Mới đây, Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính (VAFI) đã kiến nghị tăng thuế nhập khẩu vàng lên 10-20% vì cho rằng thời gian qua phải chi hàng tỉ USD để nhập vàng đang tạo sức ép lên nhập siêu.

Thêm thuế thì giá vàng trong nước sẽ bị đội lên. Một lượng vàng theo giá thế giới là 17 triệu đồng, nếu nộp thuế nhập khẩu theo mức hiện hành là 0,5%, tức 85.000 đồng, còn theo mức như VAFI kiến nghị thì lên đến 1,7-3,4 triệu đồng, tính ra giá vàng trong nước tối thiểu là 18,7-20,4 triệu đồng/lượng. Người dân khó chấp nhận mức giá này.

Nhiều năm qua, những nhà nhập khẩu vàng kiên trì kiến nghị giảm thuế nhập khẩu vàng và lần gần đây nhất Bộ Tài chính đã giảm từ 1% còn 0,5%, góp phần đưa giá vàng trong nước dần liên thông với giá vàng thế giới. Nếu đánh thuế nhập khẩu vàng cao, thị trường vàng sẽ trở lại hoạt động bằng nguồn vàng nhập lậu.

Nhiều năm trước, khi thuế nhập khẩu vàng còn ở mức 5%, vàng tiêu thụ tại VN chủ yếu là vàng lậu về từ biên giới tây nam. Hệ quả là thị trường USD tiền mặt luôn biến động thất thường, không chỉ gây khó khăn cho điều hành tỉ giá mà luôn làm người dân phải hồi hộp với những đợt nóng lạnh của giá USD tiền mặt và giá vàng. Cứ mỗi lần dân nhập lậu vàng đi hàng là giá USD tiền mặt "bùng" lên, giá vàng cũng phập phồng theo những đợt đánh hàng của dân buôn lậu. Đánh thuế nhập vàng, buôn lậu phát triển, xem như "mất cả chì lẫn chài" vì không thu được thuế mà ngoại tệ thì vẫn đi ra để vàng về. Rất khó chống buôn lậu vàng vì hàng quá gọn. Chống buôn lậu hiệu quả nhất đó là... thuế thấp.

Vàng không phải là ôtô, hàng tiêu dùng xa xỉ. Với Nhà nước, vàng là hàng hóa, nhưng với người dân, vàng là tiền vốn, tài sản cất giữ, phương tiện bảo toàn vốn. Vì vậy, đánh thuế nhập khẩu vàng cũng là đánh thuế tiền vốn. Quan trọng hơn, biến động giá vàng luôn tác động lớn đến tâm lý người dân, từ đó ảnh hưởng ngược đến hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Gần đây lạm phát cao, giá vàng tăng, một bộ phận không nhỏ người dân đã chuyển sang thế "thủ” khi giá vàng quá cao, tiền lại trở về cất đầu giường. Nếu đánh thuế, giá tăng thêm càng gây bất lợi. Về quản lý, chúng ta vẫn còn một "chốt" để hạn chế nhập khẩu vàng, đó là giấy phép. Như thế, giá vàng trong nước sẽ không bị đột biến so với biện pháp đánh thuế nhập khẩu vàng thật cao.  

Hạn chế nhập vàng bằng giấy phép Thủ tướng Chính phủ vừa có ý kiến về những kiến nghị của Bộ Tài chính liên quan đến một số biện pháp nhằm giảm nhập siêu, trong đó có cho tăng thuế nhập khẩu một số mặt hàng. Riêng với vàng, Thủ tướng Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước xem xét xử lý hạn mức nhập khẩu vàng để góp phần giảm nhập siêu, giữ ổn định thị trường và giá vàng trong nước.