Một cách giảm học phí

Trong website của FPT-Aptech giới thiệu về HB Tài năng và HB Tiếp sức của FPT, đơn vị này đã so sánh cho rằng, cách trao HB thông qua thi tuyển đầu vào rồi quyết các mức 10%, 20%..., thực chất là hình thức giảm học phí (HP). Tiến sĩ Nguyễn Thiện Tống cũng cho rằng, trường hợp thu HP một lần của một khoá học hoặc nhiều khoá học, sau đó bớt giảm 10% hay 20%... là chiêu giảm HP phụ thuộc vào cách tính toán tài chính của các đơn vị đào tạo.

Song với cách làm này khiến cho các học viên (HV) ngộ nhận hoặc mơ hồ rằng đó là HB. Cách giảm HP như trên, tại TPHCM và nhiều địa phương khác đã và đang diễn ra, nhưng những đơn vị đào tạo đó gọi chính danh là giảm HP. "Chính vì thế, các HV trước khi tham gia phải tính toán kỹ thiệt hơn để không bị ảo tưởng, mắc bẫy trước những chiêu tiếp thị HB nhưng trên thực chất lại có những điều kiện ràng buộc như một cách để giảm HP" - tiến sĩ Nguyễn Thiện Tống nói.

"Nếu tự tin thì không ràng buộc đóng tiền trước"

Theo tiến sĩ Lê Ngọc Trà-nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục tại TPHCM, HB có nhiều loại (toàn phần, bán phần hoặc một phần HP...) và nhiều hình thức (tiền mặt, HP, tiền ăn ở, tài trợ một đợt đi tham quan nghiên cứu...). HB thường được cấp cho những người học giỏi nhằm khuyến khích người ta phấn đấu học tốt hơn.

Trên thực tế, HB có tính chất cho không. Nếu có, điều kiện ràng buộc thường là về học lực, khu vực công tác, yêu cầu làm việc tại đơn vị v.v..., song không có loại HB nào lại đưa ra điều kiện ràng buộc phải đóng tiền một lần mới cho HB. "Ngày nay, có những loại HB mang tính chất khác, thiên về hỗ trợ, giúp đỡ cho những người có hoàn cảnh khó khăn.

Các DN trao HB cũng vừa được tiếp thị, quảng cáo cho chính mình. Ngoài ra, việc DN cung cấp HB cũng là một cách chia sẻ quyền lợi và trách nhiệm xã hội khi họ đã thừa hưởng chất xám trong xã hội. Song dù thế nào thì cũng không được ràng buộc phải đóng HP trước một lần mới được cấp HB" - tiến sĩ Lê Ngọc Trà nhấn mạnh.

Tiến sĩ Nguyễn Thiện Tống cho rằng, việc ràng buộc HV phải đóng HP trước mới được nhận HB cho thấy đơn vị cấp HB không tự tin, sợ HV học nửa chừng. "Nếu tự tin thì không ràng buộc gài thế đóng tiền trước như vậy. Phải phê phán sự ràng buộc quá quắt đó" - ông Tống nói: "Ngày nay nhiều đơn vị tiếp thị đánh lừa người ta ghê lắm. Nhiều đơn vị cấp HB, trên thực chất là lấy tiền của người ta cho lại người ta chứ họ không có một nguồn quỹ thật lòng để trao HB. Có thể nói thẳng đó là những xảo thuật tiếp thị nhân danh HB, Nhà nước và công luận phải phân tích để cảnh báo cho người dân biết".
 
Theo phân tích trên trang web của FPT-Aptech, việc giảm HP theo phần trăm như đã nói dễ kéo theo việc giảm chất lượng "vì HP được thu cần phải có phần chi lớn cho việc đầu tư vào đào tạo, công nghệ, cơ sở thiết bị, lương giảng viên, quản lý, dịch vụ gia tăng hỗ trợ việc học".