Tính đến hết ngày 1-8, đã có hơn 90% trong 302 công ty niêm yết cổ phiếu trên Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM và Trung tâm Giao dịch chứng khoán Hà Nội báo cáo tài chính quý 2 cũng như 6 tháng đầu năm 2008. Theo ước tính sơ bộ, có 9 công ty lớn báo cáo lỗ với tổng lỗ lũy kế hơn 736 tỷ đồng.

9 doanh nghiệp báo cáo lỗ trong 6 tháng đầu năm

Lỗ lớn vì lập dự phòng giá chứng khoán

Dẫn đầu trong số này là Công ty cổ phần (CTCP) Chứng khoán Bảo Việt (BVS) với mức lỗ hơn 324 tỷ đồng. Đứng thứ 2 là CTCP Cơ điện lạnh (REE) với mức lỗ lũy kế 6 tháng là 174,5 tỷ đồng. Mức lỗ của BVS bằng 72% so với vốn điều lệ hiện tại của công ty, còn REE là 30%. Thực sự hoạt động của 2 công ty này có quá ảm đạm và nguy cơ phá sản?

Để hiểu được điều này, cần có cái nhìn sâu hơn về lý do lỗ của các công ty. Với BVS, tuy mức lỗ công bố rất lớn nhưng chủ yếu do công ty này trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán tại thời điểm ngày 30-6 là 353 tỷ đồng. Như vậy, hoạt động thực của BVS vẫn lãi 29 tỷ đồng. Trong khi REE trích dự phòng đến 268,4 tỷ đồng, còn các mảng kinh doanh điện lạnh, cho thuê cao ốc… của công ty vẫn lãi 93,9 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm.

Tương tự, CTCP Chứng khoán Sài Gòn (SSI) lỗ 27,3 tỷ đồng vì trích dự phòng 352 tỷ đồng, lãi kinh doanh 324,7 tỷ đồng; CTCP Cáp và Vật liệu viễn thông (SAM) lỗ 65,5 tỷ đồng do trích dự phòng 155,3 tỷ đồng, lãi sản xuất kinh doanh 89,8 tỷ đồng; CTCP Bibica (BBC) lỗ 5,2 tỷ đồng do trích dự phòng 20,3 tỷ đồng, lãi hoạt động 15,1 tỷ đồng; CTCP Thủy hải sản Minh Phú (MPC) lỗ 120,4 tỷ đồng do trích dự phòng 171,4 tỷ đồng, lãi hoạt động 51 tỷ đồng.

Thống kê trên cho thấy 2/3 số công ty thua lỗ 6 tháng đều do bị ảnh hưởng trực tiếp từ việc thị trường chứng khoán (Đầu tư-Thương mại Thành Công (TCM) khi cho biết chi phí lãi vay trong 6 tháng đã lên đến 30,96 tỷ đồng, khiến công ty thua lỗ 6,5 tỷ đồng. MPC cũng gánh chịu khoản lãi vay lên đến 47,6 tỷ đồng, gần bằng mức lãi thuần mà MPC thu được từ hoạt động truyền thống.

Trong khi đó, CTCP Xi măng Hà Tiên 1 (HT1) dù gặp thuận lợi nhờ giá vật liệu xây dựng tăng vọt (giá bán xi măng của HT1 tăng hơn 50% so với năm 2007) nhưng vẫn lỗ vì đang triển khai 2 dự án Nhà máy xi măng Bình Phước và Trạm nghiền quận 9. Riêng khoản dự phòng chênh lệch tỷ giá cho khoản vay đầu tư 2 dự án trên đã lên đến 92,23 tỷ đồng.

Tổng chênh lệch tỷ giá và lãi vay của HT1 phải chịu trong 6 tháng hơn 140 tỷ đồng, hoàn toàn che lấp lợi nhuận bán hàng mà công ty thu được. Còn Tổng CTCP Xây dựng điện Việt Nam (VNE) cũng cho biết lỗ vì tác động của lạm phát, lãi vay và giá nguyên vật liệu tăng cao khiến nhiều công trình thi công phải tạm ngưng.

Chưa phải là điểm kết

Điều mà các nhà kinh tế lo ngại chính là khó khăn của nhiều doanh nghiệp chưa thể hiện hết trong 6 tháng đầu năm. Các ngành nghề như xây dựng, nhựa và đặc biệt là vận tải đều có lãi lớn khiến nhiều nhà đầu tư bất ngờ. Nhưng với giá xăng dầu tăng cuối tháng 7, ngành nhựa và vận tải có viễn ảnh 6 tháng cuối năm khó tiếp tục lạc quan. Lĩnh vực xây dựng, bất động sản thì áp lực chỉ mới bắt đầu khi doanh thu giảm dần trong quý 2 và có thể kéo dài hơn.

Đặc biệt, khi Chính phủ trả giá xăng dầu về sát với thực tế, các doanh nghiệp sẽ phải tự “cân đong đo đếm” và vì vậy danh sách lỗ hiện nay chưa phải là điểm kết. Ngoài ra, 9 doanh nghiệp bị lỗ nặng trên sàn hầu hết đều có quy mô vốn khá lớn (bình quân hơn 580 tỷ đồng/doanh nghiệp), là những tên tuổi đầu ngành và chịu áp lực chi phí lãi vay rất lớn do sử dụng vốn đa mục đích. Những “người khổng lồ” đã “lung lay” thì các “chú tí hon” đã linh hoạt tạm né được ảnh hưởng càng phải dè chừng hơn trong nửa năm còn lại.