>> Khai mạc kỳ họp QH: sẽ mổ xẻ nhiều chuyện "nóng"
>> Lo ngại lạm phát, lãng phí đất công
>> Cử tri Hà Nội mong Chính phủ sớm bình ổn giá cả

Dịp thử thách vai trò Quốc hội

Kỳ họp Quốc hội lần này sẽ là dịp thử thách vai trò, giá trị thực của Quốc hội, xem Quốc hội phản ánh ý kiến, trí tuệ, nguyện vọng của nhân dân tới độ nào, có thẳng thắn mổ xẻ, phân tích sâu kĩ các biện pháp Chính phủ đã nêu để bình ổn kinh tế vĩ mô và chống lạm phát hay không.

Theo tôi, Quốc hội với vai trò phản biện và giám sát của mình cần có ý kiến thêm về các giải pháp kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô mà Chính phủ đã đưa ra xem có cần bổ sung gì không.

Nếu không bổ sung gì, Quốc hội cần bàn cụ thể hơn các biện pháp để giám sát việc thi hành các biện pháp cụ thể như thế nào? triển khai thực tế các giải pháp ra sao? Liệu các giải pháp đó có mang lại hiệu quả ổn định kinh tế vĩ mô, chống lạm pháp không?

Dĩ nhiên, Quốc hội và cử tri không thể trông đợi rằng các giải pháp Chính phủ đề ra và đang thực hiện sẽ mang lại hiệu quả ngay lập tức. Ngay trong "chẩn bệnh" lạm phát, có nhiều nhân tố phức tạp, khó tiên đoán, trong đó, có những nguyên nhân khá lớn từ sự hạn chế trong cấu trúc kinh tế, thể chế kinh tế, quản lí điều hành bên trong, cũng có nguyên nhân bên ngoài phức tạp như những biến động của tình hình thế giới, không dễ khôi phục trong thời gian ngắn.

Mong Quốc hội quyết liệt hơn

Điều tôi trông đợi không phải là Quốc hội đòi hỏi ngay lập tức hệ thống các giải pháp Chính phủ nêu phải có hiệu quả tức thì, mà quan trọng hơn, Quốc hội phải đòi hỏi quyết liệt và gắt gao Chính phủ và các đơn vị liên quan thực hiện với nỗ lực hết mình trong thực hiện các mục tiêu đó, thực hiện vai trò giám sát để đảm bảo Chính phủ thực hiện nghiêm túc, đặc biệt trong vấn đề chi tiêu công, một trong những giải pháp then chốt để chống lạm phát.

Quốc hội là người giám sát việc thu chi ngân sách quốc gia, do đó, trong giám sát việc cắt giảm chi tiêu công, chống lãng phí, tham nhũng... không công cụ nào có thể mạnh hơn, hiệu quả hơn công cụ của Quốc hội. Cắt giảm chi tiêu công có vai trò của Chính phủ, Quốc hội trong đó Quốc hội cần có tiếng nói mạnh hơn.

Quốc hội nên căn cứ vào kết quả kiểm toán nhà nước để có tiếng nói giám sát tốt hơn trong việc thực hiện ngân sách và hoạt động của các tập đoàn kinh tế. Những bất cập trong hoạt động của các TĐKT hiện nay có một phần trách nhiệm của Nhà nước.

Không chỉ thực hiện giám sát các DNNN sử dụng ngân sách và vốn vay nhà nước, Quốc hội cũng cần giám sát những tập đoàn kinh tế tư nhân, xem xét các dự án không tốt cho sự phát triển kinh tế xã hội như dự án chiếm nhiều đất quá mức, dự án tàn phá môi trường...

Tôi mong Quốc hội sẽ làm quyết liệt hơn đối với kết quả giám sát chi tiêu công. Đối với những đơn vị bội chi, Quốc hội có thể không công nhận phần chi vượt quá, yêu cầu bù vào khoản chi đó, đồng thời, cắt giảm mức chi năm tới cho nội dung đã chi sai trong năm trước. Chúng ta không thể bỏ qua, xử lý xuê xoa, thậm chí không xử lý gì như hiện nay. Người ra quyết định chi tiêu sai cũng cần được xử lý.

Kì họp này là dịp thử thách vai trò thực của Quốc hội.

Hiện nay, mức độ quyết liệt của Quốc hội chưa được như mong muốn. Tình trạng nể nang nội bộ còn nhiều. Cuối cùng, gánh nặng sẽ dồn về cho người dân trong khi một số ít hưởng lợi. Chúng ta không thể để tình trạng này kéo dài. Vấn đề trong chi tiêu công vừa là nguyên nhân của lạm phát, vừa là nhân tố làm méo mó, làm giảm chất lượng tăng trưởng.

Đồng thời, Quốc hội cần đi sâu thảo luận tác động thực tế của tình hình kinh tế xã hội hiện nay, như vấn đề đất đai cho nông nghiệp, đời sống của người dân trong cơn sốt giá, nhất là những đối tượng dễ bị tổn thương, vấn đề môi trường... Hiện các cơ quan của Quốc hội đã thực hiện giám sát các mặt, nhưng cần đi sâu hơn về tác động thực tế đối với người dân, và từng địa phương, nhìn sâu hơn vào các vấn đề trong chính phủ, trong cơ chế giám sát, điều hành để cùng Chính phủ tháo gỡ khó khăn.

Quốc hội có thực quyền để giám sát, phản biện

Trong các cơ quan thực hiện vai trò giám sát, Quốc hội có vai trò mạnh nhất, ở vị trí thuận lợi nhất để thực hiện việc giám sát, phản biện. Quốc hội với tư cách cơ quan quyền lực cao nhất, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân có quyền lực lực thực tế trong tay, có thể thực hiện giám sát hiệu quả hơn hết.

Nếu bản thân ĐBQH nói chưa thực hiện được vì thiếu thông tin là chưa chuẩn. Bản thân Quốc hội và từng đại biểu có quyền đòi hỏi minh bạch thêm thông tin từ phía Chính phủ. Thông tin không đúng, Quốc hội có quyền và có khả năng dùng quyền để lên án, phê phán và đòi hỏi điều chỉnh thông tin. Đó hoàn toàn là quyền của Quốc hội.

Nếu Quốc hội chưa có quyền thông tin đầy đủ, làm sao nói tới chuyện quyền thông tin của người dân như chúng ta vẫn nói.

Bản thân quyền thông tin này cũng rất quan trọng cho Chính phủ trong quản lý, điều hành. Thông tin không đúng, không đủ, xử lý vấn đề sẽ không trúng. Chính phủ và Quốc hội có thể đòi hỏi một hệ thống báo cáo đầy đủ, trung thực và minh bạch.