Thủ tướng Samak. Ảnh: AFP

Hôm qua (2/8), Quốc vương Bhumibol Adulyadej đã ban hành sắc lệnh phê chuẩn một cuộc cải tổ nội các lớn trong Nội các Thái Lan do Thủ tướng Samak Sundaravej đứng đầu.
 
Cuộc cải tổ nội các lớn

Kế hoạch cải tổ được chờ đợi này đã được thông báo trên đài truyền hình quốc gia Thái Lan tối ngày hôm qua. Theo đó, một số nhân vật then chốt trong nội các phải rời bỏ chức vụ, gồm Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Thương mại Mingkwan Saengsuwan, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Công nghiệp Suwit Khunkitti và Bộ trưởng Nội vụ Chalerm Yoobamrung.
 
Tuy nhiên, có một số quan chức chỉ là chuyển từ bộ này sang bộ kia. Ông Mingkwan bây giờ sẽ chuyển sang phụ trách Bộ Công nghiệp trong khi cựu Bộ trưởng Y tế công cộng Chaiya Sasomsup sẽ đảm nhiệm vị trí trước đây của ông Mingkwan là Bộ trưởng Thương mại. Ông Chaiya trước đây đã từng bị một toà án phán quyết không đủ tư cách làm lãnh đạo với cáo buộc che giấu tài sản.
 
Người làm phó trước đây của ông Chaiya được thăng chức lên làm tân Bộ trưởng Y tế công cộng. Cựu Bộ trưởng Văn hoá Anusorn Wongwan chuyển sang quản lý Bộ An ninh con người và Phát triển xã hội. Đây là bộ đã bị trống chiếc ghế Bộ trưởng kể từ sau khi cựu lãnh đạo cũ Sutha Chansaeng từ chức hồi thứ 5 với lý do sức khoẻ.
 
Cựu Phó Chủ tịch Quốc hội Somsak Kiartsuranon được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Văn hoá. Cựu Chỉ huy lực lượng cảnh sát quốc gia  Kowit Watana đã được chọn vào vị trí Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Nội vụ, thay thế ông Chalerm, người đã phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng uy tín ngay từ ngày đầu nhậm chức.
 
Bộ trưởng Công nghệ thông tin và truyền thông Man Patanothai vẫn giữ nguyên chức vụ và được bầu thêm làm Phó Thủ tướng.
 
Có thể nói, Thủ tướng Samak Sundaravej đã tiến hành một cuộc cải tổ nội các lớn bao gồm rất nhiều sự thay đổi với hy vọng sẽ giúp chính phủ của ông đứng vững trước rất nhiều thách thức.
 
Chính phủ Thái Lan sẽ đứng vững sau cuộc cải tổ?
 
Chưa nói đến tính hiệu quả của cuộc cải tổ nội các nhưng rõ ràng những sự thay đổi này trước mắt đã đem lại sự mới mẻ cho chính phủ của Thủ tướng Samak Sundaravej 6 tháng sau khi giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử và lên nắm quyền. Trong suốt nửa năm qua, chính phủ Thái đã bao phen lao đao vì những cuộc tấn công chính trị, những cuộc chiến pháp lý, những cuộc biểu tình đường phố và sự suy yếu của nền kinh tế. Lúc này chính là lúc cả những người ủng hộ và chống đối chính phủ đều đang chăm chú theo dõi xem liệu nội các mới sẽ điều hành đất nước như thế nào để có thể đi hết chặng đường nhiệm kỳ 4 năm hay sẽ phải “chết yểu”.
 
Cuộc cải tổ nội các lớn đã được tiến hành chỉ một vài ngày sau khi lãnh đạo đảng Puea Pandin tuyên bố rút khỏi chính phủ liên minh và chỉ một tháng sau khi chính phủ sống sót qua một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm trong Quốc hội. Trong cuộc cải tổ lần này, một số các bộ trưởng gây tranh cãi hoặc có xung đột dường như đều đã bị loại ra khỏi chính phủ. Và việc chính phủ thay máu mới có thể sẽ giúp chính phủ được dân bầu lên đầu tiên sau cuộc đảo chính năm 2006 trở nên được ưa chuộng hơn.
 
Trong số những thay đổi quan trọng nhất có việc cựu chỉ huy lực lượng cảnh sát - Tướng Kowit Watana được bổ nhiệm vào vị trí Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Nội vụ. Tướng Kowit, một trợ lý thân cận của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra, đã gián tiếp bị hất ra khỏi vị trí chỉ huy lực lượng cảnh sát ngay sau khi chính quyền của ông Thaksin bị lật đổ trong cuộc đảo chính năm 2006.
 
