Một nghịch lý của thị trường bất động sản (TTBĐS) hiện nay là giá nhà đất đang được giới đầu cơ đẩy lên quá cao, các nguồn vốn đầu tư lại tập trung vào TTBĐS khiến cho thị trường này phát triển quá nóng và người dân thì lại không thể mua nổi nhà ở.

Bên cạnh đó, trong tình hình kinh tế khó khăn như hiện nay, việc thắt chặt tiền tệ để kìm chế lạm phát của Chính phủ đang ảnh hưởng trực tiếp tới thị trường BĐS. Với hàng loạt các vấn đề nóng của TTBĐS, chiều hôm nay (9/5) Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân đã có buổi đối thoại trực tuyến với người dân về các vấn đề liên quan đến bất động sản.   

Xin Bộ trưởng cho biết một số nhận xét, đánh giá về tình hình diễn biến của TTBĐS trong năm 2007và 2008? Những biện pháp và định hướng nhằm đưa TTBĐS pháp triển một cách lành mạnh và bền vững?

TTBĐS ở nước ta đã có những đóng góp lớn cho sự phát triển kinh tế, xã hội nhưng cũng có nhiều biến động ảnh hưởng đến người dân. Cuối năm 2007, đầu năm 2008 TTBĐS tại một số đô thị lớn có dấu hiệu tăng nóng, giá của một số chủng loại hàng hóa như căn hộ chung cư cao cấp, văn phòng cho thuê, khách sạn tăng cao. Thời điểm đầu tháng 2/2008 giá căn hộ chung cư ở TP Hồ Chí Minh và Hà nội tăng khoảng 50% so với năm 2006. Nhưng sự tăng giá cũng chỉ xảy ra ở một số địa bàn và ở một số phân khúc thị trường nhất định. Tuy nhiên, hiện tượng tăng nóng này là biểu hiện không lành mạnh. Vì vậy để kiểm soát tình trạng này, Chính phủ đã đưa ra nhiều biện pháp mạnh để kiểm soát tiền tệ, giá cả. Bên cạnh đó Chính phủ tiếp tục rà roát, bổ sung, hoàn thiện cơ chế về thuế, tín dụng và tổ chức các bộ máy theo dõi quản lý TTBĐS.

Trong thời gian qua có rất nhiều dự án đã và đang được thực hiện nhưng khi tìm đến chủ đầu tư thì được biết là đã hết hàng nếu mua thì phải chịu phí chênh lệch. Vậy thưa Bộ trưởng làm thế nào để có thể mua được nhà giá gốc?

Đúng là trong thời gian qua, ít ai có thể mua được căn hộ chung cư trực tiếp từ các chủ đầu tư. Vì nhu cầu nhà ở quá lớn, nguồn cung không thể đáp ứng được dẫn đến hình thành hệ thống đầu cơ, trung gian. Việc mua bán BĐS không được công khai minh bạch. Chính vì lẽ đó, Chính phủ đã nghiên cứu, đưa ra trình Quốc hội Luật kinh doanh BĐS và ban hành Nghị định 153/2007/NĐ - CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành luật Kinh doanh BĐS. Sắp tới, Bộ Xây dựng sẽ ban hành thông tư hưóng dẫn Nghị định, trong đó quy định rõ hơn việc việc chủ đầu tư sẽ phải công khai bán cho người mua công khai, và bản thân sàn giao dịch BĐS cũng phải công khai. Tuy nhiên, với nền kinh tế thị trường thì theo quy luật thuận mua vừa bán. Không thể ngăn cấm việc bán lại những nhà đã mua, chỉ hạn chế đầu cơ thôi. Khi cung - cầu chưa cân xứng, hàng hóa còn thiếu, thì việc người mua phải trả giá cao hơn giá gốc cũng là chuyện bình thường.  

Bộ Xây dựng có xem việc phát triển TTBĐS là phải tăng giá đất, giá các căn hộ hay không? Vì nếu Chính phủ “cứu” thị trường nghĩa là giá BĐS sẽ tăng lên và giấc mơ nhà ở của đại đa số người dân sẽ càng xa vời hơn. Bộ trưởng sẽ giải quyết mối quan hệ này như thế nào? Giá cả BĐS sẽ được tính như thế nào?

