cầu của rất nhiều đại biểu Quốc hội đưa ra trong buổi thảo luận tại hội trường của Quốc hội ngày 9/5/2008. Theo những vị đại biểu Quốc hội này, họ đồng tình và hoan nghênh việc Chính phủ đã có những nhìn nhận thẳng thắn các vấn đề của đất nước thời gian qua, đưa ra nhiều chính sách để kiềm chế lạm phát. Tuy nhiên, việc thừa nhận yếu kém trong công tác điều hành của Chính phủ cần đề cập đến các cá nhân, bộ, ngành, đơn vị phải chịu trách nhiệm.

Đại biểu Nguyễn Văn Hợp- đoàn Hải Dương, đã bày tỏ sự đồng tình với Báo cáo của Chính phủ do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trình bày trước Quốc hội. Một bản báo cáo rất sâu sắc, nghiêm túc, có tính chiến đấu và thể hiện trách nhiệm chính trị cao trước đất nước và nhân dân. Khi tình hình lạm phát và tốc độ tăng giá tiêu dùng cao, Chính phủ đã đề ra và chỉ đạo, tổ chức thực hiệnnhiều biện pháp cấp bách nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội. Những biện pháp đó bước đầu đã có những kết quả quan trọng.

Theo ĐB Hợp, hiện nay, cử tri và nhân dân không chỉ quan tâm tới tình hình lạm phát, tới tốc độ tăng giá tiêu dùng làm anh hưởng trực tiếp tới đời sống hàng ngày, mà còn quan tâm tới những vấn đề lớn thuộc trách nhiệm của Chính phủ như quản lý tài nguyên quốc gia, nhất là đất đai và khoáng sản, quản lý các Tổng công ty, Tập đoàn kinh tế Nhà nước, quản lý sự phối hợp các chính sách kinh tế xã hội. Có những vấn đề rất lớn đặt ra mà Quốc hội và Chính phủ đều cần phải giải trình một cách minh bạch trước cử tri và nhân dân cả nước. Chúng ta có biết những yếu kém của nền kinh tế đã dồn tích từ nhiều năm nay, nhưng chậm được xử lý khắc phục từ những năm trước.

Theo ĐB Lê Như Tiến- đoàn Quảng Trị, trong điều kiện kinh tế quốc tế có nhiều biến động phức tạp thì kinh tế Việt Nam có thể bị ảnh hưởng bởi tác động tiêu cực của nền kinh tế thế giới, đó là điều dễ hiểu. Tuy nhiên nhìn rộng ra các nước láng giềng và các nước trong khu vực cùng chịu tác động khách quan về giá cả biến động của giá cả thế giới như chúng ta, trong khi chỉ số tiêu dùng năm 2007 của chúng ta tăng 12,63% thì Malaixia là 2,5%, Thái Lan là 4,2% và Philippin là 4,9%. Có so sánh như thế mới thấy ngoài những nguyên nhân khách quan chịu tác động chung còn có nguyên nhân chủ quan đó là chỉ đạo điều hành, công tác thông tin dự báo, công tác kiểm soát xuất nhập khẩu, kiểm soát thị trường, giá cả, kiềm chế tốc độ tăng tổng phương tiện thanh toán và tổng dư nợ tín dụng. Các vị đại biểu Quốc hội đánh giá cao Quốc hội, Chính phủ, đã nhìn thẳng vào sự thật, trong báo cáo của mình đã nhận rõ yếu kém, bất cập trong quản lý, điều hành, coi đây là nguyên nhân chủ quan, trực tiếp. Song, trong Báo cáo của Chính phủ rất tiếc là chưa chỉ rõ cá nhân, tập thể, Bộ ngành nào chịu trách nhiệm chính về những khuyết điểm, yếu kém đó để tìm cách khắc phục, tức là chưa có địa chỉ cụ thể của trách nhiệm.

Cũng theo ĐB Tiến, về chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, một nguyên nhân chính rất cơ bản đó là hiệu quả sử dụng vốn đầu tư của chúng ta kém hiệu quả, hệ số ICO cao hơn nhiều so với các nước trong khu vực khoảng 4,5. Tức là 1 đồng GDP được tạo ra chúng ta phải tốn 4,5 đồng vốn trong đầu tư. Trong khi đó Đài Loan là 2,6 và Hàn Quốc là 3,1 và Indonexia là 3,7. Nếu không có biện pháp quyết liệt để sử dụng hiệu quả đồng vốn đầu tư thì càng đầu tư, chúng ta càng đẩy nhanh lạm phát, càng lãng phí nguồn vốn và hao phí nguồn lực, hao phí lao động xã hội.

Thảo luận sáng ngày 9/5 tại Hội trường, ĐB Hà Sơn Nhin - đoàn Gia Lai cho rằng, cuối năm 2007 và đầu năm 2008 tình hình lạm phát là thời điểm bức xúc trong đời sống xã hội của nước ta, lạm phát cao có thể vì do nền kinh tế tăng trưởng quá nóng, vượt quá tốc độ hợp lý, nhưng có thể có nhiều nguyên nhân không gắn với tốc độ tăng trưởng.