Việc ông Kowit quay trở lại cầm quyền, theo một số nhà phân tích, thì đó là một dấu hiệu quan trọng đối với các chính sách tương lai của chính phủ. Bởi vì lực lượng cảnh sát nằm dưới quyền quản lý của Bộ Nội vụ và với uy tín của ông Kowit trong lực lượng cảnh sát, ông nay có thể giúp thắt chặt sự kiểm soát của chính phủ đối với lực lượng này.
 
Ông Kowit hiện cũng đang phải đối mặt với một phán quyết chống lại ông tại toà án và bị kết án tù treo bởi Toà án Hình sự trước đây. Tuy nhiên, Văn phòng nội các đã xác nhận họ không tìm thấy cơ sở pháp lý nào ngăn cản Tướng Kowit khỏi việc đảm nhiệm nhiệm vụ mới.
 
Về vị trí Bộ trưởng Thương mại, vì cựu Bộ trưởng Mingkwan Saengsuwan đã bị chỉ trích nặng nề trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm ở Quốc hội hồi tháng trước vế sự yếu kém của ông này trong việc kiểm soát lạm phát và quản lý giá gạo nên ông Chaiya Sasomsap đã được chỉ định thay thế cho ông Mingkwan.
 
5 thành viên của nội các cũ đã bị mất ghế trong cuộc “thay máu” mới nhất này là: Bộ trưởng Nội vụ Chalerm Yoobamrung, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Công nghiệp Suwit Khunkitti – lãnh đạo Đảng Puea Pandin, Thứ trưởng Bộ Tài chính Ranongrak Suwanchawee - một thành viên trong đảng của Suwit, và Thứ trưởng Bộ Nội vụ Sithichai Kowsurat cũng như Thứ trưởng Bộ Thương mại Wiroon Techapaiboon.
 
Ông Suwit gần đây đã tuyên bố rút đảng của ông này ra khỏi chính phủ liên minh nhưng đa số nghị sĩ Quốc hội sau đó đã bác bỏ quyết định của ông này.
 
4 người của Đảng Puea Pandin có mặt trong nội các mới gồm: Man Patanotai, Bộ trưởng Bộ Công nghệ thông tin và truyền thông vẫn giữ nguyên vị trí và được bổ nhiệm thêm vị trí Phó Thủ tướng; 3 gương mặt mới là Prasong Kositanon giữ chức Thứ trưởng Bộ Nội vụ; Phichai Nariptaphan, Thứ trưởng Bộ Tài chính và Pichet Tancharoen, Thứ trưởng Bộ Thương mại.
 
Cuộc cải tổ nội các chủ yếu do Thủ tướng Samak tiến hành đã đem lại lợi ích cho những người không rút khỏi chính phủ liên minh. Sau tuyên bố rút lui của ông Suwit, chính phủ liên minh 6 đảng đang lo ngại bị đổ vỡ. Nếu thêm nhiều đảng theo chân ông Suwit thì Thủ tướng Samak sẽ buộc phải giải tán Quốc hội – cách duy nhất để chính phủ tránh một kết cục bi thảm là bị lật đổ bởi một phiên luận tội trong Quốc hội.
 
Tuy nhiên, một cuộc cải tổ không có nghĩa là chính phủ sẽ củng cố được uy tín của mình. Ngay trong ngày hôm qua, nhóm dân sự chống chính phủ - Đảng Liên minh nhân dân vì dân chủ (PAD) – đã tiếp tục các cuộc biểu tình của họ bằng cách diễu hành đến Tượng đài Dân chủ ở thủ đô Bangkok. Nhóm này đã tuyên bố mục tiêu của họ là lật đổ chính phủ của ông Samak. PAD tiếp tục đe doạ bao vây Quốc hội nếu chính phủ tiếp tục sửa đổi Hiến pháp.
 
Cách đây một tuần, PAD và nhóm ủng hộ chính phủ đã có một cuộc đụng độ với nhau tại một cuộc biểu tình ở tỉnh đông bắc Thái Lan, khiến hơn 20 người biểu tình bị thương.
 
Những cuộc biểu tình diễn ra hàng ngày ở Thái Lan hiện nay đã làm người ta dễ dàng nhớ lại thời kỳ năm 2006. Bắt đầu từ tháng 1/2006, đảng PAD đã tổ chức hàng chục cuộc biểu tình trên khắp cả nước để gây sức ép lên chính phủ của Thủ tướng Thaksin lúc đó và những cuộc biểu tình sau đó đã gây ra sự giải tán Quốc hội hồi tháng 2 và sau đó là đến một cuộc đảo chính hồi tháng 9.