Khi Chính phủ chủ trưong phát triển kinh tế xã hội của đất nước nói chung và TTBĐS nói riêng không đồng nghĩa với việc làm tăng giá đất, tăng giá nhà mà là thúc đẩy là lưu thông hàng hóa, lưu thông BĐS sôi động lên, tức là góp phần thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển. Giá BĐS tức là giá nhà và giá đất phụ thuộc quy luật của thị trường, giá cả xoay quanh giá trị. Quy luật giá trị là quy luật thị trường.Nhà nước tác động vào TTBĐS để làm thị trường phát triển lên, chứ không phải tác động vào TTBĐS để "cứu" TTBĐS, làm người nghèo không thể với tới .

Một trong những việc làm của Nhà nước là tham gia vào tăng cung cho TTBĐS trong đó có nhà ở dành cho người thu nhập thấp. Nếu cung tăng lên thì đương nhiên không ai làm cho giá đội lên theo được. Nhà nước phải đề ra các chính sách và biện pháp phù hợp để làm cho hàng hóa BĐS có giá cả hợp lý. Trong đó, đặc biệt lưu ý đến việc tạo Quỹ nhà ở xã hội phù hợp với thu nhập của người có thu nhập thấp.Cộng với chính sách của Nhà nước quy định các giao dịchphải công khai, minh bạch qua sàn để hạn chế tăng giá hoặc làm "méo mó" TTBĐS. 

Trong khi tiền lương còn quá thấp, cuộc sống ngày càng chật vật,  xin Bộ trưởng cho biết: Nhà nước có chính sách nhà ở cho công chức như thế nào? 

Trước hết, cần khẳng định việc chăm lo giải quyết nhà ở cho cán bộ, công chức là một trong những vấn đề được Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm. Thực trạng hiện nay, công chức với mức lương thấp mà giá nhà cao nên rất khó mua nhà bằng lương của công chức. Phải nhìn nhận lại cả quá trình.  Trước đây, Nhà nước bỏ tiền ra để xây nhà và phân phối cho cán bộ công chức. Tuy nhiên, sau khi Pháp lệnh Nhà ở ra đời năm 1991 thì năm 1992 bắt đầu bỏ cách làm này. Bên cạnh đó quỹ nhà của Nhà nước thực hiện bán cho người đang ở theo Nghị định 61/CP. Từ đó, quỹ nhà của Nhà nước hết, không có nhà cho công chức Nhà nước nên gặp khó khăn.

Từ khi luật Nhà ở ra đời, Nhà nước xây dựng quỹ nhà của xã hội, trong đó có nhà ở cho người thu nhập thấp, nhưng bây giờ mới triển khai. Chính phủ đã ra văn bản giao Hà Nội, TP.HCM, Bình Dương triển khai xây dựng thí điểm quỹ nhà ở xã hội. Mặt khác, Bộ đang xây dựng đề án phát triển nhà xã hội trên phạm vi toàn quốc để trình Chính phủ. Hy vọng chương này được thúc đẩy cùng với những chính sách hỗ trợ khác nữa. Nhà nước còn nghiên cứu chính sách cho cán bộ công chức của mình, có hỗ trợ để góp phần cho cán bộ Nhà nước nâng cao hơn chất lượng nhà ở. Có quỹ nhà ở xã hội cho công chức nói chung và cho đối tượng thu nhập thấp nói riêng.  

Giá các căn hộ chung cư đang bị giới đầu cơ đẩy lên cao

Tiền thuế BĐS từ lâu bị bỏ quên, vì vậy giới đầu cơ BĐS đã thắng lớn, do họ tận dụng cơ hội và đẩy thời giá lên cao. Một căn hộ ở Phú Mỹ Hưng qua tay hết dân đầu cơ này đến người đầu cơ khác và mỗi lần như thế giá lại được đẩy lên 30%.. Việc đó cứ diễn ra mà chẳng có cơ quan quản lý nào can thiệp? 

