Đầu tư vào chứng khoán vốn trực tiếp của ACB chiếm 2,8% tổng danh mục cho vay, của Techcombank là 3,5%, VIB là 0,63%, AnBinh Bank là 448 tỷ đồng và VPBank là dưới 100 tỷ đồng.

Các NHTM đầu tư vào chứng khoán vẫn nằm trong giới hạn an toàn (ảnh chụp tại NHTM Á Châu – ACB)  Ảnh: Phạm Yên

Trong đó đa phần là những khoản hợp tác với cổ đông chiến lược hoặc đầu tư vào các DN tham gia góp vốn thành lập Cty cổ phần nên không có chuyện các ngân hàng này có khả năng lỗ nặng từ kinh doanh chứng khoán.

Thông tin mới nhất từ Ngân hàng Thương mại Á Châu (ACB), tính đến 31/12/2007 tổng số tiền đầu tư vào chứng khoán của ngân hàng là 9.636,83 tỷ đồng, trong đó đầu tư vào trái phiếu (gồm tín phiếu Ngân hàng Nhà nước, trái phiếu Chính phủ, công trái, trái phiếu và kỳ phiếu của các ngân hàng thương mại Nhà nước, trái phiếu của ngân hàng chính sách, trái phiếu điện lực) là 8.474,35 tỷ đồng (chiếm 88%);

Đầu tư vào trái phiếu chuyển đổi của Công ty May Nhà Bè 4,8 tỷ đồng (theo mệnh giá) và 1.177,97 tỷ đồng còn lại là đầu tư cổ phiếu (chiếm 2,8% tổng danh mục đầu tư cho vay và chỉ chiếm 1,38% tổng tài sản); trong đó riêng số tiền mua cổ phiếu ACB đã chiếm hơn 57,2% (tương đương 673,967 tỷ đồng).

Theo ông Lý Xuân Hải, Tổng giám đốc ACB, đây là các khoản đầu tư mang tính chiến lược và dài hạn nhằm bán chéo sản phẩm, mở rộng mạng lưới, tạo ra các liên minh chiến lược và hỗ trợ cho các hoạt động kinh doanh chính của ngân hàng.

Những khoản đầu tư này đã được ACB công bố công khai trong thuyết minh và báo cáo tài chính, đăng tải trên website, báo cáo thường niên. Về số tiền 8.474,35 tỷ đồng đầu tư vào trái phiếu, ông Hải nêu rõ: “Đây là khoản đầu tư nhằm phục vụ cho việc quản lý thanh khoản, không rủi ro về giá và không bị ảnh hưởng bởi sự biến động của thị trường cổ phiếu”.

Đồng thời, khẳng định: Năm 2007 vừa qua ngân hàng đã thu lãi từ đầu tư cổ phiếu 105% tổng giá trị đầu tư, khoảng 1.200 tỷ đồng. Năm 2008, ACB đang dự kiến hướng tới con số lợi nhuận 2.500 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh.

Đại diện các NHTM khẳng định: Với tỷ lệ đầu tư vào chứng khoán (như đã nói trong bài), các ngân hàng đang tuân thủ khá chặt chẽ các hạn chế đầu tư, tỷ lệ cơ cấu tài sản và dự phòng rủi ro của NHNN, đồng thời tuân theo chuẩn minh bạch của kế toán và tài chính và được kiểm toán hàng năm bởi các Cty kiểm toán lớn.

Về phía ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank), ngày 9/5, đại diện ngân hàng này cho biết:

Theo báo cáo tài chính lập theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, được kiểm toán bởi KPMG tại thời điểm kết thúc năm tài chính 2007 của Techcombank, tổng đầu tư vào chứng khoán là  6.842 tỷ đồng trong đó chủ yếu là đầu tư vào trái phiếu (bao gồm: Trái phiếu Chính phủ, tín phiếu Ngân hàng Nhà nước, Trái phiếu do các ngân hàng và doanh nghiệp phát hành).

Lượng đầu tư chứng khoán vốn trực tiếp (cổ phiếu do các tổ chức tài chính khác phát hành) chỉ chiếm 3,5% danh mục, phần lớn các khoản đầu tư đó là các khoản hợp tác mang tính chiến lược. Các khoản đầu tư vào chứng khoán nợ hưởng theo lãi suất cố định và không phụ thuộc vào việc giảm giá cổ phiếu trên TTCK.

