Hiện tượng “tăng nóng” của thị trường bất động sản (BĐS) vừa qua là biểu hiện không lành mạnh, ảnh hưởng không tốt đến nền kinh tế và việc giải quyết nhu cầu nhà ở của người dân. Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân đã cho biết như vậy trong buổi đối thoại trực tuyến với bạn đọc tại Cổng thông tin Chính phủ diễn ra vào chiều 9/5.

Chúng ta phải có nhận biết về đặc điểm thị trường BĐS: Thị trường này ngoài việc có quan hệ giao dịch như của một xã hội dân sự, giao dịch mua bán thì đặc thù của hàng hóa BĐS liên quan không chỉ tới thị trường vốn mà còn liên quan tới đất, quy hoạch... Đất đai là của quốc gia, quy hoạch là của Chính phủ nên bị chi phối, tác động của những yếu tố này. Chúng ta có thể dễ dàng thấy thị trường BĐS hết sức nhạy cảm và rất dễ bị biến động vì bị chi phối bởi các yếu tố trên.

Thị trường BĐS trong những năm vừa qua, trước đây chưa sôi động, trong một vài năm gần đây mới sôi động và nó cũng biến động rất nhiều. Thị trường BĐS ở nước ta cùng với quá trình phát triển của đất nước đã có những đóng góp lớn cho sự phát triển kinh tế, xã hội, phát triển đô thị. Hàng hóa BĐS không chỉ có ý nghĩa kinh tế mà còn có ý nghĩa xã hội. Trong những năm vừa qua, thị trường BĐS đã có đóng góp to lớn cho sự phát triển của đất nước nhưng cũng có những biến động không phải là không ảnh hưởng đến người dân

Thị trường BĐS Việt Nam tuy mới hình thành, nhưng đã có bước phát triển tích cực, nhiều dự án trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh, nhà ở, công trình dịch vụ đã được đầu tư xây dựng, góp phần thúc đẩy việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, kinh tế - xã hội của đất nước phát triển với nhịp độ tương đối cao và ổn định trong nhiều năm qua.

Tuy nhiên, cuối năm 2007, đầu năm 2008 thị trường BĐS tại một số đô thị lớn có dấu hiệu tăng nóng, giá của một số chủng loại hàng hóa như căn hộ chung cư cao cấp, văn phòng cho thuê, khách sạn tăng cao. Thời điểm đầu tháng 2/2008 giá căn hộ chung cư ở TP Hồ Chí Minh và Hà nội tăng khoảng 50% so với năm 2006. Nhưng sự tăng giá cũng chỉ xảy ra ở một số địa bàn và ở một số phân khúc thị trường nhất định. Đến tháng 3, tháng 4/2008 sau khi Chính phủ có những biện pháp kiểm soát tiền tệ, giá cả ở các khu vực này đã chững lại và có chiều hướng giảm.

Hiện tượng “tăng nóng” của thị trường bất động sản vừa qua là biểu hiện không lành mạnh, ảnh hưởng không tốt đến nền kinh tế và việc giải quyết nhu cầu nhà ở của người dân. Trước tình hình trên, Chính phủ đã có một số biện pháp điều chỉnh như:

1. Rà soát, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện cơ chế chính sách để phát triển nhanh, lành mạnh thị trường bất động sản. Chú trọng tăng nguồn cung về nhà ở có quy mô, chất lượng và giá cả phù hợp với đại đa số nhu cầu của xã hội, nhà ở cho người thu nhập thấp, nhà ở công nhân khu công nghiệp; văn phòng, khách sạn, hạ tầng khu công nghiệp phục vụ nhu cầu phát triển.

2. Hoàn thiện chính sách về thuế, tín dụng; Nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung hệ thống các sắc thuế như: thuế nhà đất, thuế BĐS để đảm bảo thị trường phát triển một cách cân đối, theo quy luật cung cầu, hạn chế đầu cơ, khuyến khích sử dụng có hiệu quả bất động sản; Đồng thời phát triển mạnh các giao dịch chính thức trên thị trường.

3. Có bộ máy, cơ cở, con người để quản lý giao dịch BĐS. Có bộ máy theo dõi, quản lý thị trường BĐS. Đẩy mạnh công khai, minh bạch các thông tin về quy hoạch, mua bán thông qua sàn giao dịch; Hoàn thiện cơ cấu của thị trường BĐS như hệ thống sàn giao dịch BĐS, hệ thống tố chức môi giới, định giá chuyên nghiệp ...; Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong hoạt động kinh doanh BĐS.

Thưa Bộ trưởng, chúng tôi là người ngoại tỉnh làm việc tại Hà Nội. Trong vài năm qua,khi chúng tôi liên hệ với chủ đầu tư hỏi mua nhà, đều được trả lời nhà đã hết, nhưng nếu muốn mua với giá chênh lệch khoảng 100 triệu đồng lúc nào cũng có. Vậy làm thế nào chúng tôi có thể tiếp cận với các dự án nhà mà không phải qua trung gian?

Trước hết tôi xin chia sẻ với những khó khăn mà bạn đọc đang gặp phải. Đúng là trong thời gian qua, không phải ai có nhu cầu cũng có thể mua căn hộ chung cư trực tiếp từ các chủ đầu tư. Chính vì lẽ đó, Chính phủ mới nghiên cứu, đưa ra trình Quốc hội Luật kinh doanh BĐS, nội hàm cơ bản là việc giao dịch BĐS phải qua sàn để đảm bảo công khai, minh bạch; Đồng thời đưa ra cơ chế để tăng nguồn cung BĐS.

