Rạng sáng 14.5, khoảng 600 binh sĩ Trung Quốc (TQ) chân trần trầy xước là những người đầu tiên tiếp cận tâm chấn Vấn Xuyên - nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất do trận động đất.

Núi xẻ, cầu sập, nhà đổ

Binh sĩ ngăn người dân vào khu vực thảm hoạ

Đến trưa 14.5, gần 20.000 sĩ quan, binh sĩ quân đội và công an TQ đã tiếp cận được các khu vực ở Vấn Xuyên, trong đó có 800 binh sĩ có vũ trang cùng 100 binh sĩ tinh nhuệ được lựa chọn từ lực lượng đặc nhiệm không quân nhảy dù xuống khu vực Mậu Huyện. Cùng thời gian, hai máy bay trực thăng quân đội đã thả 6 tấn lương thực, nước uống, lều bạt và dược phẩm xuống thị trấn Ánh Tú. Ba máy bay trực thăng khác cũng đang trên đường đến thị trấn.

Theo các binh sĩ, đập vào mắt họ khi vào Vấn Xuyên là những trục đường quốc lộ gãy nát, những dãy núi bị xẻ lở lói, những cây cầu sập và các khối bêtông chặn chèn lên nhau tại nơi trước đây từng là các ngôi nhà cao tầng. Những nỗ lực trước đó để vào Vấn Xuyên qua đường bộ, đường không và đường thuỷ đều thất bại do lở đất, mất sóng liên lạc và mưa lớn. Ngoài 1.000 nạn nhân sống sót, các binh sĩ đã tìm thấy khoảng 500 thi thể. Toàn Vấn Xuyên có tổng số 110.000 cư dân, trong đó 60.000 người bị mất tích.

Vấn Xuyên đổ nát

Các chuyên gia địa chấn học cảnh báo rằng sẽ còn hàng loạt dư chấn mạnh tiếp tục xảy ra tại khu vực và số thương vong sẽ còn tăng thêm do lở đất. Tính đến nay, có tới 2.354 dư chấn đã được ghi nhận sau trận động đất trưa 12.5. Nhiều người dân tại Tứ Xuyên không dám trở về nhà do lo sợ các đợt dư chấn. Họ dựng lều tại các khu đất trống. Bộ Y tế đã kêu gọi người dân khẩn cấp hiến máu để giúp người bị thương.

Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo đã đến thị sát các thành phố bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Ông nhấn mạnh, công việc cứu hộ đang ở giai đoạn quan trọng nhất và yêu cầu phải khẩn trương dọn toàn bộ đất đá và bùn lầy làm tắc nghẽn các tuyến đường vào Vấn Xuyên. "Người dân đang bị mắc kẹt dưới lớp gạch đá. Chúng ta phải khẩn trương từng giây một" - Thủ tướng yêu cầu.

Trong khi đó, mưa lớn tiếp tục cản trở công tác cứu hộ tại nhiều khu vực. Cơ quan khí tượng dự báo cuối tuần lượng mưa sẽ nhiều hơn, khiến các khu vực miền núi ở Tứ Xuyên lại đối mặt với nguy cơ lở đất. Tại rất nhiều khu vực ở Đô Giang Yển và Miên Dương, binh sĩ đã phải di dời bêtông và kéo các nạn nhân ra ngoài bằng tay, do xe ủi và các trang thiết bị cứu hộ không thể vào khu vực.

Thị trấn gần bị xoá sổ

Một em bé may mắn sống sót

Đài phát thanh TQ ngày 14.5 đưa tin, ít nhất 7.700 người tại thị trấn Ánh Tú (Yingxiu), gần với tâm chấn động đất đã thiệt mạng. Thị trấn này hầu như bị động đất xoá sổ. Một quan chức địa phương cho biết chỉ có 2.300 người trên tổng số 10.000 dân của thị trấn còn sống sót, nhưng trong đó hơn 1.000 người bị thương nặng.

Động đất đã biến thành phố công nghiệp Miên Dương gần đó, với 700.000 dân và được xem là "tổng hành dinh" của ngành công nghiệp thiết kế vũ khí hạt nhân của TQ thành một "trại tị nạn khổng lồ" với hàng chục nghìn người dân sống trong cảnh màn trời chiếu đất. Đến nay vẫn chưa rõ số phận của gần 900 học sinh bị chôn vùi ở một trường trung học tại thành phố Đô Giang Yển. "Chúng tôi có thể nghe thấy tiếng kêu cứu yếu ớt từ dưới đống đổ nát, nhưng không thể giúp gì vì không có phương tiện", một người dân địa phương xót xa.

Theo ông Wang Zhenyao, Giám đốc Cơ quan cứu trợ thiên tai TQ, hai thách thức lớn nhất đối với nỗ lực cứu hộ là hạ tầng giao thông bị hư hại nghiêm trọng và con số nạn nhân quá lớn. Hiện riêng tại khu vực Miên Dương đã cần tới 60.000 lều bạt để cứu trợ những người sống sót. Khu vực Bắc Xuyên lân cận cũng cần đến 50.000 lều, 200.000 chăn và 300.000 áo khoác cũng như nước uống và thuốc men.

Đường sắt, hàng không phục hồi hoạt động

Tối 13.5, sân bay Song Lưu ở Tứ Xuyên đã trở lại hoạt động, 169 chuyến bay đến và 108 chuyến bay đi vốn bị tạm ngừng đã được khôi phục. Các tuyến đường sắt thuộc Cục Đường sắt Thành Đô phụ trách cũng cơ bản được mở lại, giải toả cho 20 nghìn hành khách bị mắc kẹt, ngoại trừ tuyến Bảo Kê-Thành Đô - nơi một đoàn tàu chở đầy gasoline bị trật bánh và hiện vẫn đang bốc cháy.

Theo các nhà phân tích, trận động đất tại Tứ Xuyên và Trùng Khánh dù gây thiệt hại nặng nề đối với ngành nông nghiệp tại khu vực, nhưng chỉ "tác động hạn chế" đến nền kinh tế TQ. Tuy nhiên, thảm hoạ này sẽ gây thêm sức ép đối với tình trạng lạm phát tại TQ. Tứ Xuyên chiếm 6,1% tổng sản phẩm nông nghiệp của TQ và 7,3% sản lượng gạo.

Cứu trợ quốc tế Đặc khu hành chính Hồng Kông đi đầu hoạt động cứu trợ với cam kết hỗ trợ 38 triệu USD. Nhật Bản tuyên bố sẽ tài trợ chăn màn, lều bạt và tiền mặt với tổng trị giá là 4,8 triệu USD. Hàn Quốc huy động hàng chục nhân viên cứu hộ và y tế trong tình trạng sẵn sàng sang TQ. Australia cũng đề nghị trợ giúp hoạt động tìm kiếm và cứu hộ. Mỹ cho biết họ sẽ gửi 500 nghìn USD cứu trợ khẩn cấp và sẽ gửi thêm nếu cần thiết. Một máy bay vận tải của Nga đã chở 30 tấn lều bạt và chăn màn sang TQ đêm 13.5. Liên minh Châu Âu tuyên bố công tác hỗ trợ nhân đạo của họ đang sẵn sàng và sẽ bắt đầu ngay khi được phép. Cơ quan cứu trợ nhân đạo Oxfam của Anh đã huy động được 1,5 triệu USD để giúp TQ khắc phục hậu quả động đất. Tuy đánh giá cao các giúp đỡ tài chính và đồ cứu trợ quốc tế, Chính phủ TQ cho hay không thể tiếp nhận nhân viên cứu trợ nước ngoài vào thời điểm hiện nay.