Tỷ lệ chứng khoán Vốn của VIB Bank chỉ chiếm 0,63%.

Ngay sau khi một số báo đưa tin về việc các ngân hàng lỗ nặng vì đầu tư chứng khoán, hàng loạt ngân hàng đã dẫn chứng số liệu đã được kiểm toán và yêu cầu cải chính thông tin. Hiệp hội ngân hàng VN cũng vào cuộc.

Theo thông tin từ các ngân hàng, các tác giả bài viết đã có sự hiểu lầm giữa chứng khoán Nợ và chứng khoán Vốn, từ đó dẫn tới suy luận chủ quan về việc chứng khoán suy giảm khiến ngân hàng lỗ nặng.

Ngày 8/5, ngân hàng Á Châu (ACB) khẳng định, tổng số tiền mà tập đoàn ACB đầu tư vào cổ phiếu tính đến ngày 31/12/2007 là 1.177,973 tỷ đồng chiếm 2,8% tổng danh mục đầu tư và cho vay và chỉ chiếm 1,38% tổng tài sản. Phần còn lại (tương đương 8.474,348 tỷ đồng) là đầu tư vào tín phiếu Ngân hàng Nhà nước, trái phiếu Chính phủ, công trái, trái phiếu và kỳ phiếu của các ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng chính sách, trái phiếu điện lực nhằm phục vụ cho việc quản lý thanh khoản, không có rủi ro về giá và không bị ảnh hưởng của thị trường cổ phiếu. Những số liệu trên đã được ngân hàng Á Châu công bố công khai trong thuyết minh và báo cáo tài chính (đã được kiểm toán quốc tế).

Cùng ngày, ngân hàng Quốc tế (VIB Bank) cũng cho biết, trong Bảng cân đối kế toán ngày 31/12/2007 của VIB Bank, danh mục Chứng khoán đầu tư trị giá 6.676 tỷ đồng.  Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam và theo kết quả kiểm toán của Deloitte, chứng khoán đầu tư bao gồm chứng khoán Nợ và chứng khoán Vốn. Chứng khoán Nợ bao gồm các loại giấy tờ có giá là trái phiếu, tín phiếu do Chính phủ phát hành, trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi của các ngân hàng thương mại quốc doanh. Theo danh mục này, tỷ lệ đầu tư vào chứng khoán Nợ của VIB Bank là 99.37%. Việc duy trì danh mục đầu tư này nhằm đảm bảo khả năng thanh khoản và hưởng lãi suất cố định và không chịu ảnh hưởng của biến động giá trên thị trường chứng khoán. Phần còn lại là chứng khoán Vốn (cổ phiếu của các công ty) chiếm tỷ lệ 0.63%.  VIB Bank cũng khẳng định, trong Quý I/2008, hoạt động kinh doanh của Ngân hàng phát triển ổn định, trong đó, tổng tài sản tăng hơn 110%, tổng huy động vốn tăng gần 90%, lợi nhuận trước thuế tăng gần 80% so với cũng kỳ năm 2007.

Cũng trong ngày 8/5, ngân hàng Đông Nam Á (SeABank) cũng lên tiếng yêu cầu xem xét lại sự việc và đính chính những bình luận sai lệch. Ngân hàng này cho rằng thông tin mà tác giả cung cấp trong bài báo trên hoàn toán phiến diện và mang tính chủ quan, không dựa trên sự phân tích, đánh giá chính xác nguyên tắc hạch toán kế toán theo quy định của Ngân hàng Nhà nước đối với các tổ chức tín dụng.

Đại diện SeABank khẳng định: "Do chưa hiểu rõ nên tác giả bài viết đã đưa số liệu tổng đầu tư vào chứng khoán của SeABank lên đến 3.968 tỉ đồng và cho rằng giá trị đầu tư này đã bị sụt giảm 50%. Đây là một kết luận sai, thiếu căn cứ, có thể dẫn đến việc mất ổn định trong hoạt động kinh doanh của các ngân hàng, ảnh hưởng đến lòng tin của các khách hàng đối với ngân hàng".

