Trao đổi với chúng tôi sau cuộc họp báo tăng giá xăng dầu sáng 21/7, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh cho biết, Chính phủ đang chỉ đạo các bộ ngành chức năng nghiên cứu các biện pháp hỗ trợ người dân, trong đó có cán bộ công nhân viên chức, để vượt qua khó khăn do tác động của giá xăng dầu tăng...

PV: Thưa Bộ trưởng, hôm nay xăng tăng 4.500 đồng/lít, dầu hoả tăng hơn 6.000 đồng/lít...Vì sao lần này lại có mức tăng giá kỷ lục như vậy ?

Bộ trưởng Vũ Văn Ninh: Các bạn đã biết xăng dầu thế giới đã tăng rất cao, trong khi Chính phủ đã đặt ra mục tiêu là ưu tiên kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững. Chính vì thế từ đầu năm 2008 tới nay chúng ta đã không tăng giá rất nhiều mặt hàng, trong đó có xăng dầu kể từ cuối tháng 2 tới nay. Việc không tăng giá đó đã khiến chúng ta phải bù lỗ rất lớn: tới 14.500 tỉ đồng trong 6 tháng đầu năm và có thể lên 67.000 -72.000 tỉ đồng cả năm nếu vẫn giữ giá. Như thế NSNN sẽ không chịu đựng nổi.

Công nhân viên chức là một nhóm người chịu ảnh hưởng gián tiếp nhưng mạnh của giá xăng dầu. ảnh QT

Hơn nữa, giá của chúng ta thấp hơn các nước xung quanh gây ra tình trạng buôn lậu xăng dầu qua biên giới rất khó kiểm soát. Ngoài ra, chúng ta không có nguồn để đảm bảo cho an sinh xã hội, cộng với việc gây khó khăn lớn cho doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu.

Từ các lý do trên, chúng ta phải điều chỉnh và điều này là thực hiện từng bước theo cơ chế thị trường định hướng XHCN. Tuy nhiên dầu diesel Nhà nước vẫn bù lỗ tới 70% mức chênh lệch so với giá thế giới; thuế nhập khẩu xăng dầu bằng 0%...thể hiện quyết tâm kiềm chế lạm phát.

Bộ trưởng đánh giá thế nào về sự tăng giá theo của các mặt hàng khác, và chỉ số giá tiêu dùng sẽ bị ảnh hưởng thế nào ?

Hiện nay điều chỉnh giá xăng dầu đương nhiên có ảnh hưởng tới sản xuất và đời sống nói chung và Chính phủ có tính toán sự tác động đến các mặt hàng khác. Vì thế Chính phủ đã đưa ra nhiều giải pháp nhằm vẫn kiểm soát được lạm phát chung. Thứ nhất là với điện, than, nước sạch...là từ nay tới hết năm là chưa điều chỉnh giá. Thứ hai các DN tiếp tục phải kiểm soát chi phí, tiết kiệm hạ giá thành, hạ chi phí, trong trường hợp có điều chỉnh thì phải đăng ký với Nhà nước để cơ quan chức năng kiểm soát. Với các DN có khó khăn thì Chính phủ có hỗ trợ, chẳng hạn thuế nhập khẩu của các mặt hàng thiết yếu thì phải hạ xuống, thuế xuất khẩu của những mặt hàng quan trọng thì phải xem xét..., rồi giãn nộp thuế 6 tháng...

Trong bối cảnh hiện nay cần những giải pháp hỗ trợ mới với DN, vậy Bộ Tài chính đã có những biện pháp gì, đặc biệt với DN sử dụng nhiều xăng dầu ?

Hiện nay với DN kinh doanh xăng dầu mà còn lỗ thì nhà nước tiếp tục cho khoanh để đảm bảo duy trì nguồn cung, đồng thời tạm ứng tới 95% số lỗ cho họ. Tiếp theo, Chính phủ cũng chỉ đạo các ngân hàng cung ứng đủ vốn cho các DN này. Ngân hàng cũng phải có ưu tiên cho các doanh nghiệp xuất khẩu, không vì thiếu vốn mà hoạt động xuất khẩu của các DN này bị ảnh hưởng ...

Ảnh hưởng xăng dầu có nhóm cán bộ công chức, vậy Bộ Tài chính có xem xét điều chỉnh tăng lương không ?

Khi điều chỉnh giá thì ảnh hưởng chung, và yêu cầu đầu tiên là nhà nước,

Bộ trưởng Vũ Văn Ninh. ảnh QT

nhân dân, doanh nghiệp phải chia sẻ. Quốc gia nào cũng phải làm việc đó. Hiện nay Chính phủ cũng đang chỉ đạo các bộ ngành chức năng nghiên cứu việc hỗ trợ cho người dân, trong đó có cán bộ công nhân viên chức, để vượt qua khó khăn hiện nay. Trước mắt, Thủ tướng cũng vừa ký quyết định nâng mức hỗ trợ cho ngư dân...

Trước thời điểm tháng 7, Chính phủ và các bộ ngành cho biết nếu có điều chỉnh giá xăng dầu thì sẽ điều chỉnh từ từ chứ không "buông" ngay. Nhưng việc tăng giá xăng dầu rất mạnh như hôm nay theo Bộ trưởng có phải là từ từ hay không ?

