Bệnh viện đa khoa huyện Tam Nông. Ảnh: Trọng Hiếu

Một dạo, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ xôn xao về chuyện bác sỹ phụ sản làm rời một cánh tay của thai nhi khi đỡ đẻ. Nhưng câu chuyện chưa được chứng thực bởi sản phụ xấu số đó chính là cháu ruột giám đốc bệnh viện. Thì 2 tháng gần đây, liên tiếp 2 trường hợp sản phụ bị tử vong sau khi sinh nở, do băng huyết, tại bệnh viện huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Người dân xôn xao đặt ra nhiều câu hỏi nghi vấn xung quanh nguyên nhân 2 cái chết của sản phụ: Chết do trình độ chuyên môn của hộ lý, bác sĩ kém hay vấn đề y đức?

Cái chết tức tưởi của hai sản phụ

"Vợ em mất rồi, mất ngay lúc vừa sinh cháu ở đây này" - Câu đầu tiên mà anh Đỗ Văn Thực giáo viên trường tiểu học Dậu Dương, Tam Nông, Phú Thọ gặp người quen là như vậy. Người đàn ông vừa mất vợ này vẫn chưa thể tin một sự thật như thế, có những lúc chẳng biết làm gì anh lại tha thẩn đến ngồi trước cửa phòng khám đa khoa Vạn Xuân ngay gần cổng bệnh viện huyện. Mấy ngày trước, chị Phan Thị Bích Ngọc, giáo viên trường THCS Thượng Nông, Tam Nông, Phú Thọ (vợ anh Thực) còn tới đây khám lần cuối cùng với những kết quả chẩn đoán bình thường.

Trao đổi với chúng tôi, anh Thực tức tưởi: “Tôi đã tha thiết đề nghị bác sĩ Hội (Phụ trách khoa sản bệnh viện-PV) xin được chuyển vợ tôi lên tuyến trên nhưng anh Hội nhất mực bảo xử lý được và đóng cửa phòng. Gần nửa tiếng sau, cũng chính bác sĩ Hội trực tiếp ra và thông báo: “Không xử lý được, đồng ý cho chuyển…”.

Theo ông Cù Đình Luông, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa huyện Tam Nông, cho biết: “Trường hợp sản phụ Phan Thị Bích Ngọc đến viện lúc 8h5 ngày 16/11/2007, vào Khoa sản lúc 8h10. Khám nghiệm cho thấy cổ tử cung đã mở, sau đó tiến hành xét nghiệm máu để xem số lượng hồng cầu, thứ hai là vấn đề máu chảy, máu đông và thứ ba là xác định nhóm máu đề phòng phải mổ… Khoảng 10h30, sản phụ lên bàn đẻ. Đây là trường hợp đẻ thường, con 3,2 kg. Tuy nhiên, con bị ngạt, phải cấp cứu. Trong khi ấy, sản phụ bị băng huyết, mặc dù các bác sĩ đã tiến hành thủ thuật nhưng máu vẫn chảy nhiều”.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, đối với những trường hợp bị băng huyết như trên, bệnh viện tuyến dưới buộc phải liên tục thực hiện hồi sức cấp cứu tại chỗ, đồng thời đề nghị bệnh viện tuyến trên hỗ trợ kíp mổ cùng với các phương tiện chuyên dụng xuống để tiến hành phẫu thuật.

Tuy nhiên, quy định này đã không được các bác sĩ Khoa Sản, bệnh viện huyện Tam Nông, thực hiện một cách nghiêm túc, mà tự ý điều chuyển bệnh nhân. Trả lời cho việc bất tuân nguyên tắc này, Giám đốc Cù Đình Luông thừa nhận: “Theo quy trình thì bệnh viện huyện phải yêu cầu bệnh viện tỉnh đưa một kíp mổ cùng nhóm máu về đây hỗ trợ. Nhưng vì anh Hội không phải là chuyên khoa sâu về sản, nên nghĩ đơn giản là gọi điện trước rồi sẵn xe đưa luôn lên thì sẽ nhanh hơn… và đấy là thiếu sót của anh Hội”. Nhưng ông Luông vẫn cố giải thích: “Lúc ấy, mạch, huyết áp…người bệnh còn cho phép nên bác sĩ Hội mới quyết định chuyển…”.

