Mỹ tiếp tục từ chối trách nhiệm pháp lý

Phó Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ về các vấn đề Châu Á Thái Bình Dương, ông Scot Marciel, thừa nhận rằng, da cam/ dioxin vẫn là vấn đề nhạy cảm đối với hai nước. Ông vẫn giữ nguyên quan điểm của Chính phủ Mỹ từ trước tới nay là "Mỹ không thừa nhận trách nhiệm pháp lý đối với những thiệt hại được cho là do chất da cam gây ra", và yêu cầu tiếp tục nghiên cứu khoa học đạt chuẩn quốc tế trên vấn đề này.

Ông Marciel nhắc tới sự hợp tác tích cực giữa hai bên trong thời gian qua, mà trên thực tế, các hợp tác này chủ yếu dừng ở việc hỗ trợ kỹ thuật cho nghiên cứu hậu quả da cam, và việc Mỹ vẫn tiếp tục giúp đỡ VN trong vấn đề người tàn tật, trong đó Mỹ nhấn mạnh là tàn tật do bất kỳ nguyên nhân gì chứ không chỉ là do chất da cam trong chiến tranh. Như vậy, một lần nữa, đại diện chính quyền Mỹ, như từ trước tới nay, đã né tránh đề cập vấn đề hậu quả da cam/ dioxin một cách thẳng thắn.

Tuy nhiên có mặt tại buổi điều trần còn có nhiều nhà nghiên cứu đã tận mắt chứng kiến hậu quả của dioxin tại VN. Một trong những người đó là giáo sư Catharin Dalpino, người chuyên nghiên cứu về Đông Á của Đại học Tổng hợp Georgetown.

Bà Dalpino đã đến thăm nông dân các tỉnh bị ảnh hưởng bởi chất da cam ở VN và biết rõ hậu quả sức khoẻ cũng như đời sống nghèo khó của họ. Bà kêu gọi chính quyền, Quốc hội Mỹ tăng cường hợp tác với VN, và công chúng Mỹ cần được biết nhiều hơn về vấn đề da cam.

Đại diện của VN, bác sỹ Nguyễn Thị Ngọc Phượng, từ hơn 40 năm nghiên cứu của mình trong lĩnh vực sức khoẻ sinh sản, đã nêu ra những nhân chứng cụ thể mà bà từng gặp. Bác sỹ Phượng cũng dẫn ra các bằng chứng khoa học mà bà và các đồng nghiệp nghiên cứu về tác động của chất da cam với sức khoẻ con người.

Quốc hội Mỹ sẽ tăng chi cho vấn đề da cam

Phải thừa nhận rằng trong vài năm gần đây, hợp tác giải quyết hậu quả chất da cam/ dioxin Việt Nam đã có nhiều tiến triển dù chưa được như mong đợi. Năm 2007, Quốc hội Mỹ đã phân bổ khoản ngân sách đầu tiên cho vấn đề da cam ở VN trị giá 3 triệu USD. Giáo sư Dalpino cho biết, đang có một kế hoạch khác được chuẩn bị để phân bổ khoản ngân sách tiếp theo năm 2009 và ngân sách này có thể cao hơn một chút.

Từ góc độ của một nhà khoa học, Tiến sỹ Vaughan Turekian thuộc Hiệp hội Khoa học Mỹ, thành viên Nhóm đối thoại Mỹ - Việt về chất da cam, cho biết, Mỹ đang trợ giúp thành lập một phòng thí nghiệm thử dioxin tại VN thay vì phải đưa mẫu dioxin sang Canada hay Châu Âu phân tích. Đây sẽ là phòng thí nghiệm tiêu chuẩn khu vực đầu tiên ở VN.

Ông kêu gọi chính giới Mỹ cần sớm hành động: "Không chỉ là vấn đề quá khứ, dioxin vẫn tác động tới sức khoẻ con người, môi trường và quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Sau hơn 30 năm kết thúc chiến tranh, Mỹ cần bắt đầu thực hiện các nghĩa vụ của mình với tư cách là một công dân toàn cầu đầy trách nhiệm, bằng cách giúp kiềm chế các điểm nóng dioxin và viện trợ nhân đạo cho những người bị ảnh hưởng".

Hội Nạn nhân chất độc da cam Việt Nam: Phiên điều trần có ảnh hưởng lớn trong dư luận quốc tế Sáng 16.5, Hội Nạn nhân chất độc da cam Việt Nam đã họp, đánh giá phiên điều trần về chất độc da cam là việc làm tốt và sẽ có những phiên điều trần khác, tạo dư luận, có ảnh hưởng lớn trong dư luận quốc tế và đặc biệt là trong chính giới Mỹ. Hơn 4 triệu nạn nhân ở VN bị phơi nhiễm, hơn 3 triệu nạn nhân đang sống trong khó khăn và đau khổ bởi những di chứng do chất độc da cam gây ra. Tác hại đó đã di chứng đến thế hệ thứ 3. Nạn nhân da cam ở Việt Nam mới chỉ nhận được sự trợ giúp của các tổ chức trên thế giới thông qua hoạt động nhân đạo. Chính phủ Mỹ và các công ty hoá chất phải nhận thấy trách nhiệm đối với nạn nhân, hỗ trợ VN làm sạch môi trường. Ông Chủ tịch Tiểu ban Châu Á của Hạ viện Mỹ nhận định rằng sẽ còn nhiều phiên điều trần ở các tiểu ban khác để thiết lập được một cơ chế hỗ trợ VN giải quyết vấn đề. P.Y