Đối với xăng dầu từ đầu năm tới giờ đã bù lỗ quá lớn, giờ quá sức chịu đựng của NSNN. Nếu chúng ta không làm gì cả thì một năm bù lỗ tới 38% số thu nội địa của Nhà nước và điều này không thể được. Ngoài ra còn khống chế buôn lậu cực kỳ khó khăn...

Về mức điều chỉnh: dù điều chỉnh như vậy nhưng Chính phủ đã tính toán rồi, chưa phải theo thị trường hoàn toàn đâu. Sau khi tăng rồi mà giá của chúng ta vẫn thấp hơn Campuchia. Đây là một câu hỏi, một bài toán rất khó trong kiềm chế lạm phát, nên Chính phủ chỉ đồng ý điều chỉnh lên 19.000 đồng/lít.

Đối tượng sử dụng xe công còn lớn, sắp tới Chính phủ có hướng nào giảm đối tượng sử dụng xe công hay không, thưa Bộ trưởng?

Đối tượng sử dụng xe công hiện nay đang quy định vẫn phải đảm bảo. Tuy nhiên, Chính phủ chỉ đạo phải tiết kiệm. Mặc dù giá xăng dầu tăng như vậy nhưng Chính phủ cũng không tăng kinh phí, mặt khác còn phải giảm 10% nữa (đầu năm đã giảm 10% rồi giờ tiếp tục giảm nữa và tất cả các bộ, ngành, địa phương phải đăng ký mức tiết kiệm này) và đây cũng là một biện pháp thắt chặt chi tiêu và giảm việc sử dụng xe cộ không hiệu quả. Từng cơ quan một phải sắp xếp, điều chỉnh thì đấy cũng là một biện pháp tiết kiệm. Còn về lâu dài, phải tiếp tục nghiên cứu chính sách xem cách thức ra làm sao thì đấy cũng là một việc lâu dài.

Tình hình bù lỗ xăng dầu sẽ kéo dài tới bao giờ thưa Bộ trưởng?

Câu hỏi này rất khó để khẳng định được bởi các bạn biết Chính phủ đặt mục tiêu ưu tiên kiềm chế lạm phát thì tùy thuộc vào tình hình kiểm soát lạm phát của chúng ta để chúng ta thực hiện cho phù hợp. Ví dụ, lẽ ra chúng ta đã đi theo thị trường rồi nhưng vì sao đầu năm chúng ta lại phải dừng lại? Bởi khi đó lạm phát cao quá nên Chính phủ phải lùi một bước? Thế rồi tại sao giờ chúng ta mới điều chỉnh mà sau tháng 6 không điều chỉnh ngay? Bởi tình hình hết tháng 6 tình hình vẫn chưa ổn định, chưa có tín hiệu tốt. Và đến thời điểm này, Chính phủ thấy rằng đã có những tín hiệu tích cực nên mới quyết định điều chỉnh. Do vậy, có thể nói chúng ta phải giải quyết rất hài hòa giữa các mục tiêu. Chọn phương án, lựa chọn phương án và bước đi phải rất nhiều phương án.

Tinh thần và định hướng là phải theo thị trường nhưng phải ưu tiên kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội, đảm bảo tăng trưởng... Do vậy đây là một bài toán rất khó và khó có thể nói đến lúc nào, thời điểm nào thì dừng việc này (bù lỗ - PV) được. Còn quá trình chúng ta điều hành này và phải theo dõi diễn biến thị trường thế giới nữa để có phương án điều hành cho hợp lý để đạt được mục tiêu, ưu tiên cao nhất.   

Vừa qua kiểm toán Tổng Công ty Xăng dầu, phát hiện tình trạng làm tăng chi phí, tăng 60 tỷ đồng. Bộ Tài chính xử lý ra sao?

Hiện nay chúng ta đang cho kiểm tra lại việc này vì tôi nắm được cũng có thể có sự chênh lệch giữa thời điểm hạch toán. Hiện nay tôi vẫn đang trao đổi với kiểm toán để xem xét xác định của Kiểm toán vào thời điểm nào và so sánh thời điểm đầu ra, đầu vào chuẩn xác. Chúng tôi đang kiểm tra.

Kiểm toán cho rằng 20 năm nay các công nghệ dự trữ, lưu thông thay đổi rất nhiều nhưng định mức tiêu hao vận chuyển, kinh doanh xăng dầu vẫn chưa được thay đổi và tình trạng đó gây nên nhập nhèm và nhiều doanh nghiệp đã gian lận khi tính chi phí giữa xăng và dầu để được bù lỗ?

Về mặt kỹ thuật tôi không thạo lắm nhưng về mặt quản lý chúng tôi đều yêu cầu các cơ quan đầu mối đều phải giảm chi phí và mỗi một thời kỳ lại có những chỉ tiêu yêu cầu giảm chi phí nhất định và mỗi doanh nghiệp phải tự sắp xếp, tự thay đổi công nghệ quản lý để làm sao đạt mục tiêu đó.

Xin cảm ơn Bộ trưởng!