Sở dĩ có vấn đề bạn nêu là do:

- Nhu cầu về nhà ở rất lớn, trong khi nguồn cung không đáp ứng kịp dẫn đến việc hình thành hệ thống đầu cơ, mua bán qua khâu trung gian.

- Câu chuyện mua bán BĐS nói chung không được công khai, minh bạch, không qua hệ thống các sàn giao dịch, người dân có nhu cầu không được tiếp cận thông tin chính thống về dự án như: Số lượng, chất lượng, giá cả của hàng hóa; Thời gian, địa điểm bán hàng ... việc công khai minh bạch trong kinh doanh BĐS không được kiểm tra, giám sát chặt chẽ…

Để giải quyết được thực trạng nêu trên, vấn đề quan trọng nhất vẫn là phải bảo đảm yêu cầu về tính công khai, minh bạch trong kinh doanh BĐS; Đảm bảo mọi hoạt động kinh doanh BĐS phải thông qua hệ thống các sàn giao dịch BĐS chuyên nghiệp; Đồng thời tăng cường khâu kiểm tra, giám sát, nhất là sự giám sát của cộng đồng, của xã hội; Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật kinh doanh BĐS.

Nghị định 153/2007/NĐ - CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành luật Kinh doanh BĐS. Sắp tới, Bộ Xây dựng sẽ ban hành Thông tư hưóng dẫn Nghị định, trong đó quy định rõ hơn việc việc chủ đầu tư sẽ phải công khai bán cho người mua công khai, và bản thân sàn giao dịch BĐS cũng phải công khai.

Tuy nhiên, cũng cần phải nói thêm rằng: Với nền kinh tế thị trường, theo quy luật thuận mua vừa bán. Trường hợp người mua vì lý do nào đó phải bán lại cũng là chuyện bình thường. Không thể ngăn cấm việc bán lại những nhà đã mua, chỉ hạn chế đầu cơ thôi. Khi cung - cầu chưa cân xứng, hàng hóa còn thiếu, việc người mua phải trả giá cao hơn giá gốc cũng là chuyện bình thường. Đối với những trường hợp mua đi bán lại, phải thông qua hợp đồng mua bán và phải nộp thuế theo quy định của pháp luật.

Trong những giải pháp bình ổn thị trường BĐS, giải pháp quan trọng là phải "tăng cung". Lộ trình là để thúc đẩy thị trường BĐS phát triển, đáp ứng yêu cầu xã hội. Ta đang trong quá trình thực hiện Luật Nhà ở, Luật kinh doanh BĐS, hy vọng bạn sẽ sớm mua được căn hộ vừa ý trực tiếp từ chủ đầu tư với giá gốc.

* Xin Bộ trưởng cho biết, Nhà nước có chính sách nhà ở cho công chức nhà nước như thế nào, trong khi tiền lương còn ở mức thấp? Chúng tôi đều là công chức phấn đấu20-30 năm chưa mua được nhà. Không biết bao giờ mới có thể cải thiện được tình hình này?

Tôi rất chia sẻ với ý kiến của bạn. Trước hết, cần khẳng định việc chăm lo giải quyết nhà ở cho cán bộ, công chức là một trong những vấn đề được Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm. Thực trạng hiện nay, công chức với mức lương thấp mà giá nhà cao nên rất khó mua nhà bằng lương của công chức. Phải nhìn nhận lại cả quá trình. Nhà nước rất quan tâm đến công chức. Trước đây, Nhà nước bỏ tiền ra để xây nhà và phân phối cho cán bộ công chức.

Năm 1992 trở về trước, Nhà nước thực hiện chính sách phân phối nhà ở cho cán bộ, công chức theo chế độ bao cấp về nhà ở. Quá trình thực hiện chính sách nhà ở cho cán bộ, công chức trong giai đoạn này đã bước đầu giải quyết được nhu cầu nhà ở cho một bộ phận cán bộ, công chức.

Sau khi Pháp lệnh Nhà ở ra đời năm 1991, năm 1992 bắt đầu bỏ cách phân phối nhà theo kiểu này.. Bên cạnh đó quỹ nhà của Nhà nước đang được thực hiệnbán nhà cho người đang ở theo Nghị định 61/CP...

Từ khi Luật Nhà ở ra đời năm 2005, Nhà nước xây dựng quỹ nhà ở xã hội, trong đó có nhà ở cho người thu nhập thấp, đang được triển khai. Điểm khác của chính sách này là việc xây dựng nhà ở xã hội được huy động từ nhiều nguồn lực nhưng chủ yếu từ NSNN để cho thuê hoăc thuệ mua trên nguyên tắc thu hồi và bảo toàn vốn. Để đảm bảo cho cán bộ công chức có khả năng chi trả tiền thuê nhà phù hợp với mức thu nhập hiện nay, Luật Nhà ở và nghị định số 90/2006/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định giá thuê, mua nhà ở xã hội, trong đó không tính tiềnsử dụng đất cũng như các khoản chi phí được ưu đãi (thuế, lãi suất...).

Chính phủ đã ra văn bản giao Hà Nội, TP.HCM, Bình Dương triển khai xây dựng thí điểm quỹ nhà ở xã hội. Mặt khác, Bộ đang xây dựng đề án phát triển nhà xã hội trên phạm vi toàn quốc để trình Chính phủ. Hy vọng chương trình này được thúc đẩy cùng với những chính sách hỗ trợ khác nữa góp phần cho cán bộ công chức Nhà nướccó điều kiện tiếp cận nhà ở.