Ngân hàng An Bình (ABBank) cũng được nhắc tới trong bài báo nên cũng phản ứng mạnh: "Theo báo cáo tài chính 2007 của ABBank - “Kiểm toán độc lập”, trong tổng số chứng khoán đầu tư trị giá 3.659 tỷ đồng, chứng khoán giữ đến ngày đáo hạn (trái phiếu Chính phủ, trái phiếu ngân hàng và một số trái phiếu do các tổng công ty nhà nước hoặc doanh nghiệp lớn phát hành) đã chiếm đến 70% danh mục, tương đương 2.560 tỷ đồng. Đối với 1.098 tỷ đồng chứng khoán sẵn sàng để bán, chứng khoán nợ do Chính phủ phát hành cũng chiếm đến 650 tỷ. Chứng khoán vốn (các khoản đầu tư góp vốn, mua cổ phần vào các tổ chức kinh tế khác) chỉ chiếm 448 tỷ đồng, và chủ yếu tập trung vào những công ty thành viên (Chứng khoán An Bình, Quản lý quỹ An Bình…) hoặc những đối tác chiến lược của ngân hàng, IT, thẻ, hệ thống phân phối.

Ngày 9/5, đến lượt Ngân hàng kỹ thương (Techcombank) lên tiếng: Theo báo cáo tài chính lập theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, được kiểm toán bới KPMG, tại thời điểm kết thúc năm tài chính 2007 của Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank), tổng đầu tư chứng khoán là 6.842 tỷ trong đó chủ yếu là đầu tư vào trái phiếu (bao gồm: Trái phiếu Chính phủ, tín phiếu Ngân hàng Nhà nước, Trái phiếu do các ngân hàng và doanh nghiệp phát hành). Lượng đầu tư chứng khoán vốn trực tiếp (cổ phiếu do các tổ chức tài chính khác phát hành) chỉ chiếm 3,5% danh mục, phần lớn các khoản đầu tư đó là các khoản hợp tác mang tính chiến lược. Các khoản đầu tư vào chứng khoán Nợ được hưởng lãi suất cố định và không phụ thuộc/bị ảnh hưởng bởi việc giảm giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.

Công văn của Techcombank khẳng định: "Việc cho rằng đầu tư chứng khoán của Techcombank dẫn đến ngân hàng tiềm ẩn rủi ro do lỗ chứng khoán bị giảm giá lớn hàng nghìn tỷ là hoàn toàn không chính xác. Việc đưa thông tin thiếu chính xác, không đầy đủ, trình bày, bố cục thông tin như bài báo đã nêu vừa qua sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến lòng tin của công chúng đầu tư và của khách hàng nói chung đến hệ thống ngân hàng".

Đại diện cho các ngân hàng - Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam- cũng lên tiếng bảo vệ các ngân hàng: “Khi đưa thông tin trong bài báo, chúng tôi thấy tác giả chưa nghiên cứu kỹ các quy định về tổ chức hạch toán kế toán của Ngân hàng Nhà nước, đã vội công bố số dư thuộc khoản mục chứng khoán kinh doanh và chứng khoán đầu tư, trong đó bao gồm chứng khoán nợ (tài khoản 141) và chứng khoán vốn (tài khoản 142). Tài khoản 141 chứng khoán nợ là trái phiếu, tài khoản 142 là đầu tư cổ phiếu (kể cả việc đầu tư vào các công ty con). Tác giả đã cộng toàn bộ 2 loại chứng khoán, vốn có tính chất rất khác nhau dẫn đến sai lệch khi bình luận về rủi ro kinh doanh chứng khoán của ngân hàng thương mại”.

Có thể thấy, đây là một bài học quý đối với những người làm báo.