Nhạc sĩ Tuấn Khanh

Chuyện hát nhép đã là một chuyện rất cũ, từng được rất nhiều báo phản ánh rầm rộ một thời gian. Nhiều ca sĩ trong khoảng thời gian đó đã từng treo giải thưởng khá lớn cho ai phát hiện mình hát nhép (lyp sync) để chứng tỏ rằng mình hát thật.

Nhưng bẵng đi một thời gian, các ca sĩ hiện nay đi hát xem chuyện hát nhép là hiển nhiên và được các nhà tổ chức chương trình khuyến khích.

Lỗi của đài truyền hình

Nhạc sĩ Tuấn Khanh phản ứng khá bức xúc với chuyện hát nhép. Khi được hỏi về chuyện hát nhép, anh ngán ngẩm lắc đầu: “Nếu những người tổ chức chương trình, đài truyền hình cùng những cơ quan chức năng cứ làm ngơ thì hát nhép sẽ làm băng hoại nền âm nhạc VN”.

* Anh nghĩ có nên ra một luật phạt các ca sĩ hát nhép?

- Không nên đổ toàn bộ lỗi lầm lên đầu các ca sĩ trong khi người đáng trách nhất chính là những người thực hiện chương trình. Điều làm tôi buồn nhất đó là những chương trình của đài truyền hình. Lẽ ra truyền hình phải là nơi đầu tiên nói không với hát nhép, nhưng chính những chương trình của họ lại là những nơi hát nhép hàng đầu. Làm một chương trình ai mà không muốn nó hoàn hảo, thành công nhưng không thể nào cứ sử dụng hát nhép như vậy. Tại sao họ không bắt buộc ca sĩ hát một cách tập trung và hết mình bằng chính giọng thật của ca sĩ? Nếu có phạt, hãy phạt cả những người tổ chức.

* Nhưng vì chương trình cần đảm bảo sự an toàn?

Ý kiến khán giả - Kim Nghĩa (quận 5, TP.HCM): Tôi không chấp nhận việc hát nhép. Dạo gần đây đi xem ca nhạc, tôi cảm thấy rất chán vì nghe ca sĩ hát mà cứ như đang nghe CD. Tôi chỉ thông cảm khi ca sĩ đó vì lý do sức khỏe hoặc phải diễn nhiều bài hát nặng về phần nhảy. Tôi bỏ tiền ra để nghe họ hát chứ không phải bỏ tiền ra mua một CD! - Tuấn Dương (sinh viên năm 2 Trường ĐH Ngoại thương TP.HCM): Hát nhép giờ thì đầy rẫy. Đi đâu cũng thấy, xem chương trình nào cũng hát nhép nên tôi rất mệt mỏi. Hồi xưa có một dạo bị khán giả tẩy chay quá nên ca sĩ mới đua nhau hát thật, rồi sau đó đâu lại vào đó. Tôi cảm thấy mình bị lừa dối khi nghe họ hát.  - Nguyên Dung (quận 11, TP.HCM): Lúc đầu tôi cũng khó chịu nhưng giờ thì quen rồi. Vả lại ca sĩ chạy sô nhiều quá làm sao mà hát live cho nổi. Mà nếu khán giả có kêu ca thì ca sĩ cũng đâu có chịu hát live!

- Không thể chấp nhận được, vì sao họ có thể bỏ ra rất nhiều tiền để đầu tư vào nhiều cái nhưng không dám đầu tư vào âm thanh để ca sĩ hát live. Vô hình trung, một ca sĩ nào đó hát live cũng trở nên khó khăn và mang một tâm lý sợ hãi, không tự tin. Bởi vì các ca sĩ khác hát nhép nên (máy) hát rất hay, ca sĩ hát live thì bị chê hát không bằng. Tôi từng nghe Ngọc Minh (Việt Nam Idol) tâm sự khi đi hát.

Và đã từng muốn ứa nước mắt khi trong chương trình chỉ có mình Minh hát live, trong khi các ca sĩ khác hát xong ra vẫn “khỏe như trâu” chạy sô ào ào, còn Minh dốc sức để hát thật thì bị chê “không bằng ca sĩ khác”, và đồng thời ban tổ chức cũng khuyên Minh: “Hát nhép luôn đi cho khỏe!?”. Đòi hỏi sự an toàn tuyệt đối và sử dụng hát nhép thì không còn là nghệ thuật nữa.

* Vậy chúng ta cần làm gì để khắc phục tình trạng này?

- Điều quan trọng nhất chính là ở suy nghĩ. Những người thực hiện chương trình, các biên tập viên đài truyền hình phải ý thức được rằng mình đang làm gì khi bao che cho chuyện hát nhép. Họ không hề nghĩ đến nền âm nhạc Việt, không hề có cái “tâm” mà chỉ biết đến lợi nhuận. Muốn thay đổi, trước hết những người làm chương trình và đài truyền hình phải có ý thức.

* Nhưng vẫn phải thừa nhận rằng có nhiều ca sĩ hát live rất tệ, chỉ chuyên đi hát nhép?

- Ở tỉnh, những chương trình nhỏ thôi, thậm chí chỉ là những sô phục vụ bà con của những ca sĩ nghiệp dư, giá vé chỉ 10.000 đồng nhưng người ta luôn ý thức được là ca sĩ phải đứng trên sân khấu và hát hết mình. Vậy thì những người tự cho mình là sao, là ca sĩ nổi tiếng mà không dám cầm micro hát thật trước khán giả thì đâu phải là ca sĩ.

