Một nhà máy đốt rác tại Đức

(SGGP 12G).- Vào thời kỳ cao điểm của chiến dịch thanh toán khủng hoảng rác, mỗi ngày có những đoàn tàu chở gần 700 tấn rác rời khỏi Napoli. Đích đến cuối cùng của chúng là thành phố Hamburg sau một hành trình mất tới 44 giờ.

Đức là quốc gia duy nhất tại châu Âu đã đồng ý giúp đỡ Italia giải quyết cuộc khủng hoảng này, sau khi một phái đoàn của Campania đặt chân tới Berlin từ ngày 28-2-2008. Với đề xuất của Bộ Bảo vệ môi trường Đức, chính quyền Hamburg - nơi có 3 nhà máy đốt rác hiện đại chưa hoạt động hết công suất - cuối cùng đã đồng ý tiếp nhận rác từ Italia.

Giải pháp xuất khẩu rác

Thế là trong gần 3 tháng liền, rác thải từ Italia đã được rồng rắn trung chuyển qua Áo. Ban đầu Vienna không hề muốn cho rác của Italia đi qua lãnh thổ của mình vì lo ngại một số có thể “bốc hơi” ngay trên đường đi làm ảnh hưởng tới môi trường. Tuy nhiên, nước này cuối cùng vẫn phải đồng ý dưới áp lực mạnh mẽ từ Brussels.

Một thỏa thuận quan trọng cuối cùng đã được ký kết, theo đó Đức sẽ nhận trách nhiệm xử lý từ 160.000 cho tới 200.000 tấn rác thải từ Italia. Tính ra, Roma đã phải chi tới 150 euro cho việc xử lý mỗi tấn rác thải ở Đức (kể cả chi phí vận chuyển). 

Nhưng rắc rối vẫn chưa hết, khi hợp đồng này có nguy cơ đổ vỡ vào đầu mùa hè qua. Nguyên nhân là do người Đức phát hiện tại một trong các toa xe từ Italia có một lượng nhỏ rác y tế là chất phóng xạ.

Báo chí Đức ngay lập tức làm ầm lên vì theo một số thông tin họ có được, dường như việc xử lý chất thải phóng xạ tại Italia là chuyện độc quyền của Camorra. Điều này có nghĩa rất có thể mafia đã can thiệp được vào cả những hợp đồng liên quốc gia như trên. Chính quyền Napoli đã phải vội vàng đứng ra cam kết chuyện này chẳng có dấu vết gì của mafia, đồng thời hứa hẹn sẽ cẩn thận hơn trong việc sơ loại rác.

Không phải tình cờ mà đoàn đại biểu xứ Campania đã chính thức đưa ra đề xuất giúp đỡ đầu tiên tới Berlin. Nguyên nhân là trong lĩnh vực xử lý rác, Đức hiện đang được coi là một trong những quốc gia có kỹ thuật tiên tiến nhất thế giới.

Bản thân người Đức cũng có những nguyên tắc rất chặt chẽ trong chuyện này. Chẳng hạn như những chai nhựa dựng sữa chua đều phải được rửa kỹ lưỡng trước khi bỏ vào một thùng chứa rác riêng. Các thùng rác tại Đức được chia làm 4 màu chính: màu xanh da trời dùng để đựng giấy lộn; màu xanh lá cây để đựng cây cỏ và rau quả; màu đen đựng rác từ đồ ăn thừa; còn màu vàng đựng chất dẻo và các hợp kim nhẹ.

Nhưng xét trên bình diện thế giới, số lượng 4 loại thùng rác trên vẫn chưa phải là một kỷ lục. Chẳng hạn như tại Nhật, các loại rác thải phải được phân loại ra tới 30 loại bao chứa khác nhau (!) trước khi cho vào thùng rác.

Cuộc cách mạng về xử lý rác

Dù thế nào, người Đức cũng có những nguyên tắc rất đáng để suy ngẫm và học tập. Đầu tiên, chính quyền còn phân phát miễn phí cho các hộ dân những hướng dẫn và quy định xử lý rác dài tới 60 trang. Chính quyền thậm chí còn yêu cầu người dân không chỉ phân loại rác mà còn phải giảm bớt trọng lượng của chúng.

Tại nhiều điểm nhận rác công cộng tại Đức vẫn để sẵn những chiếc cân. Nếu như trọng lượng một loại rác cụ thể nào đó vượt quá giới hạn cho phép, chúng phải được để thối rữa tại nhà thêm từ 1 đến 2 tuần nữa.

Quan điểm có phần nghiêm khắc này tại Đức có thể khiến nhiều người phải buồn cười, cho dù sau đó buộc phải thừa nhận nó giúp có được những thành quả rất tuyệt vời. Minh chứng rõ ràng nhất được đưa ra vẫn là Hamburg, được coi là thành phố tiên tiến nhất tại châu Âu về tiêu hủy và tái chế rác.

Trước khi nước Đức thống nhất, chính quyền Hamburg cũng như nhiều thành phố khác thường chở rác sang đổ tại các bãi ở Đông Đức và chi trả bằng ngoại tệ mạnh. Mới chỉ 10 năm trước, Hamburg chỉ tái chế được 50.000 tấn rác thải mỗi năm, trên tổng số rác sản sinh ra là 1,6 triệu tấn. Nhưng vào thời điểm hiện tại, bất chấp thực trạng dân số còn tăng lên, thành phố này chỉ sản sinh ra mỗi năm chừng 1,4 triệu tấn rác, trong đó có 600.000 tấn được đốt cháy, số còn lại đều được tái chế hết. Chẳng hạn như các loại vỏ đồ hộp được người Đức sử dụng ghế ngồi đặt tại các công viên.

Tính ra chỉ trong một thập niên gần đây, nước Đức đã diễn ra một cuộc cách mạng mạnh mẽ về xử lý rác. Toàn nước Đức hiện có 70 nhà máy đốt rác đang hoạt động, trong khi dự kiến đến năm 2015 sẽ mở thêm 90 nhà máy nữa. Tất cả những nhà máy này hiện đang sử dụng những công nghệ hiện đại nhất để sàng lọc các kim loại nặng, nitrat và sulfat trước khi chính thức đưa rác vào đốt.

Các nhà máy đốt rác tại Hamburg không chỉ có tác dụng tiêu hủy các chất thải độc hại, mà còn đem lại những lợi ích không nhỏ về kinh tế - hơi nước nóng từ quá trình đốt rác được phân phối cho các hệ thống sưởi ấm của 12.000 căn hộ.

Người Đức hiện đang phấn đấu phải sử dụng một cách tối thiểu các bãi đổ rác - một mục tiêu nếu đạt được sẽ giúp giảm lượng khí thải CO2 xuống 46 triệu tấn mỗi năm. “Sau năm 2005, các bãi rác của Đức hầu như không còn nhận các loại rác có thể phân hủy - đại diện Bộ Bảo vệ môi trường của Đức cho biết - Tất cả những loại rác có thể tái chế đều cần phải được tái chế.

Còn tất cả những loại nằm ngoài tiêu chuẩn này cần phải được đốt hết. Nói một cách khác, nước Đức dần dần sẽ từ bỏ hoàn toàn việc sử dụng các bãi đổ rác” .
Bài 3: Cuộc chạy đua tại châu Âu.