* Tôi nhớ lúc bố tôi còn sống (ở xã Xuân Lũng, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ), khi tôi còn nhỏ, trên tường nhà có treo một tấm bản đồ thế giới. Bố thường kể cho tôi nghe về việc ông nội bị đi đày sau khi tham gia khởi nghĩa Yên Bái và chỉ tay lên tấm bản đồ theo hướng con tàu đưa ông đi xa. Vì vậy, mặc dù chưa gặp ông nội bao giờ, ông mất (tại Guyane vào năm 1936) lúc bố tôi còn rất nhỏ, nhưng tôi mong một ngày nào đó sẽ đến được Guyane - nơi ông nội tôi bị giam cầm.
Qua loạt bài trên báo Tuổi Trẻ, tôi thấy cha ông xưa đã hi sinh tất cả cho cách mạng. Những người ở lứa tuổi đó đã rất thiệt thòi vì mãi về sau mới được Nhà nước công nhận liệt sĩ. Theo tôi, tốt nhất báo Tuổi Trẻ nên làm sao để vận động kêu gọi xây dựng một bia tưởng niệm. Nhà nước cũng nên tham gia để nói lời tri ân của cả dân tộc với hàng trăm người anh hùng, bởi vì nhờ có cha ông, tinh thần dân tộc hun đúc từ đời này qua đời khác mới có thể làm nên những chiến công sau này.
Thời gian đã trôi qua quá lâu rồi, chúng ta đã để mất nhiều, hãy mau chóng làm một tượng đài ở Guyane, không cần phải hoành tráng, chỉ cần một nơi trang nghiêm và sâu lắng để tưởng niệm.
Nhạc sĩ ĐẶNG HỮU PHÚC (Hà Nội)
* Việc Tuổi Trẻ quyết định phối hợp với Hội Khoa học lịch sử VN lập bia tưởng niệm các chiến sĩ hi sinh tại Guyane quả là một nghĩa cử cao cả. Tôi nghĩ các cấp chính quyền nên ủng hộ và bảo trợ kịp thời cho sáng kiến này.
|