Tuy nhiên, theo hồ sơ bệnh án số 5000 của Khoa Sản, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, sản phụ Phan Thị Bích Ngọc được chuyển đến viện trong tình trạng: “…thở ngáp, da xanh nhợt, vã mồ hôi, niêm mạc nhợt, mạch không bắt được, đồng tử 2 mắt giãn tối đa, mất phản xạ ánh sáng, không bắt được mạch chân và động mạch bẹn, không nghe được tiếng tim, có cơn ngừng thở. Máu chảy nhiều sấp sỉ 500ml, mạch 0 lần/phút, huyết áp 0 mmHg, nhiệt độ 36 độ 2…”.

Cái giá của sự im lặng?

Trong buổi làm việc, các phóng viên bàng hoàng vì cái chết của chị Ngọc không phải trường hợp hãn hữu bởi trước đó (ngày 8/9/2007), một trường hợp tương tự là chị Phạm Thị Hằng 33 tuổi ở xã Hồng Đà cũng tử vong ngay sau khi sinh con tại đây.

Về trường hợp này, Giám đốc Cù Đình Luông cho biết, trước khi sinh nở tại bệnh viện (thời gian 5 ngày-PV), sản phụ Phạm Thị Hằng đã thường xuyên đến khám và được theo dõi tại bệnh viện. Tuy nhiên, sau khi sinh nở, chị Hằng bị băng huyết cấp. Trên đường chuyển lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ thì tử vong… Nguyên nhân tử vong được xác định ở sản phụ Hằng là do bị tắc mạch ối, dẫn đến băng huyết sau khi đẻ…

Và để thương lượng với gia đình chị Hằng không đưa đơn kiện, lãnh đạo bệnh viện đã chấp thuận mức giá 20 triệu đồng, gọi là “hỗ trợ” cháu nhỏ, cùng khám chữa bệnh miễn phí trong vòng 2 năm. Trao đổi với chúng tôi, chồng chị Phạm Thị Hằng thật thà cho biết: "Xong đám tang vợ em được mấy hôm thì người của bệnh viện đến thỏa thuận đền bù thiệt hại cho gia đình là 21 triệu và ngược lại, chúng em sẽ không kiện cáo gì. Em nghĩ người nhà mình dù sao cũng mất rồi và cũng chẳng biết kiện ở đâu nên đã đồng ý nhận tiền".

Y đức, trước hết phải chung thực. Tại buổi làm việc, ông Luông cũng thừa nhận trách nhiệm của bệnh viện do trình độ chuyên môn còn hạn chế… Ngoài ra, ông này còn nêu lên hàng loạt lý do khách quan: Việc điều chuyển cán bộ bệnh viện khi tách huyện, hay vấn đề thành lập Trung tâm y tế dự phòng…

Nhưng không hiểu sao, trong biên bản làm việc ngày 1/11/2007, giữa đại diện lãnh đạo bệnh viện, với gia đình chị Phạm Thị Hằng cùng đại diện UBND xã Hồng Đà, lãnh đạo bệnh viện không hề có thái độ nghiêm túc thừa nhận những thiếu sót do trình độ chuyên môn kém, như lời ông giám đốc thừa nhận trước phóng viên. Ngược lại, lý do đưa ra nhằm giải thích cho cái chết của sản phụ Hằng là: “…chuyển bệnh viện Phú Thọ, xong vì đường xa, bệnh nặng nên bệnh nhân đã mất tại bệnh viện Phú Thọ…”(chứ không phải tại bệnh viện Tam Nông -PV).

Và biên bản trên đây đã được giấu nhẹm bởi lẽ đây là bằng chứng bệnh viện thừa nhận những sai sót của mình và Ban giám đốc làm cái việc phân bổ đóng góp tiền - một việc không hề có trong quy định nào của ngành y tế. Và lý giải việc, đến giờ này vẫn chưa có một lời xin lỗi nào (hay điều đình) với gia đình chị Ngọc, ông giám đốc bệnh viện vẫn ráo hoảnh đổ lỗi cho họ thiếu... thiện chí.

Đánh giá sự việc 2 trường hợp sản phụ liên tiếp bị tử vong ngay sau khi chuyển lên tuyến trên, ông Hồ Đức Hải, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, khẳng định: “Đây là những vụ việc có vấn đề. Họ đã không tiên lượng được khi chẩn đoán người bệnh. Hơn nữa, việc không tuân thủ đúng quy trình khi cấp cứu bệnh nhân khi bị mất máu cấp là một trong những nguyên nhân dẫn đến những cái chết đáng tiếc…”. “Đây không thể coi là tai nạn nghề nghiệp”, ông Hải nhấn mạnh.