Bài học xương máu từ những vụ gian lận tiền hoàn thuế VAT thời gian qua đã khiến các nhà hoạch định chính sách nghĩ đến việc bổ sung thêm điều kiện "phải có phiếu thu ngân hàng" vào Dự thảo Luật thuế VAT bổ sung được đưa ra thảo luận tại cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều nay.
> Xuất khống hàng, rút tiền hoàn thuế / Sửa thuế VAT

Để được hoàn thuế VAT phải có tờ khai hải quan. Ảnh: Hải quan.

Dự thảo Luật quy định các điều kiện để được khấu trừ thuế VAT đầu vào gồm có hóa đơn giá trị gia tăng, chứng từ nộp thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu, đồng thời bổ sung thêm điều kiện là có chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào.

Đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu ngoài các điều kiện trên các đơn vị nằm trong diện hoàn thuế phải có tờ khai hải quan, hợp đồng bán hàng cho đối tác nước ngoài bắt buộc phải có chứng từ thanh toán tiền bán hàng qua ngân hàng.

Tại cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều nay, nhiều ý kiến cho rằng việc bổ sung thêm điều kiện thanh toán qua ngân hàng nhằm hạn chế tình trạng gian lận tiền thuế là tốt, tuy nhiên vẫn còn nhiều băn khoăn về tính khả thi. Một số đại biểu cho rằng chưa nên quy định bắt buộc đối với việc thanh toán qua ngân hàng. Theo lộ trình hạn chế tiền mặt và thực hiện thanh toán qua ngân hàng thì đến năm 2010, Chính phủ mới tiền hành các hoạt động thanh toán, mua sắm qua ngân hàng và đến năm 2020 thì áp dụng với doanh nghiệp. Hệ thống ngân hàng hiện chưa đáp ứng yêu cầu cho việc các doanh nghiệp đồng thời cùng thực hiện các hoạt động thanh toán.  

Trên thực tế, các hoạt động thanh toán qua ngân hàng hiện vẫn còn chậm trễ, chưa đáp ứng yêu cầu về tính chính xác, an toàn, nhanh chóng, đặc biệt là các khu vực vùng sâu vùng xa. Do vậy có đại biểu đề nghị lùi thời điểm áp dụng quy định sau một năm Luật có hiệu lực.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trương Chí Trung không muốn trì hoãn. Mục đích của việc bổ sung quy định về thủ tục, chứng từ thanh toán qua ngân hàng là để hạn chế tình trạng cá nhân, doanh nghiệp lợi dụng ưu đãi của Nhà nước để chiếm đoạt tài sản, mua bán hóa đơn và khai khống thuế. "Tôi cho rằng không nên đợi hệ thống ngân hàng hoàn chỉnh mới áp dụng quy định mà hai việc cần tiến hành song song", ông Trung nói.

Dự thảo Luật quy định 3 loại thuế suất gồm 0%, 5% và 10% và áp dụng cho từng mặt hàng cụ thể phù hợp với đối tượng người tiêu dùng. Trong đó, mức 0% áp dụng đối với các loại hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, kể cả vận tải quốc tế và hàng hóa dịch vụ không thuộc diện chịu thuế VAT xuất khẩu.

Mức 5% áp dụng cho các hàng hóa dịch vụ phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân hoặc là đầu vào của sản xuất nông nghiệp như nước sạch, thuốc chữa bệnh, dụng cụ y tế, hàng sản phẩm nông, lâm, thủy sản chưa qua chế biến, phân bón, thuốc trừ sâu và chất kích thích... Thuế suất 10% áp dụng cho các hàng hóa, dịch vụ còn lại.