Theo số liệu chính thức của NHNN, tổng số dư tiền gửi của khách hàng tại các tổ chức tín dụng đến cuối tháng 4/2008 ước tăng 1,2% so với tháng 3/2008; trong đó  số dư tiền gửi VNĐ ước tăng 1,05% và số dư tiền gửi ngoại tệ ước tăng 1,73%.

Làm thủ tục rút tiền tại Ngân hàng VPBank

So với cuối năm 2007, tổng số dư tiền gửi ước tăng 5,39%, thấp hơn mức tăng 15,55% của cùng kỳ năm 2007.

Trên thực tế, nhìn vào các đợt khuyến mại mới nhất và các mức lãi suất mới trên thị trường liên ngân hàng cũng đủ thấy rõ tình trạng các NH đang căng thẳng về vốn.

Anh Đ, một khách hàng đến rút tiền tại phòng giao dịch ở Hà Nội của một NHTM CP phía Nam kể lại: “Ngay khi nghe tôi có nhu cầu rút một lượng lớn ngoại tệ euro, cô nhân viên đã mời tôi vào trong phòng tiếp khách nói chuyện.

Tại đây, người phụ trách phòng giao dịch hỏi tôi lý do vì sao lại rút tiền. Ngay sau đó anh ta đề nghị tôi đừng rút số tiền trên mà thay vào đó, NH sẵn sàng đưa ra một mức lãi suất thỏa thuận cao hơn mức cũ rất nhiều”. Chị H, người vừa gửi số tiền hơn 50 triệu đồng vào chi nhánh một NHTM trên  phố Quang Trung (Hà Nội) thì phấn khởi cho hay:

“Tôi vừa gửi tiền kỳ hạn 1 tháng cách đây  ít ngày, vậy mà hôm nay (15/5) có một cô gái xưng là nhân viên NH đó gọi điện đến thông báo tôi vừa trúng giải thưởng 1 triệu đồng trong chương trình khuyến mại của NH và đề nghị tôi ngày mai mang chứng minh thư ra lĩnh giải”. 

Số tiền này, theo tính toán của chị H còn cao hơn mức lãi thu được từ số tiền chị đã gửi.

Cùng với hai mẩu chuyện trên, đầu tuần này, cả “làng” ngân hàng đều bị bất ngờ trước việc hai ngân hàng là TMCP Sài Gòn (SCB) và Xuất Nhập khẩu (Eximbank) vừa tung ra thông báo tăng lãi suất không kỳ hạn lên mức 9%/năm (SCB) và triển khai hình thức tiết kiệm qua đêm 24 giờ với lãi suất được trả hàng ngày, được nhập vào vốn gốc lên tới 10%/năm (Eximbank).

So với quy định thông thường (LS không kỳ hạn không quá 30% của lãi suất  có kỳ hạn chỉ tương đương 0,25%/tháng), mức LS trên thực là cao “không tưởng nổi” và chưa từng xảy ra.

Một chuyên gia bình luận: Việc Ngân hàng Nhà nước vẫn áp dụng trần lãi suất (12%/năm) trong khi dự đoán mức kỳ vọng lạm phát năm 2008 có thể lên tới 26% đang đẩy các ngân hàng vào tình cảnh khó khăn khi huy động vốn bởi người dân không thể bỏ tiền vào ngân hàng khi họ thực hưởng mức “lãi suất âm”.

Thiếu tính thanh khoản vì khát vốn, lãi suất cho vay trên thị trường liên ngân hàng cao đã khiến các NHTM “bứt” ra khỏi chiếc “vòng kim cô” bằng cách tăng mạnh lãi suất không kỳ hạn và tung ra các chiêu khuyến mại.

Hình thức này có vẻ như sẽ “mở đường” cho sự hình thành lãi suất mới và dự báo những ngày tới sẽ có thêm những ngân hàng “vào cuộc đua” đi theo hướng này để cạnh tranh”.

Cho đến thời điểm này, trước việc có ít nhất hàng chục NH đang khó khăn về vốn và tính thanh khoản, hầu hết lãnh đạo các NHTM đều rất bức xúc khi bày tỏ quan điểm: “Các NHTM đang gặp khó khăn khi thực hiện trần lãi suất huy động.

Giải pháp tài chính này đã không còn khuyến khích người dân gửi tiền và trên thực tế cũng không phát huy tác dụng khi có nhiều NH đã tìm cách “phá rào”.

Theo đại diện các NHTM, cách tốt nhất lúc này là NHNN nên dỡ bỏ trần lãi suất. Điều này không chỉ thu hút lượng tiền gửi của dân cư và doanh nghiệp mà còn góp phần kiềm chế lạm phát, thay vì chỉ khống chế  tốc độ tăng trưởng tín dụng.