Theo ông nguyên nhân chủ quan trực tiếp và chủ yếu là do lượng tiền lớn đưa vào thị trường trong năm 2007 và tiếp tục lưu thông trong Quý I năm 2008, đồng thời do hiệu quả thấp của việc sử dụng vốn đầu tư phát triển kéo dài nhiều năm nay chưa được khắc phục, khi lượng tiền đổ vào nền kinh tế phát triển khá nhiều lại không được sử dụng một cách có hiệu quả để sản xuất hàng hóa và dịch vụ, do đó tiền quá nhiều, nhà hàng quá ít.

ĐB Nhin bày tỏ đồng tình với chủ trương của Chính phủ về việc cắt giảm đầu tư công và quy định các tập đoàn kinh tế, Tổng công ty Nhà nước phải dành ít nhất 80% vốn đầu tư cho ngành chính, đồng thời ngân hàng Nhà nước không cấp phép cho các tập đoàn kinh tế thành lập ngân hàng để huy động vốn đầu tư vào thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản nhằm tránh sự khép kín không kiểm soát được như hiện nay.

Đến từ tỉnh Bình Dương, ĐB Huỳnh Ngọc Đáng xin mở đầu bài phát biểu của mình bằng một câu hỏi. Sau cơn sốt gạo vừa qua, liệu sẽ có cơn sốt gì nữa không? sẽ là sốt thật hay sốt ảo?

Ông cho rằng đây là câu hỏi khó nhưng Chính phủ và tất cả chúng ta, trước hết là Bộ Công thương cần phải trả lời cho được và trả lời chính xác câu hỏi này.

Cơn sốt gạo vừa qua diễn ra vào hai ngày thứ bảy và chủ nhật cuối tháng 4, đó là thời gian mà các cơ quan Nhà nước, viên chức Nhà nước nghỉ làm việc, gạo trong kho của ta lúc đó vẫn đầy ắp nhưng thị trường thì vẫn sốt, giá gạo cứ tăng vọt. Rõ ràng, qua cơn sốt gạo ta thấy sự kém cỏi của công tác dự báo, sự lúng túng của lực lượng Nhà nước liên quan. Trong tình hình giá cả thế giới đang xáo trộn bất thường, mùa mưa đến có thể sẽ kéo theo thiên tai, dịch bệnh trong nước, tình hình đó sẽ dẫn đến một hay vài cơn sốt nào đó.

Ông Đáng đã nhấn mạnh tới công tác dự báo, quản lý thị trường và sự phối hợp hành động của các lực lượng chức năng để phòng tránh các cơn sốt như cơn sốt gạo vừa qua. Hoặc để hành động hạ sốt thật nhanh gọn, bảo đảm bình ổn xã hội.

ĐB Đáng đã đề cập tới hoạt động của các tập đoàn kinh tế và các tổng công ty trong thời gian qua. Ông cho rằng, việc lạm phát và bão giá vừa qua phải chăng có phần do các hoạt động đó của các tập đoàn và các Tổng công ty. Có người đã còn bào chữa rằng, đã là tập đoàn kinh tế thì phải kinh doanh đa dạng, lấy ngắn nuôi dài. Điều này đúng, sai thế nào thì Chính phủ nên làm rõ.

Ông Đáng cũng cho biết, vừa qua các cử tri, nhất là những người về hưu rất băn khoăn với thông tin tập đoàn Điện lực Việt Nam đã đầu tư 260 triệu USD cho một khu Resort nghỉ dưỡng. Cử tri cho rằng là một đơn vị được Nhà nước giao vốn lẽ ra tập đoàn Điện lực Việt Nam phải toàn tâm, toàn lực để phát triển nguồn điện, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đằng này lại đem một phần vốn không nhỏ đi làm khu Resort, trong khi đó điện thì cứ thiếu, cắt điện thì cứ cắt điện triền miên.

Theo ĐB Nguyễn Ngọc Đào- đoàn Hà Nội, Báo cáo của Chính phủ và hầu như báo cáo nào cũng thể hiện rất rõ tinh thần trách nhiệm của Chính phủ, những gì được và không được thì Chính phủ đều giải trình trước Quốc hội và lần này ông rất tâm đắc với Báo cáo của Chính phủ đã nhận những khuyết điểm về phía mình. Ông cho biết, ông muốn đề nghị, đề nghị không phải của cá nhân mà đề nghị của rất nhiều cử tri muốn gửi gắm qua ông, đó là: Chính phủ phải làm rõ hơn trách nhiệm cụ thể và họ đưa ra ví dụ mà tôi muốn trình bày.

ĐB Đào cho ví dụ:”Hệ thống ngân hàng của chúng ta có vấn đề, lãi suất tăng giảm lung tung thì trách nhiệm thuộc về anh Nguyễn Văn Giàu hay thuộc về đại biểu chúng ta, phải rõ chứ? Anh Nguyễn Văn Giàu là Thống đốc Ngân hàng thì trách nhiệm của anh thế nào? ví dụ như vậy, gạo chúng ta rất nhiều nhưng lại 20 nghìn đồng một cân thì trách nhiệm có phải của đồng chí Vũ Huy Hoàng về thương mại hay của anh Cao Đức Phát, phải rõ. Chúng ta bầu ra Chính phủ và rất tin tưởng năng lực của Chính phủ. Tôi đề nghị các Bộ trưởng nên kiểm tra xem bộ phận tham mưu của mình như thế nào? làm rõ trách nhiệm như vậy thì chúng ta mới có một Chính phủ hoạt động minh bạch, Chính phủ không can thiệp sâu vào đời sống dân sự nhưng Chính phủ hết sức có trách nhiệm trước dân”.