Thắt chặt vì hạn mức 30%?
Nhiều ngân hàng vẫn chưa thể cởi mở hơn đối với các khoản cho vay tiêu dùng, dù năm 2007, dịch vụ này nở rộ và dù nhu cầu của người dân ngày một tăng.
Nguyên nhân là do áp lực trước hạn mức tăng trưởng tín dụng 30% và vì lãi suất huy động cao gần mức trần lãi suất cho vay, khiến các ngân hàng trong nước phải ngừng cho vay tiêu dùng.
Ông Trần Phương Bình, Tổng giám đốc Ngân hàng Đông Á cho biết: “Ngân hàng chưa thể cho vay tiêu dùng đối với những khách hàng mới vì chúng tôi vẫn thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước.
Đối với những khách hàng cũ đã hết hạn cho vay, chúng tôi cũng dừng hẳn các hợp đồng mới. Với những khách hàng cũ vay tiêu dùng là công an hay giáo viên thì chúng tôi ưu tiên cho vay tiếp nhưng không thể mở rộng danh mục cho vay.
Thực tế là nhu cầu vay tiêu dùng trong dân rất lớn khi dân số ngày một tăng và nhất là thị trường bán lẻ nội địa lan tỏa ngày càng rộng trong các khu dân cư. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn đang chờ đợi những tín hiệu “nới lỏng” của Ngân hàng nhà nước”.
Ông Lưu Đức Khánh, Tổng giám đốc Ngân hàng An Bình phân tích: “Nguyên nhân các ngân hàng siết chặt cho vay tiêu dùng là vì tính thanh khoản trên thị trường. Trong khi đó, lãi suất cho vay và lãi suất tiết kiệm đang quá sát nhau nên gần như các ngân hàng không có lãi. Do đó, ngân hàng phải kiểm soát nguồn vốn cho vay tiêu dùng vì mức rủi ro phải hơn 25%.”
“Chúng tôi phải công bằng với tất cả khách hàng chứ không thể có ưu ái nào. Hiện nay, mọi ưu tiên là dành cho các khoản vay xuất khẩu và vay kinh doanh của các doanh nghiệp”, ông Khánh nói.
Thêm một cái khó là các ngân hàng còn bị khống chế bởi những hạn định về dư nợ cho vay nên khả năng cho vay tiếp là không thể.
Theo ông Nguyễn Thanh Toại, Phó giám đốc Ngân hàng ACB: “6 tháng đầu năm, ACB đã đạt 30% dư nợ cho vay theo đúng “chỉ tiêu” của Ngân hàng Nhà nước. Chính vì thế ACB đã ngưng hoàn toàn các khoản cho vay tiêu dùng. Chúng tôi cũng không dành sự ưu ái nào cho các khách hàng thân thuộc vì không thể “xé rào” mà vượt chỉ tiêu”.
Tranh thủ thời cơ “giành” thị phần
Khi các ngân hàng trong nước đang phải loay hoay bài toán về tính thanh khoản, khối ngân hàng “ngoại”, công ty ngoại nhanh chóng tranh thủ thời gian “vàng” để củng cố thương hiệu và “giành” thị phần về mình.
ANZ sẵn sàng mở tài khoản, mở thẻ cho các khách hàng có hộ khẩu tại TPHCM và Hà Nội vay mua ô tô. Với thu nhập khoảng trên 10 triệu đồng/tháng là bạn có thể “thế chấp” sổ đỏ để nhận về số tiền bằng 75% giá trị chiếc xe, với thời hạn vay lên tới 4 năm.
Đối với HSBC, ngân hàng này tạm ngừng cho vay tiêu dùng trả góp từ ngày 18/7, nhưng lại áp dụng biện pháp giãn thời gian trả nợ và khách hàng cũng chỉ phải trả 50% thu nhập, nhằm giúp giảm áp lực cho khách hàng. Standard Chartered Bank dù giới hạn tổng mức tiền cho vay tối đa chỉ được 200 triệu đồng, nhưng lại “vui vẻ” đón nhận những khoản vay gấp 10 lần thu nhập của khách hàng.
Đặc biệt hơn, táo bạo hơn trong việc cung cấp dịch vụ cho vay tiêu dùng trả góp, khi khối ngân hàng bị khống chế bởi dư nợ tín dụng, bởi mức trần lãi suất 21%, một nhóm đông công ty nước ngoài đã vào cuộc và đối tượng nhắm đến là giới trẻ.
Đa số công ty chỉ yêu cầu khách hàng kê khai theo mẫu kèm sổ hộ khẩu, CMND, mà không cần phải thế chấp tài sản. Người vay tiền chỉ cần có thu nhập 2 - 3 triệu đồng/tháng trở lên và phải trả trước tối thiểu 20 - 30% giá trị món hàng, còn lại sẽ được cho vay, số tiền tối đa có thể lên đến 200 triệu đồng, trả góp trong vòng 6 tháng đến 3 năm.
Tuy nhiên, lãi suất cho vay tại các công ty này rất cao, SG VietFinance với mức 21%/năm cộng thêm khoản phí 7% tính trên tổng giá trị món hàng, tính ra khách hàng phải trả lãi suất từ 2,2 - 2,75%/tháng; Công ty TNHH Giấc Mơ Dễ Dàng (Easy) với lãi suất cho vay 2,5%/tháng; Prudential Finance cho vay với lãi suất chỉ 1 - 1,15%/tháng nhưng lại chọn lọc đối tượng khách hàng.
Anh Bình, người dân sống tại Hai Bà Trưng (Hà Nội) bày tỏ: “Dù biết mức lãi suất cho vay của các công ty này rất cao, nhưng trong thời điểm đang khó khăn để vay ngân hàng, thì đây là điểm đến lý tưởng cho những người cần tiền như tôi”.
Trao đổi với Dân trí, chuyên gia tài chính Bùi Kiến Thành lo ngại việc thắt chặt cho vay tín dụng đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ khiến của các ngân hàng trong nước mất thị trường này ngay trên sân nhà.