Nhà nước đã tìm cách, đưa ra cơ chế, giải pháp từng bước xóa tình trạng đó. Nền kinh tế của chúng ta là nền kinh tế thị trường (KTTT), do các quy luật của KTTT tác động vào, do vậy TTBĐS không nằm ngoài xu hướng đó.Cầu lớn hơn cung, dẫn đến giá tăng lên. Thứ hai cũng có nguyên nhân do "cầu ảo",giá tăng do nhà đầu cơ kích cầu ảo lên, đồng thời có cả tâm lý cả của người tiêu dùng, nhưng đây chỉlà hiện tượng tạm thời.Quy định về chính sách thuế chưa đủ và chưa phù hợp. Thuế chuyển nhượng có, nhưng cao làm nhiều người giao dịch ngầm. Thuế tài sản chưa có nên dẫn đến tình trạng mua để dành. Chúng ta có thuế thu nhập doanh nghiệp, nếu doanh nghiệp, pháp nhân mua bán, mà mình nắm được, thì cũng thu được thuế, tuy nhiên không nhiều. Chúng ta đang tiếp tục hòan thiện hệ thống cơ chế chính sách, văn bản quy phạm pháp luật để khắc phục nhược điểm trên.

Trong hầu hết các hoạt động sản xuất kinh doanh hay dịch vụ… Các chủ đầu tư hay các doanh nghiệp đều cần có sự hỗ trợ vốn của các tổ chức tín dụng. Như vậy việc thắt chặt tín dụng cho lĩnh vực bất động sản nhằm kiềm chế sự “nóng sốt” giá nhà đất liệu có phải là giải pháp phù hợp hay không ?

TTBĐS bị chi phối, phụ thuộc vào thị trường vốn. Khi Nhà nước thắt chặt chính sách tín dụng sẽ chắc chắn ảnh hưởng tới thị trường BĐS.Vào thời điểm hiện nay, Chính phủ đang đề ra 8 nhóm giải pháp để kiềm chế lạm phát, trong đó có giảm bớt đầu tư, mà chủ yếu là lĩnh vực đầu tư công.

Trong các giải pháp của Chính phủ đã nêu, đầu tư để thúc đẩysản xuất phát triển, giúp kinh tế, xã hội phát triển thì chúng ta nên đầu tư. Ví dụ như đầu tư 1 nhà máy sản xuất ra của cải, vật chất cho xã hội là cần thiết thì việc đó là cần đầu tư, như việc đầu tư một nhà máy xi măng, đó cũng là BĐS. Nếu chúng ta đầu tư 1 trụ sở cơ quan, thì nó chỉ là trụ sở thôi, trụ sở không sản xuất ra hàng hóa phục vụ xã hội nên chúng ta tạm thời có thể thắt lại. Trong các nhóm giải pháp Chính phủ đề ra không phải để nền kinh tế không phát triển, TTBĐS không tăng trưởng nữa. Trước đây, tốc độ tăng trưởng cao quá,  bây giờ phải hạn chế để tốc độ tăng vừa phải.  

Bên cạnh đó, hàng hóa BĐS đem lại lợi nhuận cao nên trong thời gian vừa qua có nhiều nhà đầu tư và doanh nghiệp tham gia vào thị trường này. Trong báo cáo của Chính phủ có nói dư nợ tín dụng lớn, mà dư nợ tín dụng trong TTBĐS cũng lớn. Chúng ta cần phải rà soát, phải xem lại. Trong 8 nhóm giải pháp kiềm chế lạm phát của Chính phủ cũng có nói tới, chỉ đầu tư vào những công trình, dự án có hiệu quả, thiết yếu cho sản xuất và nhà ở đô thị. Thậm chí, đối với nhu cầu chính đáng của người dân muốn vay tiền cải tạo, nâng cấp hay mua nhà ở thì vẫn cần phải được cho vay. Đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc cho vay nhằm mục đích mua đi bán lại BĐS có tính chất đầu cơ.