Tương tự, Báo cáo tài chính 2007 của Ngân hàng TMCP An Bình “Kiểm toán độc lập” cho hay: trong tổng số chứng khoán đầu tư trị giá 3.659 tỷ đồng, chứng khoán giữ đến ngày đáo hạn (trái phiếu chính phủ, trái phiếu Ngân hàng và một số trái phiếu do các tổng công ty nhà nước hoặc doanh nghiệp lớn phát hành) chiếm đến 70% danh mục, tương đương 2.560 tỷ đồng.

Đối với 1.098 tỷ đồng chứng khoán sẵn sàng để bán, chứng khoán nợ do Chính phủ phát hành cũng chiếm đến 650 tỷ. Chứng khoán vốn (các khoản đầu tư góp vốn, mua cổ phần vào các tổ chức kinh tế khác) chỉ chiếm 448 tỷ đồng, và chủ yếu tập trung vào những Cty thành viên (Chứng khoán An Bình, Quản lý quỹ An Bình…) hoặc những đối tác chiến lược của ngân hàng, IT, thẻ, hệ thống phân phối.

Chiến lược đầu tư mà ABBANK  lựa chọn là những khoản đầu tư rủi ro thấp, lợi nhuận ổn định chứ không đơn thuần là lợi nhuận tài chính. So với năm 2007, những khoản đầu tư CK đã giảm 50%, chiếm tỷ  trọng rất nhỏ trong toàn bộ danh mục đầu tư của ABBANK tuy nhiên do đã tham gia thị trường CK khá sớm nên ABBANK vẫn còn những khoản đầu tư từ cuối năm 2005 và nếu bán ra vào thời điểm này chắc chắn vẫn đem lại lợi nhuận.

Tính đến 31/3/2008, tổng tài sản của ABBANK đã đạt 17.174 tỷ đồng, vốn điều lệ đạt 2.300 tỷ đồng; huy động từ các tổ chức kinh tế, tín dụng và cá nhân đạt 7.298 tỷ đồng, tăng 153% so với cùng kỳ năm ngoái. Đặc biệt, ABBANK tiếp tục duy trì tỷ lệ nợ xấu 1,59%; nợ quá hạn vẫn ở mức đảm bảo và có chiều hướng giảm.

Còn Ngân hàng quốc tế (VIB Bank) cũng đã phân tích rõ ràng: danh mục Chứng khoán đầu tư trị giá 6.676 tỷ đồng, hiện chiếm đến 99,37% của VIB Bank là chứng khoán Nợ (các loại giấy tờ có giá là trái phiếu, tín phiếu do Chính phủ phát hành, trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi của các NHTM quốc doanh) còn  tỷ lệ đầu tư vào chứng khoán vốn (cổ phiếu của các công ty) chỉ chiếm 0,63%.

VIB Bank khẳng định, trong quý I/2008, hoạt động kinh doanh của Ngân hàng phát triển ổn định, trong đó, tổng tài sản tăng hơn 110%, tổng huy động vốn tăng gần 90%, lợi nhuận trước thuế tăng gần 80% so với cũng kỳ năm 2007.

Chiều 9/5, trao đổi với Tiền phong, ông Lê Đắc Sơn, Tổng giám đốc NHTM Ngoài Quốc Doanh (VPBank) cũng cho hay: chiếm tỷ lệ hơn 95% trong tổng số hơn 1.600 tỷ đầu tư vào chứng khoán của VPBank là trái phiếu chính phủ, trái phiếu của các NHTM Quốc doanh chứ không phải là cổ phiếu trên sàn hoặc cổ phiếu các Cty.

“Bao giờ các NHTM cũng để một lượng rất lớn tiền vào các giấy tờ có giá tuyệt đối an toàn  đó vì nó đảm bảo tính thanh khoản thường xuyên” - Ông Sơn khẳng định.

Theo ông, tổng số tiền đầu tư vào chứng khoán vốn mà chiếm chủ yếu là góp vốn với cổ đông chiến lược hoặc tham gia thành lập các DN bảo hiểm, khách sạn, truyền thông của VPBank chỉ vào khoảng dưới 90 tỷ đồng.