* Ở nước ngoài, chuyện hát nhép là chuyện hết sức bình thường và được thừa nhận?

- Đúng! Và nó đã trở thành một công nghệ. Họ công khai chuyện hát nhép chứ không giấu giếm như ca sĩ VN. Các ca sĩ chuyên hát nhép sẽ chủ yếu tập trung vào phần “nhìn”, gây được những hiệu ứng đặc biệt về mặt hình ảnh nên khán giả vẫn sẵn sàng bỏ tiền ra để thưởng thức. Những ca sĩ đó vẫn nổi tiếng. Tuy nhiên, đối với ca sĩ ngoại, họ luôn biết mình là ai và mình đang đứng ở đâu. Họ không hề cho rằng họ là “super star”, một ca sĩ đẳng cấp gì cả. Còn ca sĩ VN nổi lên nhờ hát nhép, che giấu sự hát nhép của mình và tự nhận mình là sao thì tôi không muốn bàn tới!

Có một số phòng trà chỉ nhận ca sĩ hát live như M&Tôi, nếu chủ phòng trà phát hiện ca sĩ nào hát nhép thì đừng nghĩ đến việc hát ở đó lần thứ hai, nên không phải ca sĩ nào cũng hát ở phòng trà được nếu hát live quá dở!

* Với tình trạng này cứ tiếp diễn, anh đánh giá thế nào về showbiz Việt?

- Nền âm nhạc VN đang rơi vào tình trạng rối loạn và khủng hoảng. Tôi đang lo ngại nếu như chúng ta, bao gồm cả khán giả, và những nhà tổ chức chương trình cứ tiếp tục bao che một cách kỳ cục như vậy, sự lụi tàn của showbiz Việt không phải là ngày xa xôi. Có thể chúng ta sẽ ảo tưởng rằng nó vẫn đang đi lên,  nhưng thực chất khi những ca sĩ không có thực tài lại nổi tiếng nhờ hát nhép thì nền âm nhạc Việt lại đang đi xuống. Các ca sĩ không hát nhép, có thực lực rồi sẽ ra sao khi dốc sức hát khản giọng, còn các ca sĩ hát nhép thì khỏe re để chạy sô liên tục. Chúng ta cần phải thay đổi.

Ca sĩ Phương Vy Là ca sĩ xuất thân từ một cuộc thi như Việt Nam Idol, hơn ai hết Vy hiểu điều cần thiết hơn cả chính là giọng hát. Và điều quan trọng hơn nữa là sự chân thành với khán giả. Vy thích hát live, hát live có thể tạo ra sự giao lưu với người xem. Tuy nhiên, có những chương trình truyền hình trực tiếp hay một số chương trình mà ban tổ chức không cho phép Vy hát live thì đành phải hát nhép. Chính những người tổ chức còn không yêu cầu hát live mà bắt hát nhép thì biết làm sao. Là ca sĩ nên Vy phải chấp nhận thôi. Ca sĩ Phương Thanh Đây cũng là một trong những vấn đề tôi bức xúc từ lâu. Trong rất nhiều chương trình, tôi bị bắt buộc phải hát nhép nhưng tôi luôn từ chối. Dù âm thanh có tệ cách mấy tôi vẫn muốn hát live. Nhiều khi cũng buồn vì trong cả chương trình chỉ có mỗi mình mình hát live. Tuy nhiên, tôi không muốn khán giả nghe máy hát. Hát nhép không thể nào truyền tải được tình cảm cũng như cảm xúc của mình và khi hát khuôn mặt sẽ cứng đờ. Như vậy là lừa dối khán giả! Tôi hi vọng ca sĩ khi đi hát phải ý thức được làm ca sĩ là phục vụ khán giả một cách hết lòng mới tồn tại với nghề lâu được.  Ca sĩ Thảo Trang Thảo Trang là người khi hát thu âm không hay bằng hát live. Nhiều khi đi hát gặp nhiều điều oái oăm lắm. Vì các ca sĩ trước Trang hát nhép nên bộ phận âm thanh không bật micro, đến mình hát live nên họ quên, thành ra hát không có tiếng mấy câu đầu! Trang thích hát live, vì nó có “lửa”. Còn khi ban tổ chức bắt mình hát nhép thì mình sẽ cố gắng thuyết phục họ, không được thì đành chịu! Ca sĩ Lam Trường Tôi nghĩ làm ca sĩ tất nhiên bắt buộc phải biết hát live bằng chính giọng thật của mình. Tôi cũng thích hát live vì như thế hát mới hết mình và thể hiện hết cảm xúc. Tuy nhiên, một số chương trình lớn cần truyền hình trực tiếp và thu âm lại thì có thể thông cảm được.  Ca sĩ Võ Hạ Trâm  Trâm là một ca sĩ thế hệ trẻ (Trâm sinh năm 1990). Tuy nhiên, Trâm rất ý thức được chuyện đi hát là một nghề không hề dễ dàng. Ca sĩ muốn tồn tại không phải ở tuổi tác mà là ở giọng hát. Nếu như một ca sĩ chỉ biết yêu giọng hát của mình sau khi thu âm và mix mà không luyện tập giọng hát thật thì đó không thể là ca sĩ. Khán giả bỏ tiền ra để được nghe mình hát chứ không phải nghe đĩa. Khi đi hát, Trâm thấy nhiều anh chị ca sĩ và hầu hết các nhóm hát nổi tiếng hiện nay toàn... hát nhép. Hát nhép một cách điêu luyện, khuôn mặt đầy tâm trạng y như đang hát live!