Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân đã chủ trì hội nghị với sự góp mặt của hơn 50 Chủ tịch, Phó chủ tịch các tỉnh thành phố cùng với cán bộ lãnh đạo của Bộ, Ngành và giám đốc Sở GD-ĐT của các địa phương.
Quá nhiều yếu kém và bất cập
Theo đánh giá của Bộ GD-ĐT thì giáo dục dân tộc còn yếu kém về nhiều mặt như tỷ lệ trẻ nhập học các cấp học chưa cao; chất lượng dạy học, hiệu quả giáo dục còn thấp; Đội ngũ giáo viên chưa đáp ứng được mục tiêu nâng cao chất lượng dạy học; Các hình thức và nội dung giáo dục đặc thù chưa phát triển vững chắc… đặc biệt hơn là tình trạng học sinh dân tộc bỏ học đang ngày càng gia tăng.
Ông Phạm Vũ Luận, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT cho rằng, sở dĩ tồn tại những yếu kém trên là do cả nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan.
Về nguyên nhân chủ quan, Thứ trưởng Luận nhấn mạnh: Hiện vẫn còn 1.640 xã vùng dân tộc và miền núi chưa có trường mầm non nên việc thu hút trẻ đi học gặp nhiều khó khăn. Trường tiểu học ở vùng dân tộc thường có nhiều điểm trường. Việc dạy học các điểm trường lẻ thường gặp nhiều khó khăn nên chất lượng không đảm bảo.
Bên cạnh đó, công tác quản lý giáo dục dân tộc chưa được chú ý đúng mức; chính sách đối với nhà giáo, cán bộ quản lý và học sinh dân tộc chưa đủ mạnh…
Trước việc dư luận cho rằng chương trình, sách giáo khoa chưa phù hợp với học sinh dân tộc, Thứ trưởng Luận đã thừa nhận: “Hiện nay nội dung trong sách giáo khoa còn cao và chưa phù hợp với học sinh dân tộc. Dung lượng một số bài còn nhiều và nặng. Cách diễn đạt ở một số nội dung chưa phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, trình độ tiếng Việt của học sinh tiểu học vùng dân tộc, chưa tạo được sự hấp dẫn đối với các em…”.
Tuy nhiên, theo Bộ GD-ĐT thì hiện nay nhận thức và nhu cầu học tập của một bộ phận đồng bào dân tộc chưa cao; đời sống kinh tế của một bộ phận đồng bào chưa ổn định, tỷ lệ hộ nghèo còn cao cũng là một trong những nguyên nhân chính làm cho giáo dục dân tộc yếu kém và tồn đọng nhiều bất cập.
Theo đánh giá của Sở GD-ĐT Nghệ An, ngoài những nguyên nhân mà Bộ GD-ĐT đưa ra thì cũng cần phải nhìn nhận lại thực tế của phong trào “hai không”.
Trước tình trạng học sinh dân tộc bỏ học ở Nghệ An ngày càng gia tăng, Sở GD-ĐT cho rằng: Kết quả thực hiện “hai không” thiếu định hướng ở một số huyện đã tạo nên hiệu ứng ngược chiều, học sinh bị “sốc” trước kết quả đánh giá của nhà trường dẫn đến chán nản và bỏ học tăng đột biến ở một số huyện vùng cao như: Kỳ Sơn, Quế Phong, Tương Dương.
Sở cũng thẳng thắng nhìn nhận: Cuộc vận động “hai không” đối với giáo dục tiểu học, nhất là vùng miền dân tộc chỉ mới dừng lại ở đánh giá thực chất, chưa có giải pháp tích cực để tạo động lực thúc đẩy sự tích cực học tập cho học sinh mà ngược lại tạo ra tâm trạng mặc cảm, sợ học, chán học dẫn đến bỏ học ở bộ phận học sinh học yếu.
Khó có thể tìm ra giải pháp tối ưu
Theo Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân thì chiến lược phát triển giáo dục dân tộc có ý nghĩa hết sức quan trọng. Nhưng hiện nay giáo dục dân tộc vẫn chưa đáp ứng được theo nhu cầu của địa phương, vùng, miền. Để giải quyết vấn đề này thời gian tới Bộ sẽ thành lập ra một cơ quan chuyên trách về giáo dục dân tộc.
Cùng để nhìn nhận đánh giá, Bộ GD-ĐT đã đưa một loạt giải pháp để phát triển giáo dục dân tộc từ năm 2008 đến năm 2020 để các đơn vị thảo luận.
Tuy nhiên, tại hội nghị do nhiều lãnh đạo của các Sở GD-ĐT chỉ đưa ra kiến nghị nhằm khắc phục ở tình trạng giáo dục dân tộc ở địa phương mình chứ không nhìn tổng thể nên đã tạo nên sự chồng chéo về giải pháp.
Chẳng hạn như Sở GD-ĐT Lào Cai thì kiến nghị là trên cơ sở Chương trình giáo dục Quốc gia, cần thiết phải có bộ sách giáo khoa riêng cho vùng dân tộc thiểu số, đặc biệt là bộ sách giáo khoa tiểu học.
Trong khi đó Sở GD-ĐT Hà Giang thì lại kiến nghị Bộ GD-ĐT cần xem xét đánh giá loại hình nội trú dân nuôi trong sự phát triển của giáo dục miền núi vùng dân tộc…
Được biết, sau khi kết thúc hội nghị, Bộ GD-ĐT sẽ tổng hợp các ý kiến đóng góp để gửi kiến nghị lên Chính Phủ cùng với các Bộ, Ngành liên quan.
|
9 giải pháp phát triển giáo dục dân tộc từ năm 2008-2020 mà Bộ GD-ĐT đưa ra:
1. Tiếp tục cũng cố, phát triển hệ thống trường, lớp, cơ sở giáo dục phù hợp với điều kiện của vùng dân tộc.
2. Triển khai chương trình, nội dụng, phương pháp dạy học phù hợp với đặc điểm nhận thức điều kiện học tập của học sinh dân tộc.
3. Nâng cao hiệu quả đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cho vùng dân tộc đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.
4. Tổ chức tốt các hình thức giáo dục nhằm giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
5. Phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý, quan tâm đời sống của đội ngũ giáo viên ở các vùng dân tộc và miền núi.
6. Tiếp tục tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị đảm bảo nhu cầu dạy và học. Tăng tỷ lệ ngân sách cho giáo dục vùng dân tộc.
7. Xây dựng và bổ sung chính sách.
8. Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức quản lý và nghiên cứu khoa học.
|
Nguyễn Hùng
9. Vận động sâu rộng toàn xã hội tham gia phát triển giáo dục và đào tạo ở vùng dân tộc.
