Khó có khả năng ông Obama và bà Clinton cùng thuyền

Bà Hillary Clinton thuyết phục cử tri rằng người Mỹ da trắng thuộc tầng lớp lao động sẽ bỏ phiếu cho ứng viên Cộng hòa John McCain chứ không phải là Barack Obama nếu ông Obama được Đảng Dân chủ lựa chọn.

Tuy nhiên, câu hỏi nhiều người đặt ra là liệu bà Clinton có thể giành ghế tổng thống nếu không có được sự ủng hộ của người da đen? Câu hỏi đó thể hiện thế khó của Đảng Dân chủ khi hai ứng viên của họ đều có những điểm mạnh và điểm yếu nổi bật.

Lá bài chủng tộc

Ngày 6-5, bầu cử sơ bộ sẽ diễn ra tại hai bang quan trọng là Indiana và North Carolina. AP dẫn lời các nhà quan sát nhận định cuộc đấu sẽ chỉ ngã ngũ nếu có người  thắng ở cả hai bang. Tuy nhiên, ông Obama có lợi thế ở North Carolina nhờ lượng người bỏ phiếu gốc Phi đông đảo, còn các khảo sát cho thấy bà Clinton đang dẫn trước ở Indiana.

Báo New York Times dẫn lời nhà khoa học chính trị Merle Black nhận định vấn đề của ông Obama là không thể thắng tại các bang lớn và không được sự ủng hộ của người da trắng. Hiện tượng này dễ dàng lặp lại vào kỳ bầu cử tổng thống vào tháng mười một tới. Theo khảo sát mới đây của AP-Yahoo! News, 8% người Mỹ da trắng cho biết không muốn bỏ phiếu cho một tổng thống da đen. AP bình luận con số thực tế còn cao hơn rất nhiều, bởi có nhiều người e ngại bị coi là phân biệt chủng tộc.

Ngược lại, phe Dân chủ lo ngại nếu bà Clinton trở thành ứng viên của đảng, cộng đồng người da đen sẽ ngồi nhà thay vì đi bỏ phiếu vào tháng mười một. Còn nếu người được lựa chọn là ông Obama thì tỉ lệ cử tri gốc Phi sẽ đạt mức kỷ lục từ trước đến nay. Theo Reuters, kể từ năm 1965 Đảng Dân chủ nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của người da đen, và lãnh đạo Dân chủ rõ ràng không thể đánh đu với nguy cơ mất đi sự ủng hộ này khi phe Cộng hòa có lợi thế truyền thống thu hút phiếu của người da trắng.

Rất nhiều người cũng đặt câu hỏi thứ hai là tại sao ông Obama, với đà thắng lợi và sức mạnh tài chính vượt trội, lại không thể lật đổ bà Clinton. AP đưa ra năm lý do, thứ nhất vẫn là chủng tộc. Ngoài ra, ông Obama chưa kết nối được với tầng lớp lao động, một số nhân vật thân cận dính vào xìcăngđan, sự thiếu kinh nghiệm so với bà Clinton và bị một số người coi là thiếu khí phách.

Liên danh trong mơ

Trước thế giằng co giữa bà Clinton và ông Obama, nhiều thành viên Dân chủ đã đề xuất phương án hai ứng viên liên danh với nhau: một người làm tổng thống, một người làm phó tổng thống. New York Times dẫn lời một số quan chức Dân chủ nhận định đây sẽ là một "liên danh trong mơ”. Theo họ, hiện tại người già, người da trắng, người lao động đang ủng hộ bà Clinton còn người trẻ, người da đen, giàu có nghiêng về phía ông Obama. Một sự thống nhất sẽ tạo cho Đảng Dân chủ ưu thế vượt trội so với phe Cộng hòa trong cuộc đua tháng mười một.

Thực tế, đây không phải là chuyện chưa từng có tiền lệ. Năm 1960, John F. Kennedy đã liên kết với đối thủ trong Đảng Dân chủ là Lyndon B. Johnson để đảm bảo ghế tổng thống. Gần đây hơn, năm 1980 Ronald Reagan cũng có động thái tương tự khi lựa chọn George Bush cha làm phó.

Tuy nhiên, nhiều thành viên Dân chủ nhận định một liên minh như vậy sẽ không thể tồn tại. Vấn đề đầu tiên là liệu liên minh này sẽ mang tên Clinton - Obama hay Obama - Clinton. Cả hai đều có cá tính mạnh mẽ, khó ai chịu ai. Nếu Obama làm tổng thống, ông sẽ khó chấp nhận chuyện bị che phủ bởi cái bóng lồng lộng của vợ chồng Clinton.

New York Times tưởng tượng một cách hình ảnh: "Tổng thống Obama sửa soạn bản thông điệp liên bang đầu tiên. Liệu ông có muốn phó tổng thống Hillary Clinton chỉnh sửa nó hoặc gợi ý bà viết sẽ hay hơn? Liệu ông Obama có muốn ông Bill Clinton nhúng tay vào và viết ra những câu nói ưa thích của ông?". Ngược lại, nếu bà Clinton lãnh đạo Nhà Trắng, ông Obama sẽ chỉ mang danh nghĩa phó tổng thống mà thôi, còn vị phó tổng thống thật sự sẽ là ông Bill Clinton.

Hơn nữa, nhiều nhà quan sát nhận định cuộc đấu tay đôi của cả hai kéo dài và trở nên nghiêm trọng đến mức gây sự chia rẽ và thậm chí thù hằn. Cố vấn của hai bên đều đã bày tỏ e ngại sự hợp nhất sẽ chẳng đem lại lợi ích gì mà chỉ hủy hoại cơ hội của nhau. Trong cuộc phỏng vấn với CNN mới đây, nhân vật Dân chủ quan trọng là chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi cũng cho rằng liên danh "không phải là ý tưởng hay".